KÜNYE
- Toplantı No: 2022/033
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 22.06.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-739
- Başvuru Sahibi: Nazmi Yıldız - Akçabey Petrol Turizm Oto. Nak. İnş. Taah. Mimar. Müh. Day. Tük. Gıda Hay. Sağ. Hiz. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Düzce İl Özel İdaresi
- İKN: 2022/67517
- İhale Adı: Akçakoca İlçesi Kalkın Köyü ve Vilayetler Birliği Sosyal Tesisi İçme Suyu İsale ve Şebeke Hattı Yapım İşi
Özet
İdarenin başvuru merci ve süresini bildirmemesi nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun şekil eksiklikleri giderilmediği için reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihaleye teklif verdikleri tarihte yasaklı olmadıklarını, geçici teminatlarının haksız olarak gelir kaydedildiğini ve bu kısmın iade edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin şikayet üzerine aldığı karar 21.03.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup, başvuru sahibinin bu kararı izleyen 10 günlük sürede itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, başvuru mahkeme kararı ile 03.06.2022 tarihinde Kuruma ulaşmıştır. İdarenin Anayasa 40. maddesi gereği sonraki başvuru merci ve süresini bildirmemesi nedeniyle, yasal sürenin bitiminden sonra yapılan başvurular süre yönünden reddedilemez. Ancak, başvuru sahibi vekilinin yetki belgesi, idareye verilen şikayet dilekçesi ve idare kararının örneği ile itirazen şikayet başvuru bedelinin yatırıldığına dair belgeler eksiktir. Bu şekil eksiklikleri 07.06.2022 tarihinden itibaren 10 gün içinde giderilmesi için tebligat yapılmış, ancak sürede giderilmemiştir.
İdare Görüşü
İdare, şikayet başvurusunu reddetmiş ve bu karar başvuru sahibine tebliğ edilmiştir ancak sonraki başvuru merci ve süresi hakkında bilgilendirme yapılmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: İdarenin itirazen şikayet başvurusunun yapılacağı merci ve süresini başvuru sahibine bildirmemesi durumunda süresi geçmiş şikayet başvuruları süre yönünden dikkate alınabilir mi?
Cevap: İdare, itirazen şikayet başvurusunun yapılacağı merci ve yasal süresini kararda veya başvuru sahibinin bilgi ve tebligatına açıkça bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim yapılmadığında, başvuru süresi geçmiş olsa dahi başvuru süreden reddedilemez. Ancak bu durum diğer şekil şartlarının yerine getirilmesini etkilemez; sadece süre yönündeki reddi engeller. Bu kural, idarenin mevzuata uygun bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda başvuru sahiplerinin hakkını korumaya yöneliktir.
Soru 2: İtirazen şikayet başvurusunda vekil yetki belgesi, idare kararının örneği ve başvuru bedelinin yatırıldığına dair belgelerin zamanında tamamlanmaması ne gibi hukuki sonuçlara yol açabilir?
Cevap: Bu belgeler itirazen şikayet başvurusunun şekil unsurlarından sayılır ve süresi içinde tamamlanmaması halinde başvuru şekil eksikliği nedeniyle reddedilebilir. Eksikliklerin süre içinde giderilmemesi, başvurunun esas incelemesinin yapılmasına engel olur ve şekil yönünden ret kararı verilmesine neden olur. Bu uygulama, ihaleyle ilgili itirazların usulüne uygun yapılmasını sağlama amacını taşır.
Soru 3: İdare tarafından itirazen şikayet başvurusu sonrasında başvuru sahibine eksik belgelerin tamamlanması için yapılan tebligat ve verilen ek süre, eksikliklerin tamamlanması için bağlayıcı bir hak doğurur mu?
Cevap: İdarenin eksik belgelerin tamamlanması için yaptığı bildirim ve verdiği ek süre, başvuru sahibine usul yönünden ek hak sağlar. Ancak eksiklikler bu süre içinde tamamlanmazsa başvuru şekle ilişkin gerekçelerle reddedilir. Ek süre verilmiş olması, başvuru sahibi açısından bağlayıcı olup şekil eksikliğinin giderilmesi zorunludur; aksi halde itirazen şikayet işlemi şekil yönünden sonlandırılır.
Soru 4: Başvuru sahibi lehine önemli iddialar ve talepler bulunmasına rağmen itirazen şikayet şekil eksiklikleri nedeniyle reddedilirse talepler nasıl değerlendirilecektir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu şekil yönünden reddedildiğinde, başvuru sahibinin esas hakkındaki talepleri incelenmez, yani başvurunun esas yönünden değerlendirilmesi yapılmaz. Bu durum, başvuru sahibinin ihale sürecine ilişkin haklı iddialarının usul kurallarına uyulmaması nedeniyle dikkate alınamamasına yol açar. Şekil şartlarının yerine getirilmesi, talebin esasına inilmesi için ön koşuldur.
Soru 5: İtirazen şikayet süresi içinde mahkemeye intikal ettiği halde Kuruma geç ulaştığında ve idarenin sonraki başvuru merci ve süresini bildirmemesi halinde, başvurunun süreden reddi nasıl uygulanır?
Cevap: İtirazen şikayet süresi içinde mahkemeye verilmiş olsa bile, kurum kayıtlarına geç ulaşması durumunda ve idarenin sonraki başvuru merci ve süresini açıkça bildirmemesi halinde başvuru süreden reddedilemez. Bu yaklaşımla, idarenin mevzuatta öngörülen bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi başvuru sahibinin süresinden önce hareket etmesini engellemiş sayılır. Buna rağmen başvurunun şekil yönünden eksiksiz olması ve diğer usuli şartların sağlanması aranır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Başvuru süresi geçmiş olmasına rağmen idarenin sonraki başvuru merci ve süresini bildirmemesi itirazen şikayet başvurusunun süreden reddedilmesini engeller mi?
Cevap: Evet, idarenin sonraki başvuru merci ve süresini bildirmemesi nedeniyle, süresi geçtikten sonra yapılan itirazen şikayet başvuruları süre yönünden reddedilemez. Bu vakada da benzer şekilde, başvuru süresi 10 gün olmasına karşın başvuru mahkemeden geç ulaşmış, ancak idarenin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle süreden reddi mümkün olmamıştır.
Soru 2: Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesi, vekil yetki belgesi, idare kararının örneği ve başvuru bedelinin yatırıldığına dair belgelerin süresi içinde tamamlanmaması sonucu ne olur?
Cevap: Bu belgelerin süresi içinde tamamlanmaması halinde, başvuru şekil yönünden eksik sayılır ve eksiklikler giderilmediği takdirde itirazen şikayet başvurusu şekle ilişkin gerekçelerle reddedilir. Bu vakada da eksiklikler süre içinde tamamlanmamış ve başvuru şekil yönünden reddedilmiştir.
Soru 3: İdarenin itirazen şikayet başvurusunu reddetmesi ve bu kararın tebliği sonrası başvuru sahibinin eksik evrakı tamamlaması için bildirim yapılması hukuki sonucu nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin eksik evrakın tamamlanması için süresinde bildirim yapması gerekir. Bu vakada eksikliklerin giderilmesi için tebligat yapılmış, ancak bu süre içinde eksiklikler tamamlanmamıştır. Dolayısıyla eksikliklerin tamamlanması için yapılan bildirim ceza veya ek hak tanımaz; anlamı, süresi içerisinde tamamlanmazsa başvurunun şekil şartlarına uymaması nedeniyle reddedilmesidir.
Soru 4: Başvuru sahibi ihaleye teklif verdikleri sırada yasaklı olmadıkları ve geçici teminatlarının haksız yere gelir kaydedildiğini iddia etmiştir. Başvuru şekil eksiklikleri nedeniyle reddedilince bu talep hakkında nasıl bir sonuca varılmıştır?
Cevap: Başvuru sahibi lehine olan bu iddia ve talep, başvurunun şekil eksiklikleri nedeniyle reddedilmesiyle esas yönünden değerlendirilmeye alınmamıştır. Yani süreci ve şekil şartlarının tamamlanmaması başvurunun esasının incelenmemesine yol açmıştır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihale sürecinde geçici teminatın iadesine ve ihale dışı bırakılma gerekçesine ilişkin olarak ileri sürülen iddiaların Kamu İhale Kurumu nezdinde itirazen şikayet yoluyla değerlendirilmesini konu almaktadır. Başvuru sahibi, ihaleye teklif verdikleri tarihte kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olmadıklarını ve bu nedenle geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ifade etmiştir. İdare ise başvuruya cevap vermiş, ancak ret kararını iletirken itirazen şikayet başvurusunun yapılacağı merci ve süresi hakkında herhangi bir bilgilendirme gerçekleştirmemiştir. Bu eksiklik, başvuru süresinin değerlendirilmesinde belirleyici olmuştur.
Başvuru sahibi tarafından Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesi, ilk değerlendirme sürecinde usulden incelenmiştir. Bu incelemede, başvuruyla birlikte sunulması gereken temel belgelerden bir kısmının eksik olduğu tespit edilmiştir. Bu eksiklikler arasında vekil adına işlem yapılması nedeniyle yetki belgesi, idare kararının onaylı örneği ve başvuru bedeline ilişkin ödeme belgesi yer almaktadır. Kurum, söz konusu eksiklikleri tamamlamaları için başvuru sahibine bildirimde bulunmuş ve on günlük süre tanımıştır. Ancak bu sürede belgelerin iletilmemesi üzerine başvuru, şekli şartların yerine getirilmemesi gerekçesiyle işleme alınmamıştır.
Vaka bağlamında esaslı unsur kavramı, taraf beyanları ve idarece alınan kararın sonrasındaki işlemleri etkileyen çerçevede ele alınmıştır. Başvurunun süresinde yapılmamış olması ilk bakışta başvurunun reddi sonucunu doğurabilecek nitelikteyse de, idarenin şikayet kararında sonraki başvuru yolları ve süresine dair bilgilendirme yapmamış olması, mevzuata göre süre yönünden ret engelini ortadan kaldıran bir durum olarak değerlendirilmiştir. Ancak bununla birlikte, başvurunun işleme konulabilmesi için tamamlanması gereken şekli unsurlar esasa ilişkin değerlendirmeye başlanmasının ön koşuludur.
Başvuru sahibi, yalnızca şekli eksiklikler nedeniyle başvurusunun reddedilmesi sonucuyla karşılaşmıştır. Oysa sunduğu taleplerden biri olan geçici teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu yönündeki iddiası, kısmen maddi içerik barındırır ve ihale sürecine etkisi nedeniyle esasen değerlendirilmesi gereken bir konudur. Ancak usule dair eksikliklerin süresinde giderilmemesi bu içeriğin dikkate alınmasına engel oluşturmuş, başvurunun kapsamlı bir şekilde incelenme yolu açılamamıştır. Dolayısıyla pilot ortağın iş deneyimine yahut teknik yeterliliğe ilişkin herhangi bir değerlendirmeye bu başvuru kapsamında gidilmemiştir; zira böyle bir unsur taraflarca ileri sürülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, başvuru süresi yönünden her ne kadar zaman aşımı söz konusu olsa da, idarenin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle bunun başvuru lehine değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Ancak bu değerlendirme yalnızca süre bakımından yapılmış olup, şekli eksikliklerin bildirildikten sonra süresi içinde tamamlanmaması, başvurunun esas yönünden incelenmesini imkânsız kılmıştır. Bu nedenle Kurul, başvurunun şekli şartlar yönünden reddine karar vererek, esas açısından herhangi bir değerlendirme yapmadan başvuruyu usulden sonuçlandırmıştır. Bu yaklaşım, şikayet ve başvuru usulünün şekil yönünden taşıdığı önemi bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.