KÜNYE
- Toplantı No: 2023/040
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 02.08.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1081
- Başvuru Sahibi: Ergentaş İnş. Taah. Peyz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Yıldırım Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2023/464294
- İhale Adı: Yıldırım İlçesi Muhtelif Cadde ve Sokaklarında Beton Bordür ve Beton Parke Döşenmesi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat dışı unsur şartını sağladığı ve itirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmadığı için reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat dışı unsur olarak belirtilen parke döşeme işini tek seferde yapmadığını ve sunulan belgelerin şartları taşımadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname ve ilgili mevzuat hükümlerine göre, fiyat dışı unsur puanı, teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin %90’ı kadar parke döşeme işinin tek seferde yapılması şartına bağlanmıştır. Bu şartın malzemeli veya malzemesiz parke döşemesi yapılması şeklinde bir ayrımı yoktur. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgelerde toplam 149.582,52 metrekare parke döşeme işi yapıldığı ve bu miktarın %90 olan 126.900 metrekareyi karşıladığı tespit edilmiştir. Ayrıca, itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen ikinci iddianın idareye şikayet başvurusunda yer almadığı ve süresinde yapılmadığı için incelenemeyeceği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Fiyat dışı unsur olarak belirlenen işlerin şartlara uygun yapılıp yapılmadığının tespitinde hangi belgeler ve ölçütler esas alınır?
Cevap: Fiyat dışı unsurlar genellikle idari şartnamede belirtilen ölçütlere uygun olarak değerlendirilir. İsteklilerden, yapıldığı belirtilen işin miktarını ve niteliğini gösterir resmi veya idarece onaylı belgeler (örneğin iş bitirme belgeleri, hakedişler veya kontrollük raporları) talep edilir. Bu belgelerde belirtilen miktarların, şartnamede öngörülen destek oranlarını karşılaması aranır. Ancak belge içeriği ve kapsamı, şartnamede yazılı kriterlerle uyumlu olmalıdır; aksi halde tereddüt yaşanabilir.
Soru: Fiyat dışı unsur değerlendirmesinde bir iş kaleminin “tek seferde yapılması” gibi özel şartların yerine getirilip getirilmediği nasıl doğrulanabilir?
Cevap: İdare veya Kurum, isteklinin sunduğu belgelerde bildirilen iş miktarının şartnamede istenen oran ve kapsamda tek seferde yapıldığını göstermek için belgeler üzerinde detaylı inceleme yapar. Şartlarda malzemeye veya işin çeşitliliğine göre bir ayrım yapılmadıysa, toplam yapılan işin miktarı esas alınır. Ancak, bu tür özel şartlarda açık bir tanım ve belge gerekliliği yoksa uygulamada tereddüt çıkabilir; bu nedenle şartnamede ölçütlerin net belirlenmesi faydalıdır.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında, şikayet konusu iddiaların idareye süresi içinde ve tam olarak bildirilmemesi durumunda nasıl bir yaklaşım izlenir?
Cevap: Kamu ihalelerinde, itirazen şikayet başvurusundan önce idareye yapılan şikayet başvurusu, başvuru konusu iddiaların süresi ve kapsamı açısından önem taşır. İdareye süresi içinde ve tam olarak bildirilmemiş iddialar, itirazen şikayet başvurusunda da ileri sürülse, bu iddiaların incelenmemesi yönünde karar verilir. Çünkü mevzuat, idareye bildirim ve süre kurallarına uyulması gerektiğini öngörür; bu kuralların dışında yapılan talepler dikkate alınmaz.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat dışı unsur şartını sağladığı durumda, bu hususun tespiti söz konusu itirazları hangi ölçüde etkiler?
Cevap: Fiyat dışı unsurun şartlara uygun yerine getirildiğinin tespiti, bu hususa ilişkin itirazların reddedilmesine yol açar. Değerlendirmede, sunulan belgelerin ve gerçekleşen işin şartnamede aranan kriterlere uygun olduğu kesin olarak sabit ise, “şartın sağlanmadığı” iddialarına genellikle yer verilmez. Ancak diğer iddialar veya prosedürel konular bağımsız olarak incelenebilir.
Soru: Fiyat dışı unsur kriterleri açık ve ölçülebilir şekilde belirlenmediğinde uygulamada hangi sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Fiyat dışı unsurlarda kriterlerin belirsiz veya eksik olması durumunda, isteklilerin sunduğu belgelerin değerlendirilmesinde uygulayıcılar ve itiraz merciileri arasında tereddütler yaşanabilir. Bu durum, tekliflerin yanlış elenmesi, haksız rekabete veya idari işlemlerin iptaline neden olabilir. Bu nedenle fiyat dışı unsur kriterlerinin somut, ölçülebilir ve belge ile desteklenebilir olması uygulama açıcından önem taşır. Ancak belge içeriğine dair bilgiler yoksa, genel yorum yapmak mümkün değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı parke döşeme işinin malzemeli veya malzemesiz olması, fiyat dışı unsur değerlendirmesinde nasıl etkili olmuştur?
Cevap: İhale dokümanında malzemeli veya malzemesiz parke döşemesi arasında bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle, üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı parke döşeme işinin malzemeli ya da malzemesiz olması, fiyat dışı unsur puanlamasında herhangi bir olumsuz etki yaratmamıştır.
Soru: Fiyat dışı unsur olarak belirlenen parke döşeme işinin tek seferde yapılması şartının sağlandığına nasıl karar verilmiştir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgelerde toplam yapılan parke döşeme miktarının şartnamede öngörülen %90 oranını (126.900 metrekare) karşıladığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, tek seferde belirlenen iş miktarının yapılması şartı sağlanmış kabul edilmiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen bazı iddiaların incelenmemesinin nedeni nedir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen ikinci iddianın idareye şikayet başvurusunda bulunulmadan ve Kuruma şikayet süresi geçtikten sonra iletildiği görülmüştür. Bu nedenle, bu iddialar süresinde yapılmadığından incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde fiyat dışı unsura ilişkin hangi değerlendirme etkili olmuştur?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin, şartnamede belirtilen parke döşeme işinin miktar ve tek seferde yapılma şartlarını karşıladığı, sunulan belgelerin şartlara uygun olduğu saptanmıştır. Bu nedenle fiyat dışı unsur şartını sağlamadığı iddiası kabul edilmemiş ve başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, istekliler arasında fiyat dışı unsur olarak belirlenen kriterlerin yerine getirilip getirilmediği ve bu husustaki şikayet yollarının usulüne uygun kullanılıp kullanılmadığı noktasında toplanmaktadır. Özellikle ihale üzerinde bırakılan isteklinin, söz konusu fiyat dışı unsur kapsamında değerlendirmeye tabi tutulan parke döşeme işini tek seferde ve şartnamede öngörülen miktarın %90’ı oranında gerçekleştirmediği ileri sürülmüştür. Bunun dışında, başvuru sahibinin bazı ek iddiaları da itirazen şikayet süreci içerisinde Kuruma iletilmiş; ancak bu iddiaların usul açısından değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan tartışma, fiyat dışı unsurun dayandığı iş deneyim belgesindeki miktarın şartnamede aranan niteliklere uygun olup olmadığı konusudur. Şartnamede, fiyat dışı unsurla ilişkilendirilen kriter, teklif cetvelinde bulunan parke döşeme işinin yaklaşık %90’lık kısmının tek seferde yapılmış olmasıdır. Bu noktada, parke döşemesinin “malzemeli” ya da “malzemesiz” şekilde yapılmış olması arasında bir fark öngörülmemiştir. Dolayısıyla, isteklinin belgelerinde yer alan toplam 149.582,52 metrekarelik parke döşeme işinin, belirtilen şartın sağlanmasında yeterli olduğu değerlendirilmiştir. Bu miktar, aranılan 126.900 metrekarelik sınırı geçtiği için tek seferde gerçekleştirilmişlik şartının sağlandığına hükmedilmiştir.
Fiyat dışı unsura ilişkin olarak aranılan bu tip nitelikli işin gerçekleşme biçimi, bazı durumlarda “esaslı unsur” kavramı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu vakada esaslı unsur, işin yalnızca miktar açısından değil, aynı zamanda “tek seferde” yapılması gibi özel bir niteliğe bağlanmış olmasıdır. Ancak şartnamede bu nitelik herhangi bir alt ayrım ya da ilave koşulla detaylandırılmadığından, yalnızca miktara bakılarak değerlendirme yapılmıştır. Böylece işin malzeme teminli olup olmaması gibi ölçütler, elenen değil, nötr kalan unsurlar arasında görülmüştür ki bu da esaslı unsurun değerlendirilmesinde yoruma açık alanın dar kaldığını göstermektedir.
Teklifin değerlendirilmesinde pilot ortağın iş deneyimi esas alınmış ve sunulan belgelerde belirtilen işboluğun gerekli miktarı karşıladığı sabitlenmiştir. Bu bağlamda, pilot ortağın sunduğu belgeyle şartnameye uygunluk sergilendiğinden, fiyat dışı unsur açısından aranan ölçek ve kapsamın sağlandığı kanaatine varılmıştır. Başvuru sahibi açısından ileri sürülen tek seferde yapılmadığı iddiası, belge içeriği ile çelişmediğinden ikna edici bulunmamıştır. Ayrıca, başvuruya konu diğer bir iddianın ise daha önce idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almadığı anlaşılmış ve bu nedenle süre yönünden katı bir değerlendirmede bulunularak esasa girilmemiştir.
Kurul tarafından yapılan inceleme sonucunda, fiyat dışı unsurun karşılandığı; çünkü metrekare cinsinden öngörülen parke döşeme işinin, şartnamede aranan miktarın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, isteklinin bu unsur yönünden avantaj elde etmesini meşru kılmıştır. Öte yandan, ikinci iddianın zamanında bildirilmemiş olması sebebiyle usul yönünden reddi, Kurul’un yargısal yetkisinin sınırlarını ve başvuru yollarının şekli kurallara bağlılığını vurgulamaktadır. Sonuç olarak, hem esas açısından geçerli belgeler sunulması hem de şikayet prosedürüne uyulmayan iddiaların dikkate alınmaması gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.