KÜNYE
- Toplantı No: 2021/014
- Gündem No: 65
- Karar Tarihi: 07.04.2021
- Karar No: 2021/UY.II-782
- Başvuru Sahibi: Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/691694
- İhale Adı: İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, Şerifali Çiftliği (Göb Alanı) 1 Etap 513 Konut ve 28 Adet Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmemesi işlemi, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresi ve yevmiye defteri kayıt adedinin eksikliği gerekçeleriyle hukuka aykırı bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin dolduğu ve yevmiye defteri kayıt adedinin doldurulmadığı gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesini hukuka aykırı bulmakta ve açıklamalarının uygun kabul edilmesini talep etmektedir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin fiyat teklifinin düzenlenme tarihini kapsamamasının meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmediğini, Kamu İhale Genel Tebliği’nde faaliyet belgelerinin geçerlilik süresine ilişkin sınırlayıcı bir hüküm bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, yevmiye defteri kayıt adedinin boş bırakılmasının faturaların malzeme ve işçilik kısımlarının eksiksiz doldurulması nedeniyle açıklanabilir olduğu ve işçilik birim fiyatının tutanakta hesaplanan işçilik ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin dolduğunu ve yevmiye defteri kayıt adedinin doldurulmadığını gerekçe göstererek aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin fiyat teklifinin hazırlanma tarihini kapsamaması, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için tek başına yeterli bir gerekçe midir?
Cevap: Faaliyet belgelerinin geçerlilik süresi, fiyat teklifinin düzenlendiği tarihi kapsamadığında bile, bu durum meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmeyebilir. Kamu İhale Genel Tebliği’nde bu konuda sınırlayıcı açık bir hüküm olmadığından, belgenin süresinin dolması aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için tek başına yeterli bir gerekçe olarak değerlendirilmemelidir.
Soru: Yevmiye defteri üzerindeki kayıtların tam olmaması veya bazı kayıt adedinin boş bırakılması aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması için zorunlu bir sebep sayılır mı?
Cevap: Yevmiye defteri içindeki bazı kayıt adedi eksik olsa bile, diğer belgelerde (örneğin faturalar) malzeme ve işçilik bilgilerinin eksiksiz ve tutarlı biçimde sunulması durumunda, yevmiye defterindeki bu eksiklik aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için mutlaka kabul edilen bir sebep olmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde birden fazla eksiklik ileri sürüldüğünde, bu eksikliklerin birlikte değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Birden çok gerekçe birlikte ileri sürülse dahi, her bir gerekçenin ihale mevzuatı ve genel tebliğ hükümleri çerçevesinde tek tek ve bütün olarak incelenmesi gerekir. Belirtilen gerekçelerden herhangi biri mevzuata uygun değilse, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi hukuki dayanaktan yoksun olabilir ve açıklamaların uygun kabul edilmesi gerekebilir.
Soru: İşçilik birim fiyatı aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirilirken hangi ölçüte göre incelenmelidir ve bu inceleme karar üzerinde nasıl bir etki yapar?
Cevap: İşçilik birim fiyatı, genellikle tutanakta hesaplanan işçilik ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde 80’inin altında olup olmadığı ile karşılaştırılır. Bu eşik değer aşılmamışsa, yevmiye defterindeki eksiklikler ya da diğer belgelerdeki ufak tutarsızlıklar aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesini engellemez.
Soru: Kamu İhale Genel Tebliği veya mevzuatta faaliyet belgelerinin geçerlilik süresiyle ilgili açık bir düzenleme bulunmadığında idare hangi kriterlere göre bu belgelerin geçerliliğini değerlendirebilir?
Cevap: Belge geçerlilik süresine ilişkin özel bir düzenleme yoksa, idarenin bu belgeleri değerlendirmesi genel belgelerin meslek mensubunun yetkisini gösterdiği ve içeriğinin tutarlılığı açısından olmalıdır. Süre aşımı tek başına yetki kaybı anlamına gelmeyebilir; belgelerin ihalenin yapılacağı dönemde geçerli kabul edilip edilmeyeceği somut duruma ve diğer kanıtlayıcı evraklara göre değerlendirilmelidir. Ancak bu konuda tereddüt varsa, açık hukuki dayanağı olmayan ret kararları risklidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin dolmuş olması idaresince gerekçe gösterildiğinde, bu gerekçe Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin fiyat teklifinin düzenlendiği tarihi kapsamasının meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmediğini tespit etmiştir. Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nde faaliyet belgelerinin geçerlilik süresiyle ilgili sınırlayıcı bir hüküm bulunmadığı için bu gerekçe uygun görülmemiştir.
Soru: Yevmiye defterinin kayıt adedinin eksik bırakılması aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için yeterli midir?
Cevap: Hayır, Kurul yevmiye defteri kayıt adedinin boş bırakılmasının faturaların malzeme ve işçilik kısımlarının eksiksiz doldurulması nedeniyle açıklanabilir olduğunu değerlendirmiştir. Bu nedenle, kayıt adedinin eksikliği açıklamaların reddi için kabul edilmemiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmamasında sunulan iki temel gerekçe birlikte değerlendirildiğinde karar nasıl olmuştur?
Cevap: Kurul, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin dolması ve yevmiye defteri kayıt adedinin doldurulmaması gerekçelerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için yeterli olmadığını belirlemiş, dolayısıyla idarenin bu işlemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme kararı hukuka aykırı bulunmuştur. Açıklamaların uygun kabul edilmesi ve ihalenin yeniden yapılması kararlaştırılmıştır.
Soru: Yevmiye defteri kayıtlarının eksik olmasına rağmen işçilik birim fiyatının değerlendirilmesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamaları nasıl etkilenmiştir?
Cevap: İşçilik birim fiyatı, tutanakta hesaplanan işçilik ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı için yevmiye defteri kayıt eksikliğinin etkisi azaltılmış ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesine katkı sağlamıştır.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde uyuşmazlık, idarenin başvuru sahibinin sunduğu belgeleri yetersiz bulması ve bu nedenle teklifinin uygun olmadığı yönündeki değerlendirmesi etrafında şekillenmiştir. İdare, faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin dolduğu ve yevmiye defteri kayıt adedinin doldurulmadığı gerekçelerine dayanarak açıklamaları yeterli görmemiştir. Başvuru sahibi ise bu gerekçelerin hukuka uygun olmadığını savunarak kararın düzeltilmesini talep etmiştir. Esas mesele, bu iki gerekçenin teklifin reddi açısından belirleyici olup olamayacağıdır.
İhale sürecinde, aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanağını oluşturan belgeler arasında yer alan faaliyet belgesi ve yevmiye defteri ayrıntılı şekilde incelenmiştir. İdare, faaliyet belgesinde belirtilen sürenin sona ermiş olmasını açıklamaların geçersizliğine bağlamıştır. Diğer yandan, yevmiye defteri üzerindeki kayıt adedinin eksik bırakılmış olması da ayrı bir eksiklik olarak ortaya konulmuştur. Bu iki unsur birlikte değerlendirildiğinde, idare bakımından açıklamaların yeterince güvenilir olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ancak bu değerlendirmede, belgelerdeki eksikliklerin “esaslı unsur” teşkil edip etmediği kritik noktayı oluşturmuştur. Kurul, faaliyet belgesi süresinin dolmuş olmasının, tek başına meslek mensubunun yetkisinin sona erdiğini göstermeyeceğini dikkate almış ve bu belgenin geçersiz sayılmasını yerinde bulmamıştır. Aynı şekilde, yevmiye defterindeki kayıt eksikliği, sunulan faturaların hem malzeme hem de işçilik kısımlarının eksiksiz olması nedeniyle açıklanabilir görülerek belge bütünlüğü açısından tolere edilebilir sayılmıştır. Bu çerçevede, idare tarafından ileri sürülen gerekçelerin açıklamaların esasını zedeleyecek nitelikte değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.
Pilot ortak ya da başka bir özel ortağa ait iş deneyimi değil, doğrudan aşırı düşük teklif açıklamasına esas alınan dokümanlar değerlendirmeye konu olduğu için, iş deneyimi yönünden özel bir değerlendirme yapılmamıştır. Buradaki teknik inceleme, daha çok maliyet analizine ilişkin belgelendirme yeterliliği ve makuliyet çerçevesinde yürütülmüştür. Özellikle işçilik birim fiyatının tutanakta hesaplanan ağırlıklı ortalamanın %80’inin altına düşmediğinin saptanması, açıklamaların kabul edilirliğini desteklemiştir. Dolayısıyla teklifin mali bileşenlerinde anlamlı bir sapma tespit edilmemiştir.
Sonuç itibarıyla, Kamu İhale Kurulu sunduğu değerlendirmede, faaliyet belgesi süresine ilişkin mutlak bir geçerlilik şartı aranmamasının ve yevmiye defterindeki eksikliğin diğer belgelerle açıklanabilir olmasının altını çizmiştir. Kurul, idarenin bu belgelerin şekilsel eksikliklerinden yola çıkarak açıklamaları tümüyle reddetmesini ölçülü bulmamış, bu nedenle işlemin hukuka aykırı olduğuna kanaat getirmiştir. Açıklamaların uygun kabul edilmesi ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yeniden yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.