KÜNYE
- Toplantı No: 2024/028
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 18.07.2024
- Karar No: 2024/UY.II-903
- Başvuru Sahibi: Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/502463
- İhale Adı: Karayolları 44., 45., 46. ve 47. Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
İhale dokümanındaki fiyat dışı unsur tanımındaki tuz serpme ekipmanı belirsizliği nedeniyle iptal talebi reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur olarak belirlenen kamyonun üzerinde tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanına dair İdari Şartname’de açık düzenleme bulunmamasını, bu durumun ihale dokümanında çelişkiye yol açtığını, ilan düzeltmesi yapılmadan ihalenin devam ettirilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, fiyat dışı unsurun teknik kriterlerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak açık ve net şekilde belirtilmesi gerektiğini; ancak kamyonun teknik özellikleri (en az 280 Hp, 6x4 tahrik, ön ve yan kar bıçağı monteli, 2015 model) fiyat dışı unsur puanı için yeterli olduğunu; birim fiyat tariflerinde belirtilen tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanının bulunmamasının fiyat dışı unsur puanı alınmasına engel teşkil etmediğini; işin yapım amacı ve teknik içeriği dikkate alındığında bu durumun ihale dokümanında tereddüt yaratmadığını tespit etmiştir.
İdare Görüşü
İdare, fiyat dışı unsur tanımında kamyonun en az 280 Hp gücünde, ön ve yan kar bıçağı monteli ve 2015 model olması gerektiğini belirtmiş, tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanının bulunmamasının fiyat dışı unsur puanı alınmasına engel olmadığını, ihale sürecinin devam edeceğini ifade etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanlarında fiyat dışı unsurlar için teknik kriterler belirlenirken ayrıntı düzeyi nasıl olmalıdır? Teknik özelliklerde belirsizlik fiyat dışı unsurun değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Fiyat dışı unsurların teknik kriterleri, ihale mevzuatı uyarınca açık, net ve uygulanabilir şekilde tanımlanmalıdır. Ancak teknik özelliklerin belirli bir ayrıntı düzeyinin üzerinde olması ve ek dokümanlardaki tariflerle çelişmesi veya tam örtüşmemesi tek başına fiyat dışı unsurun puanlanmasına engel teşkil etmeyebilir. Önemli olan, kriterlerin temel yeterlik ve teknik uygunluk ölçütlerini karşılayacak şekilde somut ve ölçülebilir ifadeler içermesidir. Belirsizlik düzeyi, katılımcılarda ciddi tereddüt yaratacak ve teklif hazırlanmasını imkansız kılacak düzeydeyse problem oluşturabilir. Aksi halde, bazı teknik detayların ihale sürecinin ilerlemesine engel olmadığı kabul edilir.
Soru: İhale dokümanlarındaki birim fiyat tarifleri ile idari şartnamedeki teknik kriterler arasında tutarsızlık varsa, bu durum ihalenin iptalini gerektirir mi?
Cevap: Birim fiyat tariflerinde yer alan teknik detayların, fiyat dışı unsur puanlama kriterlerine doğrudan etkisi bulunmadığı durumlarda, şartnamedeki açık tanımlamaların yeterli olması halinde bu tür uyumsuzluklar ihalenin iptalini gerektirmeyebilir. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen teknik özelliklerin açık olması ve rekabet koşullarını ciddi şekilde etkilememesi durumunda, bu tür farklılıklar ihale üzerinde durulması gereken bir eksiklik olarak görülmeyebilir. Yine de bu tür farklar, katılımcıların eşit bilgiye ulaşmasını ve teklif hazırlamasını zorlaştırıyor ise, ilan veya doküman düzeltmesi yoluna gidilmesi tavsiye edilir.
Soru: “Fiyat dışı unsur” kapsamında yer alan ekipmanların, ihale konusu işin temel fonksiyonlarını yerine getirmeye yönelik olması gerekir mi? Yoksa fiyat dışı unsur puanı alması için bu ekipmanın bulunması zorunlu mudur?
Cevap: Fiyat dışı unsurlar, ihale konusu işin kalitesini veya işin yürütülme biçimini iyileştirecek kriterler olarak belirlenir. Ancak bu ekipmanın zorunlu olması ya da olmayışı, fiyat dışı unsur puanının verilmesi konusunda belirleyici değildir. İhale dokümanında temel teknik özellikler açıkça tanımlandığında ve bu özellikler fiyat dışı unsur puanı için yeterli kabul edildiğinde, ilave ekipmanların veya birim fiyat tariflerinde bahsedilen aparatların bulunmaması fiyat dışı unsurun reddine yol açmaz. Önemli olan, denetleyici makamların bu kriterlerin uygulamasına yönelik net bir çerçeve çizmeleridir.
Soru: İhale dokümanlarında idari şartname ve teknik şartname arasında tereddüt doğuran hususların bulunması durumunda idare hangi adımları atmalıdır?
Cevap: İhtar ve düzeltme aşamasında idari şartname ile teknik şartname arasındaki çelişkiler veya eksiklikler için idarenin, düzeltme ilanı yayımlaması veya ilanda açıklama yapması gerekir. Bu şekilde katılımcıların eksiksiz ve eşit bilgiye erişimi sağlanmalıdır. Ancak, belirgin olmayan ve teknik anlamda rekabeti engellemeyecek veya tekliflerin hazırlanmasına mani olmayan ufak tefek farklılıklar nedeniyle ihalenin iptaline gidilmesi zorunlu değildir. İdari şartname esas alınarak belirsizlik giderilmeli, büyük tereddüde yol açan konularda ise dokümanlar revize edilmelidir.
Soru: İhale sürecinde, fiyat dışı unsur kriterleri dışındaki idari düzenlemeler (örn. çalışma saatleri, yaş sınırı, bina temini) hakkında uygulamada hangi ölçütler dikkate alınır?
Cevap: Bu tür idari ve personel düzenlemeleri, ilgili iş kanunları, yönetmelikler ve tebliğlere aykırı olmamak kaydıyla idarenin takdir yetkisine bırakılmıştır. Uygulamada, iş sağlığı ve güvenliği, tasarruf tedbirleri gibi genel prensiplere uygun ve makul sınırlar içinde olması aranır. Kanun ve mevzuata açıkça aykırı olmamak koşuluyla, idarenin söz konusu düzenleme veya mecburiyetleri belirlemesi geçerli kabul edilmektedir. Kurullar bu hususlarda çoğunlukla teknik değil, mevzuat uyumu ve makuliyet çerçevesinde değerlendirme yapmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur olarak belirlenen kamyonda tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanının açıkça tanımlanmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir. Kurul bu iddiaya nasıl yaklaşmıştır?
Cevap: Kurul, kamyonun en az 280 Hp, 6x4 tahrikli, ön ve yan kar bıçağı monteli ve 2015 model olması gibi teknik özelliklerinin fiyat dışı unsur puanı için yeterli olduğunu belirtmiştir. Birim fiyat tariflerinde geçen tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanının bulunmaması, fiyat dışı unsur puanı alınmasına engel teşkil etmediğinden, fiyat dışı unsur tanımında belirsizlik olmadığı ve bu nedenle ihalenin iptalini gerektirecek bir durum bulunmadığı sonucuna varmıştır.
Soru: İdarenin, tuz serpme ekipmanına yönelik belirsizliğe rağmen ihaleyi devam ettirmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Kurul, teknik kriterlerin Yönetmelik ve Tebliğlere uygun şekilde açık ve net belirlendiği, ihale dokümanlarında fiyat dışı unsurun uygulanabilir olduğu tespit edildiği için idarenin ihaleyi devam ettirmesinin mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle idarenin ihale sürecini durdurmaması mevzuat ihlali sayılmamıştır.
Soru: Tuz serpme ekipmanına ilişkin belirsizlik iddiası dışında, yapı denetim görevlileri için yüklenici tarafından bina temini ve acil durum ekipleri çalışma şartlarıyla ilgili hangi sonuçlara varılmıştır?
Cevap: Kurul, yapı denetim görevlilerinin kullanacağı binaların yüklenici tarafından temin edilmesinin tasarruf tedbirlerine aykırı olmadığı; ayrıca acil durum ekiplerinin çalışma saatleri ve sayısının 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili tüzüklerle uyumlu olarak düzenlendiği sonucuna varmıştır. Bu hususlar yönünden mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Soru: Şantiye şefleri için getirilen 60 yaş sınırı ve 2024/7 sayılı Genelge kapsamında ihale sürecinin devam ettirilmesi hakkında Kurulun değerlendirmesi nedir?
Cevap: Şantiye şefleri için yaş sınırı getirilmesinin mevzuata aykırı olmadığı ve idarenin takdir yetkisinde olduğu; 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında ihale sürecinin devam ettirilmesinin ise idarenin takdirinde olduğu ve Kurulun bu konuda bir değerlendirme yapmadığı belirtilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu uyuşmazlığın merkezinde, ihale dokümanlarında fiyat dışı unsur olarak tanımlanan kamyonun üzerinde tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanı bulunmasına ilişkin bir belirsizlik iddiası yer almaktadır. Başvuru sahibi, idari şartnamede bu ekipmana ilişkin açık bir düzenleme bulunmaması sebebiyle ihale dokümanlarında önemli bir çelişki doğduğunu, bu çelişkinin teklif hazırlamayı güçleştirdiğini ve ihale sürecinin mevzuata aykırı şekilde devam ettirildiğini ileri sürerek ihalenin iptalini talep etmiştir. İdare ise fiyat dışı unsurun puanlamasında esas alınan teknik koşulların açık olduğunu, adı geçen ekipmanların bulunmamasının fiyat dışı unsur puanlamasına engel teşkil etmediğini ifade etmiştir.
Uyuşmazlık, işin ifasına dahil olan makine ve ekipmanların, ihale dokümanlarının farklı bölümlerinde yer verilen teknik özellikler bakımından birbirini destekleyip desteklemediği, özellikle fiyat dışı unsur puanlamasında hangi kriterlerin esas alınacağı konusuyla ilgilidir. Birim fiyat tariflerinde araçların tuz serpme veya sıvı solüsyon serpme ekipmanlarına sahip olması öngörülmüş olsa da, idari şartnamede bu tür donanıma yer verilmemiş, fiyat dışı unsur puanı için kamyonlara ilişkin olarak motor gücü, tahrik sistemi, kar bıçaklarının varlığı ve model yılı gibi nitelikler belirleyici olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla değerlendirme, bu farklı düzenlemelerin fiyat dışı unsur sistematiği içinde anlamlı ve uygulanabilir bir bütün oluşturup oluşturmadığı sorusu etrafında şekillenmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, esaslı unsur kavramı çerçevesinde tuz serpme ekipmanına ilişkin belirsizliğin ihalenin temel teknik çerçevesini etkileyecek düzeyde olmadığını belirlemiştir. Birim fiyat tariflerinde yer alan ayrıntılı ekipman tanımlarının, fiyat dışı unsurda esas alınan kriterlerle çelişmesi durumunda, söz konusu ekipmanın teknik yeterlilikten ziyade işin niteliğini artırmaya yönelik tercihe bağlı unsur olarak görülmesi mümkündür. Bu çerçevede tuz serpme ekipmanına ilişkin düzenleme, ihalenin esasına etki edecek şekilde değerlendirilmemiş; işin yürütülmesini sağlayan asgari teknik yeterlilik unsurlarının idari şartnamede belirlendiği görülmüştür.
Pilot ortağın iş deneyimi yahut teknik yeterliliği yönünden bir tartışma bulunmamakla birlikte, fiyat dışı unsur üzerinden değerlendirilen araç özelliklerinin, rekabeti etkileyecek biçimde muğlak bırakılmadığı sonucuna varılmıştır. Fiyat dışı unsur puanı verilmesinde esas alınan kamyon özelliklerinin açık ve ölçülebilir biçimde tanımlanmış olması, birim fiyat tariflerinde geçen diğer ekipmanların bulunmamasının bu puanlamaya etkide bulunmadığını göstermektedir. Kamyonun belirli bir motor gücüne, tahrik sistemine, kar bıçaklarına ve yıl kriterine sahip olması gibi nitelikler, puanlamayı belirlerken yeterli görülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, bu çerçevede teknik kriterlerin ihale mevzuatına uygun şekilde tanımlandığını, dokümanda ciddi bir tereddüt yaratacak ölçüde çelişki bulunmadığını ortaya koymuştur. Kurul ayrıca, teklif hazırlanmasını veya rekabetin sağlanmasını engelleyen bir eksiklik olmadığını, idarenin ihale sürecini devam ettirme kararının hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin fiyat dışı unsur tanımına ilişkin belirsizlik iddiası yerinde görülmemiş, ihale dokümanlarında mevzuata aykırılık olmadığı tespit edilmiş ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.