KÜNYE
- Toplantı No: 2021/011
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 17.03.2021
- Karar No: 2021/UY.II-593
- Başvuru Sahibi: Maz İnş. Taah. Pet. Nak. Tur. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Abad Proje Yapı Tekn. Eğt. Dan. Tur. Sağ. Ener. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Samsun 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/696878
- İhale Adı: Samsun 19 Mayıs Barajı İsale Hattı İkmali
Özet
Geçici teminat mektubunda standart formdaki zorunlu ifadenin eksikliği nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminat mektubunda standart formda yer alan zorunlu ifadenin eksik olmasının esasa etkili olmayan bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek tamamlatılması gerektiğini, teklifinin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ihale dokümanında, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olarak düzenlenmesi ve bu standart formda ‘4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.’ ifadesinin bulunması zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu teminat mektubunda bu ifade yer almamaktadır. Bu eksiklik, teklifin esasını değiştiren bir durum olup, 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında tamamlatılabilecek bilgi eksikliği olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunda mevzuat ve ihale dokümanında zorunlu kılınan ifadelerin eksik olması durumunda teklif sonuca nasıl bağlanır?
Cevap: Geçici teminat mektubunda, mevzuat ve ihale dokümanlarında açıkça zorunlu kılınan ifadelerin (örneğin, “teminat mektubu haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz” ifadesi) bulunmaması, teklifin esasını etkileyen ve tamamlatılması mümkün olmayan bir eksiklik olarak değerlendirilir. Bu durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması genellikle mevzuata uygun kabul edilir.
Soru: Geçici teminat mektubundaki eksiklikler her zaman 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca tamamlatılabilir mi?
Cevap: Hayır. Her bilgi veya belge eksikliği tamamlatılamaz. Tamamlatma sadece teklifin esasını değiştirmeyen, önemsiz eksiklikler için geçerlidir. Mevzuatta zorunlu ve teklifin bütünlüğünü etkileyen ifadelerin eksikliği tamamlatılmaya uygun bulunmamaktadır.
Soru: Teklifin esasını etkileyen teminat mektubu eksikliklerinde idarenin hata yapması sonucu ne tür hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: Eksik ve mevzuat gereği zorunlu ifadelerin bulunmadığı teminat mektuplarının kabulü, teklifin esasını değiştirdiği için mevzuata aykırılık oluşturur. Böyle durumlarda işlem iptal edilir veya ilk aşamada teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir; idarenin bu hususta hata yapması, sonuca etkili itirazlara yol açabilir.
Soru: Geçici teminat mektubundaki şeklen eksikliklerin işin yürütülmesine etkisi teklif değerlendirme kararını değiştirebilir mi?
Cevap: Şeklen eksikliklerin işin yürütülmesine doğrudan etkisi bulunmayabilir; ancak mevzuat ve ihale şartnamesi tarafından açıkça istenen zorunlu ifadelerin bulunmaması durumunda, bu eksiklik işin yürütülmesinden ayrı olarak teklifin esasını etkileyen husus sayılır ve tamamlatılamayarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekebilir.
Soru: İhalenin değerlendirme sürecinde eksik veya uyumsuz teminat mektuplarında hangi kriterlere göre karar verilir?
Cevap: Öncelikle ihale mevzuatı ve dokümanda belirtilen standart form ve zorunlu ifadelerin varlığı aranır. Mevzuat gereği zorunlu ifadeler eksikse bu durum teklifin esasını değiştiren husus olarak değerlendirilir ve tamamlatma imkânı genellikle yoktur. Eksikliğin tamamlatılabilir olup olmadığına, işin gerekliliklerine ve mevzuatın açık hükümlerine göre karar verilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunda ihale dokümanı ve mevzuat tarafından zorunlu kılınan ifadenin bulunmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını nasıl etkiler?
Cevap: Bu ifadeye yer verilmemesi, teklifin esasını değiştiren bir eksiklik olarak değerlendirilmiş ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibi, geçici teminat mektubundaki eksikliğin tamamlatılması gerektiğini iddia etmiştir; bu iddia incelenen somut vakada nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Eksikliğin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi kapsamında tamamlatılamayacağı gerekçesiyle bu talep reddedilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı onanmıştır.
Soru: Karşı oy görüşünde yer alan, eksikliğin esasa etkili olmadığı ve tamamlatılması gerektiği yönündeki değerlendirme nasıl ele alınmıştır?
Cevap: Karşı oyda belirtilen bu görüş dikkate alınmamış, eksikliğin Kanun hükmü olmasının yanında işin yürütülmesini etkileyen bir durum olarak kabul edilerek teklifin tamamlatılamayacağı kararı verilmiştir.
Soru: İncelenen vakada geçici teminat mektubundaki eksiklik, teklifin değerlendirilme sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Eksiklik nedeniyle teklif mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakılmış ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, bir isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunda, mevzuat ve ihale dokümanında açıkça belirtilmiş olan zorunlu bir ifadenin yer almaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gündeme gelmiştir. Uyuşmazlık, bu eksikliğin esasa etkili olup olmadığı ve tamamlatılmasının mümkün bulunup bulunmadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, eksik ifadenin teklifin özünü değiştirmediğini iddia ederken, idarece yapılan işlem teklifin tamamen geçersiz sayılması yönünde olmuştur.
Uyuşmazlık kapsamında değerlendirilen geçici teminat mektubuna ilişkin tartışma, özellikle mektubun standarda uygunluk düzeyinde şekillenmiştir. Mevzuatta yer alan ve ihale dokümanına da yansıtılan “haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz” ibaresinin, geçici teminat mektuplarında mutlaka bulunması gerektiği açıktır. Başvuran firmanın sunduğu teminat mektubunun bu ifadeyi içermemesi, ihale süreci bakımından ciddi bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. İddialar, bu durumun şekli bir hata olduğu ve teklifin esasını değiştirmeyen bir unsur olarak görülmesi gerektiği yönünde olsa da, ihaleyi düzenleyen idare bu yoruma itibar etmemiştir.
Bu bağlamda eksikliğin “esasa etkili unsur” olup olmadığı belirleyici bir rol oynamıştır. Kamu İhale Kurulu, eksikliğin yalnızca biçimsel olmayıp, teklifin geçerliliğiyle ilgili temel bir unsura tekabül ettiğini vurgulamıştır. Zira söz konusu ibare, yalnızca şekli bir unsur değil; teminat mektubunun hukuki güvencesini doğrudan etkileyen bir ifade olarak değerlendirilmiştir. Karşı oyda, bu tür eksikliklerin işin yürütülmesini etkilemeyeceği ve Kanun’da esasen yer aldığı için tamamlama ile giderilebileceği yönündeki görüşe rağmen, ağırlıklı görüş eksikliğin esasa ilişkin nitelik taşıdığı yönünde olmuştur.
Bu çerçevede pilot ortağın veya diğer grup üyelerinin iş deneyim belgeleri gibi tamamlatılması mümkün olabilecek unsurların aksine, geçici teminat mektubundaki söz konusu eksiklik, teklifin hukuken geçerli bir teminatla desteklenip desteklenmediğini belirleyen bir unsur olarak görülmüştür. Bu nedenle konu, şeklen eksik ama tamamlanabilir belgelerden ayrılarak, değerlendirme dışı bırakılmayı gerektiren esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir.
Sonuçta Kamu İhale Kurulu, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükteki düzenlemeler ve ihale dokümanında açıkça yer alan kurallara atıfla, geçici teminat mektubunda zorunlu ifadenin bulunmamasını esasa etkili bir aykırılık olarak görmüş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını mevzuata uygun bulmuştur. Bu karar doğrultusunda yapılan itirazen şikayet başvurusu reddedilmiş, eksikliğin tamamlatılmasına yönelik itiraz ise yerinde bulunmamıştır. Karşı oy ise kararın bu yönünü sorgulamakla birlikte kararda etkili olmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.