KÜNYE
- Toplantı No: 2021/003
- Gündem No: 59
- Karar Tarihi: 20.01.2021
- Karar No: 2021/UY.I-169
- Başvuru Sahibi: Tetiş Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/159396
- İhale Adı: Aydın Didim Devlet Hastanesi 75 Yataklı Ek Bina Yapım İşi
Özet
Geçici teminatın teklif bedelinin %3’ünü aşan kısmının iadesi gerektiği tespit edilmiştir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminat mektubunun fotokopi olarak sunulması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını, geçici teminatının gelir kaydedilmesini ve yasaklama kararını hukuka aykırı bulmuş, ayrıca geçici teminatın teklif bedelinin %3’ünü aşan kısmının gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin teklif bedeli 61.422.680,00 TL olup, asgari geçici teminat tutarı 1.842.680,40 TL (%3) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi 2.460.000,00 TL tutarında geçici teminat mektubu sunmuş olup bu tutar asgari tutarın üzerindedir. Kanun ve idari şartnamede geçici teminatın asgari oranının %3 olduğu, isteklilerin bu oranı aşan tutarda teminat verebileceği ancak gelir kaydedilecek kısmın sadece asgari %3 oranındaki tutar olması gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat tutarının asgari oranının üzerinde sunulması halinde, idare bu fazla kısmı gelir kaydedebilir mi?
Cevap: İdareler, kanunda veya idari şartnamede belirlenen asgari geçici teminat oranını aşan tutarda teminat kabul edebilir; ancak gelir kaydı yapılabilecek tutar genellikle sadece asgari oran kadardır. Aşan kısmın gelir kaydedilmesi mevzuata uygun bulunmamıştır ve bu kısım satın alma süreci sonunda iade edilmelidir.
Soru: Geçici teminat sunumunda fotokopi kabul edilebilir mi ve bu durum teklifin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Geçici teminat mektubunun aslı istenirken fotokopi sunulması çoğunlukla mevzuata uygun değildir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde sonuç doğurabilir. Ancak, bu tür itirazların zamanında yapılması gerekir; süresi geçmiş itirazlar inceleme dışı kalır.
Soru: Geçici teminatın eksik ya da hatalı sunulması durumunda isteklinin durumu nasıl belirlenir?
Cevap: Geçici teminatın mevzuata uygun şekilde verilmemesi (örneğin tutarın yetersiz olması veya sunum şeklinin eksikliği) teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. İtirazların ise en temel koşulu olan başvuru süresine uyulması zorunludur.
Soru: İdari şartnamede belirlenen asgari geçici teminat oranını aşan teminat sunulmasının özel bir hukuki sonucu var mıdır?
Cevap: Asgari geçici teminat oranı, idareye teklif sahibi teminatının yeterliliğini garanti eder; oran üstü teminat verilmesi mümkündür ancak fazla kısım kabul edilse bile gelir kaydı yapılması söz konusu değildir. Fazla tutarın iadesi gerekir.
Soru: Geçici teminatın teklif bedeline oranı belirlenirken hangi kritere öncelik verilmelidir?
Cevap: Geçici teminat tutarının hesaplanmasında dayanak, çoğunlukla teklif bedelinin belirlenen asgari yüzdesidir. Bu oran, maddede yer alan şartlar veya idari şartnamede açıkça belirtilen tutar üzerinden uygulanmalıdır. Fazlası bağlayıcı olmamakla beraber iade edilmez ise hukuki sorun doğabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, geçici teminatın fotokopi olarak sunulması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik itiraz neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin itirazı itirazen şikâyet başvuru süresini aşması nedeniyle incelenmeksizin reddedilmiştir.
Soru: Geçici teminat tutarının teklif bedelinin %3’ünü aşan kısmının gelir kaydedilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, geçici teminat tutarının teklif bedelinin %3’ünü aşan kısmının gelir kaydedilmesi mevzuata aykırıdır.
Soru: Geçici teminatın teklif bedelinin %3’ünü aşan kısmına ne yapılmalıdır?
Cevap: Bu kısmın iade edilmesi ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu geçici teminat tutarı teklif edilen bedelin hangi oranındadır ve bu durumun sonucu nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu geçici teminat, teklif bedelinin %3’ünü aşan tutarda (2.460.000 TL; asgari tutar 1.842.680,40 TL) olmasına rağmen, sadece asgari %3 oranındaki tutar gelir kaydedilmelidir; aşan kısım gelir kaydedilemez.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada ortaya çıkan uyuşmazlık, bir isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunun aslı yerine fotokopisinin verilmiş olması gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesine dayanmaktadır. Ancak başvuru sahibi, bu işlemlerin yanı sıra teminatın teklif bedelinin yüzde üçünü aşan kısmının da gelir kaydedilmesini ayrıca hukuka aykırı bulmuş ve bu doğrultuda şikâyet başvurusunda bulunmuştur. İdari başvuru süresi içinde yapılmayan itirazlar değerlendirmeye alınmazken, özellikle teminat tutarına ilişkin ileri sürülen bu son iddia Kurul değerlendirmesine konu edilmiştir.
İhale sürecinde geçici teminat mektubunun fotokopi olarak sunulmuş olması, teknik olarak belgede eksiklik teşkil ettiğinden isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur. Bununla birlikte, teklifin bu nedenle elenmesi ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi yönündeki kararın zamanında itiraza konu edilmediği tespit edilmiş ve bu yönleriyle başvurunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Ancak geçici teminatın toplam tutarına yönelik yapılan ayrı değerlendirme, işin esasına girilerek ayrı bir hukuki değerlendirme sonucu tesis edilmiştir.
Kurul, geçici teminatın yalnızca teklif bedelinin yüzde üçü kadar olan kısmının gelir kaydedilebileceği ilkesinden hareketle, ihaleye sunulan toplam teminatın bu oranı aşan kısmının gelir kaydedilemeyeceğini değerlendirmiştir. Bu karar çerçevesinde, geçici teminat tutarının fazla olan kısmı “esasa etkili olmayan unsurlar” kapsamında değil, kamu ihale mevzuatı çerçevesinde açık biçimde sınırlandırılmış bir unsur olarak ele alınarak, gelir kaydı sınırının sadece zorunlu asgari oran kadar olabileceği yönünde sonuca varılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından sunulan ve teklif bedelinin yüzde üçlük asgari teminat tutarını aşan teminatın bu fazla kısmı, Kurul tarafından iade edilmesi gereken bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme, pilot ortak ya da diğer ortakların deneyim belge veya yeterlik koşulları gibi faktörlerden bağımsız şekilde, ihale güvenlik unsurlarından biri olan geçici teminata özgülenmiş olup, oran bazındaki yorum esas alınarak yapılmıştır. Pilot ortaklığın süreçteki konumu bu bağlamda esas inceleme konusu olmamıştır.
Sonuç olarak, ihale sürecine ilişkin olarak geçici teminatın asgari oranın üzerinde sunulmuş olması, idare açısından herhangi bir gelir elde etme avantajı yaratmamaktadır. Kurul, söz konusu fazla kısmın gelir kaydedilmemesi gerektiğini açıkça ortaya koymuş; iade zorunluluğunu belirtmiş ve ihale işlemlerinin bu yanlış teminat değerlendirmesi esas alınarak yeniden ele alınması gerektiğine karar vermiştir. Karar, mevzuatın yorumlanmasında oran-temelli sınırlamaların hukuki bağlayıcılığına işaret eden bir örnek teşkil etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.