KÜNYE
- Toplantı No: 2022/022
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 13.04.2022
- Karar No: 2022/UY.II-486
- Başvuru Sahibi: Bsk Madencilik Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2022/84888
- İhale Adı: Gaziantep İli İçerisinde İdare Malı Bitüm İle Bsk Asfalt Kaplama Yapım İşi
Özet
Fiyat dışı unsur puanlamasında iş deneyim şartları ve teknik kriterlerin idarenin takdir yetkisi kapsamında uygun olduğu kararlaştırıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur puanlamasında kalite ve teknik değer nitelik puanlaması alt parametrelerinde iş deneyimlerinin tek sözleşme kapsamında değerlendirilmesinin, iş ortaklığı ortaklarının imalat miktarlarının toplanmamasının, yüklenici malı bitüm ile sathi kaplama yapılması şartının rekabeti engellediğini ve puanlama oranlarının iş deneyim tutarı ile uyumlu olması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari şartnamede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ve fiyat dışı unsurların birlikte değerlendirilmesi öngörülmüş, kalite ve teknik değer nitelik puanlamasında iş deneyim belgelerinin tek sözleşme kapsamında sunulması gerektiği, iş ortaklığında ortaklardan herhangi birinin bu şartı sağlamasının yeterli olduğu, farklı sözleşmelerdeki imalat miktarlarının toplanmaması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, işin yapım amacının belediye sorumluluğundaki alanlarda kaliteli ve zamanında hizmet sunmak olduğu, yüklenici malı bitüm ile sathi kaplama yapılmasının teknik açıdan farklılık taşımasa da idarenin bu tecrübeyi ölçme hakkının bulunduğu, fiyat dışı unsur puanlamasında kendi malı asfalt plentinin bulunmasının toplam puanın %1’ini geçmediği ve bu düzenlemenin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinin puanlamasında, farklı sözleşmelerden alınan deneyimlerin toplamının dikkate alınmaması uygulaması hukuken nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale dokümanında, iş deneyiminin tek bir sözleşme kapsamında belgelenmesi istenmişse, farklı sözleşmelerden elde edilen imalat miktarlarının toplanması beklenmeyebilir. Bu tür düzenlemeler idarenin takdir yetkisi içinde kabul edilebilir; zira idare, tekliflerin objektif ve karşılaştırılabilir olmasını gözeterek tek sözleşmeli deneyim istemeyi tercih edebilir. Ancak, bu şartın rekabeti kısıtlayıcı olmaması için dokümanın gerekçeli ve ölçülü hazırlanması önemlidir.
Soru: İş ortaklıklarında, ortakların iş deneyimlerinin ayrı ayrı mı yoksa toplam olarak mı değerlendirilmesi gerektiği konusunda uygulamada yaşanan tereddütler nasıl giderilir?
Cevap: İdari şartnamede iş ortaklığı ortaklarından herhangi birinin iş deneyim belgesini tek başına sunmasının yeterli olduğunun belirtilmesi halinde, ortakların deneyimlerinin toplanmaması meşru kabul edilir. Bu yaklaşım, ortakların bireysel yeterliliklerini ön plana çıkarır ve rekabeti engelleme mahiyetinde görülmez. Tereddütlerin önüne geçmek için şartnamede bu hususun açık ifadesi bulunmalıdır.
Soru: İhale şartnamesinde teknik şart olarak yüklenici malı bitüm ile sathi kaplama yapılma zorunluluğu getirilmesi rekabeti nasıl etkiler?
Cevap: Teknik açıdan malzeme veya uygulamada farklılık yaratmayan ve işin amacına uygun hizmet standardını düşürmeyen şartlar, idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir. Böyle bir şart, deneyim ve teknikte ölçüm kriteri olarak konmuşsa, rekabeti doğrudan engellediği ya da sınırlandırdığı söylenmeyebilir. Ancak, şart bu unsurları objektif ve orantılı şekilde belirlemeli, ayrımcılığa yol açacak şekilde olmamalıdır.
Soru: Fiyat dışı unsurlarda, kendi malı ekipman veya tesislerin (örneğin asfalt plentinin) değerlendirilmesinde puanlama sınırlandırmaları nasıl olmalıdır?
Cevap: Kamu ihalelerinde fiyat dışı unsurlar olarak değerlendirilmek üzere kendi malı ekipman veya tesislerin varlığı ve kullanımı belirlenebilir. Ancak, bu unsurların puanlamaya etkisi toplam puanın küçük bir dilimini aşmamalı, böylece rekabet üzerindeki etkisi sınırlandırılmalıdır. Uygulamada, %1 oranında veya oranı aşmayan puanlamalar mevzuat ve uygulama kararları çerçevesinde kabul edilmektedir.
Soru: İdarenin fiyat dışı unsur puanlamasında teknik ve iş deneyimi şartlarının belirlenmesinde hangi ölçütler göz önünde tutulmalıdır?
Cevap: İdareler, fiyat dışı unsur puanlamasını oluştururken, kamu yararı, hizmetin niteliği, işin teknik gerekleri ve rekabet ortamını dengede tutacak şekilde düzenleme yapmalıdır. Şartların açık, ölçülebilir, ayrımcı olmayan ve idarenin takdir yetkisini aşmayan nitelikte olması gerekir. Bu kapsamda iş deneyimi ve teknik kriterlerin tek sözleşmeye dayandırılması, iş ortaklıklarında deneyimlerin toplanmaması veya malzeme türü gibi şartlar belirli sınırlarda kabul edilebilir ve hukuken geçerli sayılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin itiraz ettiği üzere, iş deneyim belgelerinin tek sözleşme kapsamında puanlanması rekabeti engellediği yönündeki iddia neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, ihale dokümanında kalite ve teknik değer nitelik puanlamasında iş deneyim belgelerinin tek sözleşme kapsamında değerlendirilmesinin açıkça belirtilmiş olmasını ve bu düzenlemenin idarenin takdir yetkisi dahilinde bulunmasını göz önünde bulundurarak, bu şartın rekabeti engellemediği sonucuna varmıştır.
Soru: İş ortaklığında ortakların imalat miktarlarının toplanmaması hükmü rekabeti engelleme oluşturmadığı nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, şartnamede iş ortaklığında herhangi bir ortağın iş deneyim belgesini tek başına sunmasının yeterli kılınmış olması ve farklı sözleşmelerdeki imalat miktarlarının toplamının dikkate alınmamasının idarenin takdir yetkisi kapsamında olması nedeniyle, bu düzenlemenin rekabeti engellemediğine karar vermiştir.
Soru: Yüklenici malı bitüm ile sathi kaplama yapılmasının isteklilerin tekliflerini olumsuz etkileyeceği iddiası neden kabul görmemiştir?
Cevap: Kurul, teknik açıdan yüklenici malı bitüm ile sathi kaplama yapılması arasında fark olmamasını ve idarenin bu şartı, işin amacına uygun kaliteli ve zamanında hizmet sunma hedefi doğrultusunda deneyim ölçme amacıyla belirleme hakkının bulunduğunu değerlendirerek, bu şartın rekabeti engellemediğine hükmetmiştir.
Soru: Fiyat dışı unsur olarak kendi malı asfalt plentinin değerlendirilmesi hukuka uygun mudur?
Cevap: Kurul, kendi malı asfalt plentinin toplam puanın %1’ini geçmeyecek şekilde fiyat dışı unsur olarak belirlenmesini mevzuata uygun bularak, bu düzenlemenin itirazen şikayet gerekçesi olamayacağına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yapılan itirazen şikâyet başvurusunda, fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin belirlemelerin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu iddia edilmiştir. Özellikle, iş deneyim belgelerinin yalnızca tek sözleşme kapsamında dikkate alınmasının, iş ortaklığında ortakların imalat miktarlarının birleştirilmemesinin ve yüklenici malı bitümle iş yapılması zorunluluğunun değerlendirme açısından haksızlık yarattığı öne sürülmüştür. Bu çerçevede, kalite ve teknik değere dayalı puanlamanın kamu ihale ilkelerine uygun olup olmadığı tartışmaya açılmıştır.
Uyuşmazlık, iş deneyim belgesinin yalnızca tek bir sözleşmeye dayandırılması şartı çevresinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, farklı sözleşmelerdeki deneyimlerin toplamının dikkate alınmamasını rekabetin daraltılması olarak değerlendirmiş ancak Kurul buna katılmamıştır. Tek sözleşmeye dayalı puanlamanın ihale dokümanında açıkça düzenlenmiş olması ve idarenin teknik değerlendirme sistemini bu çerçevede kurgulaması, bu yaklaşımı hukuka uygun hale getirmiştir. Belgelerin tek sözleşmeden alınması uygulamasının, subjektif değerlendirmeleri minimize ettiğine ve tekliflerin karşılaştırmasını kolaylaştırdığına işaret edilmiştir.
Kurul kararında öne çıkan bir diğer mesele, iş ortaklıklarında ortakların deneyimlerinin toplanmamasına yönelik düzenlemenin değerlendirilmesidir. Burada, dokümanda iş ortaklığında ortaklardan herhangi birinin tek başına uygun belge sunmasının yeterli görüldüğü ve dolayısıyla toplam imalat miktarlarının birleştirilmesine ihtiyaç duyulmadığı ifade edilmiştir. Bu değerlendirme, idarenin işin gerekliliklerini ve uygulanabilirlik şartlarını gözeterek yaptığı teknik tercihler kapsamında kabul edilmiştir. Böylece rekabetin ihlal edilmediği ve işlemde ayrımcılığa yol açmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bitüm temini ve uygulama yöntemi bakımından da başvuruya konu olan yüklenici malı bitüm kullanımı zorunluluğunun teknik farklılık yaratmadığı ancak idarenin deneyim tespiti için bu yola başvurduğu yorumu yapılmıştır. Bu yaklaşım, işin niteliği bakımından daha etkin ve zamanında hizmet sunulmasını sağlama amacıyla değerlendirilmiştir. Kurul, teknik kısıtlama gibi görünen bu şartın gerçekte deneyime yönelik objektif bir göstergeden ibaret olduğunu ve bu haliyle rekabet üzerinde olumsuz bir etkisinin bulunmadığını kabul etmiştir.
Sonuç olarak, Kurul’un kararında temel alınan husus, düzenlemelerin idarenin takdir yetkisi kapsamında, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek oluşturulmuş olmasıdır. Fiyat dışı unsurların toplam puan hesaplaması üzerindeki etkisinin sınırlı tutulmuş olması, örneğin asfalt plentinin yalnızca %1 oranında değerlendirilmesi, bu unsurun rekabeti zedelemediğinin işareti olarak değerlendirilmiştir. Kurul tüm bu çerçevede, ihale dokümanındaki düzenlemelerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu kanısına varmış ve başvuruyu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.