KÜNYE
- Toplantı No: 2024/008
- Gündem No: 4
- Karar Tarihi: 21.02.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-320
- Başvuru Sahibi: Osem İnş. Tekn. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Sultangazi Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2023/1433376
- İhale Adı: 2024 Yılı 3. Bölge Yeni Bina Önü ile Muhtelif Yol ve Tretuvarlarda Kaplama, Tamirat, Bakım ve Onarım Yapılması İşi
Özet
İhale sürecinde şikayet başvurusunun süresinde ve şekil şartlarına uygun yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsurların puanlandırılmasında yaklaşık maliyetin ve kalemlerin oranlarının bilinmemesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilanına ve dokümanına yönelik şikayetlerin ihale tarihinden önce yapılması zorunludur; başvuru sahibinin şikayet konusu hususun farkına vardığı tarih olan 12.12.2023’ü izleyen 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra ve ihaleye teklif verdikten sonra 31.01.2024 tarihinde e-şikayet başvurusunda bulunması süresinde olmadığını göstermektedir. Ayrıca, e-şikayet dilekçesinde faaliyet alanına ilişkin belge bulunmaması ve birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulması Yönetmelik hükümlerine aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale ilanı ve dokümanına ilişkin şikayetler için şikayet süresi nasıl işlemektedir?
Cevap: İhale ilanı ve dokümanuna yönelik şikayetlerin, şikayet konusu hususun aday veya isteklinin bilgisine geçtiği veya geçmesi gerektiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde idareye başvurulması ve ihaleden önce tamamlanması gerekir. Bu süre içinde yapılmayan şikayetler, süre aşımı nedeniyle değerlendirmeye alınmaz.
Soru: Şikayet başvurusunda şekil şartlarının önemi nedir ve nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Şikayet başvurusu, başvuruyu yapanın faaliyet alanını gösteren belgeleri içermeli ve ilgili mevzuata uygun şekilde düzenlenmelidir. Örneğin, birden fazla ihaleye ilişkin şikayetler ayrı dilekçelerle yapılmalıdır. Bu şekil şartlarına uyulmaması, başvurunun usul yönünden uygun bulunmamasına ve ret kararına yol açabilir.
Soru: İhaleye teklif verilmesinden sonra yapılan şikayetler nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhaleye teklif verildikten sonra ortaya çıkan veya mevcut olduğu halde başvuru süresi içinde yapılmayan şikayetler, süreç tamamlanmadan önce bildirilmediği için genellikle süresinde yapılmamış sayılır ve bu nedenle reddedilir.
Soru: Şikayet başvurusunun süresi ve şekli açısından e-şikayet sisteminin kullanımı nasıl olmalıdır?
Cevap: e-Şikayet sistemi aracılığıyla yapılan başvurularda da hem süresine hem şekil şartlarına dikkat edilmelidir. Sistemin yüklediği dilekçe ve belge yükleme kuralları takip edilmeli, eksiksiz ve mevzuata uygun belge sunulmalı, süresi içinde işlem tamamlanmalıdır. Aksi halde sistem üzerinden yapılması, süresiz veya eksik başvuruların kabulünü sağlamaz.
Soru: Şikayet konusu yapılan hususların fark edilme tarihinin tespiti neden önemlidir?
Cevap: Şikayet süresi, genellikle şikayetin konusu olan ihale ilanı veya dokümanındaki eksiklik ya da uygunsuzluğun aday veya isteklinin bilgisine vardığı ya da varması gerektiği tarihten başlayarak işlemektedir. Bu tarih doğru tespit edilmezse, sürenin başlangıcı yanlış hesaplanır, süresinde yapılmayan başvurular hatalı şekilde kabul veya reddedilebilir. Bu nedenle fark edilme tarihi önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihale ilanına yönelik şikayetini ne zaman ve nasıl yapması gerekirdi?
Cevap: Başvuru sahibinin ihale ilanına ilişkin şikayetini, şikayet konusu hususun farkına vardığı tarihten itibaren en geç 10 gün içinde idareye yapması gerekiyordu. Ayrıca, şikayeti ihale süreci tamamlanmadan, yani ihale tarihinden önce sunması zorunluydu.
Soru: Başvuru sahibinin yaptığı şikayet başvurusu neden reddedilmiştir?
Cevap: Şikayet başvurusu, süresinde yapılmadığı için kabul edilmemiştir. Başvuru sahibi, farkına vardığı tarihten (12.12.2023) sonra 10 günlük süreyi aşmış ve ihaleye teklif verdikten sonra 31.01.2024 tarihinde şikayet başvurusu yapmıştır. Ayrıca, e-şikayet dilekçesinde faaliyet alanını gösteren belge bulunmaması ve birden fazla ihaleye tek dilekçeyle başvurulması şekil şartlarına aykırı olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin şikayet dilekçesinde faaliyet alanına ilişkin belge sunmaması ne tür bir eksikliktir?
Cevap: Faaliyet alanını gösteren belge sunulmaması, şikayet dilekçesinin şekil şartlarına uymaması anlamına gelir. Bu eksiklik, başvurunun usul yönünden uygun olmamasına ve dolayısıyla şikayetin reddedilmesine neden olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin e-şikayet sisteminde birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvurması nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Birden fazla ihaleye ilişkin şikayetlerin tek dilekçe ile yapılması, ilgili mevzuat hükümlerine aykırıdır ve bu durum başvurunun şekil yönünden uygun olmamasına ve reddine sebep olmuştur.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada uyuşmazlık, bir isteklinin ihale ilanında yer alan fiyat dışı unsurların puanlandırılmasında yaklaşık maliyet ve oranların bilinmemesi konusundaki şikâyetine dayanmaktadır. İddia, bu bilgilerin gizli tutulmasının mevzuata aykırı olduğu yönündedir. Ancak asıl tartışma, bu şikâyetin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde yapılmamış olmasıdır. Dolayısıyla konu, teknik içerikten çok, şikâyetin süresine ve şekline ilişkin usuli sorunlar çerçevesinde değerlendirilmiştir.
İhale sürecinde dile getirilen iddiaya göre, fiyat dışı unsurların puanlanmasına ilişkin önemli görülen bazı bilgiler potansiyel isteklilerle paylaşılmamıştır. Ancak bu tür şikâyetlerin, mevzuat gereği ihale tarihinden önce ve söz konusu durumun öğrenildiği veya öğrenilmesi gerektiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde idareye iletilmesi gerekir. İnceleme konusu olayda başvuru sahibi, şikâyet konusu hususu 12 Aralık tarihinde öğrendiği hâlde, bu tarihten itibaren on günlük sürenin çok sonrasında, 31 Ocak’ta elektronik ortamda başvuru yapmıştır. Bu durum, başvurunun süresi yönünden değerlendirilmesini olanaksız kılmıştır.
Kurul kararı açısından özellikle vurgulanan bir diğer husus “esasa etkili unsur” değerlendirmesi olup, bu vakada daha çok şekli unsurlar nedeniyle esasa girilmemiştir. Ancak şikâyetçinin ortaya koyduğu iddianın, ihale sürecinin şeffaflığı ve yarışma koşullarının hukuka uygun şekilde sağlanması açısından dikkate değer olduğu görülebilir. Buna rağmen, iddianın zamanında ve usule uygun yapılmış olmaması, esas yönünden inceleme imkanını ortadan kaldırmıştır. Dolayısıyla burada esaslı bir ihlal iddiası ortaya konmuş olsa da, değerlendirmeye alınamamıştır. Bu da usuli kuralların ihale hukuku bakımından ne kadar belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.
Şikâyette bulunan isteklinin ayrıca başvurusunda faaliyet alanına ilişkin belge sunmamış olması ve aynı dilekçe ile birden fazla ihaleye ilişkin şikâyette bulunmuş olması da şekil yönünden değerlendirmeye alınmıştır. Bu tür eksikliklerin sadece biçimsel olmadığı, aynı zamanda başvurunun ciddiyeti ve incelenebilirliği bakımından da önem taşıdığı görülmektedir. Pilot ortak ya da alt yüklenici ayrımına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamış, çünkü başvuru esasen usul sebepleri nedeniyle elenmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, bu vakada esas incelemesine geçmeden, şikâyet başvurusunun hem süresinde yapılmamış olması hem de şekil şartlarını taşımaması nedeniyle başvurunun reddine karar vermiştir. Kurul bu yaklaşımıyla, ihale sisteminde düzen ve güvenin sağlanmasında usul kurallarına verilen önemin altını bir kez daha çizmiştir. Bu durum, ihale sürecine katılmak isteyen tüm istekliler açısından, yalnızca haklı olmak değil, zamanında ve usule uygun başvuru yapmanın esas belirleyici unsur olduğunu göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.