KÜNYE
- Toplantı No: 2022/015
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 09.03.2022
- Karar No: 2022/UY.II-355
- Başvuru Sahibi: Özber Loj. İnş. Tic. Ltd. Şti. - Örensan İnş. Elek. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Udk Müh. Müş. İnş. Nak. Tem. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/403529
- İhale Adı: Eskişehir - Sarıcakaya - Nallıhan İl Yolu Km: 2+500 - 41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi
Özet
Ekskavatörün motor gücünün ihale şartlarını karşılamaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması gerektiğini, sunulan belgelerin yeterli olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında ekskavatörün en az 210 HP gücünde olması şartı aranmıştır. Sunulan SUMITOMO SH300-5 tipi ekskavatörün teknik belgeleri ve tescil evrakları incelenmiş, motor gücünün 154 kW (yaklaşık 206-209 HP) olduğu ve 210 HP şartını karşılamadığı tespit edilmiştir. Türkiye distribütörünün yazışmaları ve İstanbul Ticaret Odası’nın tescil belgeleri de bu durumu doğrulamıştır. Bu teknik içerik ve tescil bilgileri ışığında, ekskavatörün ihale şartlarını sağlamadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında belirlenen minimum teknik şartlar ile teklif edilen iş makinelerinin teknik özellikleri arasında tutarsızlık olması durumunda aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen asgari teknik özellikler, teklif edilen iş makinelerinin uygunluğunun temel ölçütüdür. Sunulan teknik belgeler, tescil evrakları ve varsa distribütör yazışmaları ile teklif edilen malzemenin dokümandaki şartları karşılayıp karşılamadığı ayrıntılı olarak incelenir. Bu kapsamda, dokümanlarda açıkça aranan teknik özellikler teklif edilen ürün tarafından karşılanmıyorsa, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması yönündeki idari kararlar genellikle mevzuata uygundur. Ancak teknik belgelerde tereddüt varsa veya farklı kaynaklar çelişkili bilgi veriyorsa, idarenin detaylı ve kapsamlı inceleme yapması, gereksiz itirazların önüne geçilmesi açısından önemlidir.
Soru: Noter onaylı belgelerde “aslı gibidir” ibaresinin yalnızca bazı sayfalarda bulunması, tüm belgenin onaylı sayılması için yeterli midir?
Cevap: Noter onayı açısından, “aslı gibidir” şerhinin sadece belgenin ilk sayfasında yer alması, diğer sayfaların da otomatik olarak onaylı olduğu anlamına gelmeyebilir. Uygulamada, bütün sayfaların veya eklerin ayrı ayrı veya topluca onaylandığının açıkça gösterilmesi gerekir. Bu konuda eksik onaylama olması halinde incelemenin eksik yapıldığı ve belgenin resmi geçerliliği konusunda tereddüt oluşabilir. Dolayısıyla, belge sunumunda usulüne uygun noter onayı sağlamak, işlemlerin iptali veya elenme riskini azaltır.
Soru: Teknik belgelerde küçük eksiklikler ya da verilerin tam olmaması aşırı düşük teklif açıklamasının reddine neden olabilir mi?
Cevap: Teknik belgelerde bazı küçük eksiklikler veya bilgi boşlukları bulunabilir; ancak bunların aşırı düşük teklif açıklamasının reddi kararında belirleyici olması beklenmez. Değerlendirmede esas olan, teklif edilen malzemenin ihale şartlarındaki asgari teknik özellikleri taşıyıp taşımadığıdır. Eğer eksiklikler bu temel özelliklerin tespitine engel teşkil etmiyorsa veya farklı belgelerle desteklenebiliyorsa, kararın olumsuz etkilenmemesi mümkündür. Ancak eksiklikler teknik şartların sağlanmadığını ortaya koyuyorsa, aşırı düşük teklif açıklaması reddedilebilir.
Soru: İhale dokümanında yer alan motor gücü gibi teknik kriterlerde kullanılan farklı ölçü birimleri veya standartlar değerlendirme sürecinde nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: Teknik kriterlerin değerlendirilmesinde, teklif edilen ürünün teknik özellikleri farklı ölçü birimleri veya standartlarla ifade edilmiş olsa bile bunların birbirine çevrilmesi ve karşılaştırılması gerekir. Güç kriteri gibi durumlarda yaklaşık dönüşümler (örneğin kW’den HP’ye) dikkatle yapılmalı, sıfırdan veya çok az sapma gösteren değerler arasında ayrım yapılmalıdır. İhale şartlarında net bir minimum değer belirtilmişse, teklif edilen ürünün bu asgari sınırın altında olup olmadığı teknik belgelerle kesin olarak ortaya konmalıdır. Ancak çok küçük farklarda (örneğin 209 HP ile 210 HP arasındaki 1 HP fark) yorum çeşitliliği olabileceğinden, idarenin ölçüm ve tespit yöntemlerinin isabetli ve belgelenmiş olması önem taşır.
Soru: İş makinelerinin tescil belgeleri ve distribütör yazışmaları aşırı düşük teklif açıklamalarında ne ölçüde bağlayıcıdır?
Cevap: İş makinelerinin tescil belgeleri resmi belge niteliğinde olup teknik özelliklerin belirlenmesinde önemli delillerden biridir. Ayrıca Türkiye distribütörünün yazışmaları, ürünün teknik kapasitesi ve özellikleri açısından destekleyici belge olarak değerlendirilir. Bu tip belgeler, teknik inceleme ve tespit sürecinde çelişkili veya muğlak bilgiler varsa kararın doğruluğunu sağlamada kritik rol oynar. İdare veya değerlendirme kurulları, birbirini tutarlı ve belgelerle desteklenen bilgi ve yazışmaları esas alarak teknik uygunluk konusunda sonuca varabilir. Ancak tek başına distribütör yazışmaları bağlayıcı olmayabilir, tescil ve teknik katalog belgeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Ekskavatörün motor gücünün ihale şartlarını karşılamaması halinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddi işlemi nasıl değerlendirildi?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu SUMITOMO SH300-5 tipi ekskavatörün motor gücünün yaklaşık 206-209 HP olduğu, ihale dokümanında aranan en az 210 HP şartını karşılamadığı teknik belgeler, tescil evrakları ve distribütör yazışmaları ile tespit edilmiştir. Bu nedenle, ekskavatörün teknik şartları sağlamadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işlemi yerinde olup itirazen şikâyet reddedilmiştir.
Soru: Mekanik stabilizasyon plenti ile primer-sekonder konkasör grubuna ilişkin sunulan noter onaylı belgelerdeki usul eksikliği ne şekilde değerlendirildi?
Cevap: Noter onaylı belgelerde “aslı gibidir” şerhinin sadece ilk sayfada bulunması, diğer sayfaların da onaylı olduğu anlamına gelmediğinden, bu hususta eksik inceleme yapıldığı Kurul tarafından tespit edilmiştir. Ancak bu belge sunum şekli, aşırı düşük teklif açıklamasının reddi kararını etkilememiştir.
Soru: Başvuru sahibinin dozer cinsi iş makinesi ile ilgili iddialarının değerlendirilmesi sonucunda ne karara varıldı?
Cevap: Dozer cinsi iş makinesinin teknik katalogda belirtilen motor gücünün ihale şartlarını karşıladığı tespit edilerek, bu hususla ilgili iddialar yerinde bulunmuş ve dozer iş makinesi açısından eksiklik olmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Ekskavatörün kova kapasitesi ile ilgili teknik belgelerdeki eksiklikler aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirmesini nasıl etkiledi?
Cevap: Ekskavatörün kova kapasitesine ilişkin teknik belgelerde eksiklikler bulunmasına rağmen, bu eksikliklerin aşırı düşük teklif açıklamasının reddi kararında belirleyici bir etkisi olmadığı ve kararın bu nedenle değiştirilmediği anlaşılmıştır.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu ekskavatörün motor gücünün ihale dokümanında belirtilen asgari değeri karşılayıp karşılamadığı noktasında yoğunlaşmaktadır. İhale dokümanında, ekskavatör cinsi iş makinesi için motor gücünün en az 210 HP olması şartı açık şekilde ortaya konmuştur. Bu sınırın altında kalan makinelerin kamu işinin gerektirdiği kapasite bakımından yeterli bulunmaması nedeniyle, tekliflerin değerlendirme dışı kalması ihtimali ortaya çıkmaktadır. Başvuru sahibi, bu teknik şartın sağlandığını iddia ederek teklifin uygun kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüş; buna karşılık yapılan teknik inceleme farklı bir sonuca varmıştır.
İhale sürecinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, ekskavatörün teknik yeterliliğini göstermek amacıyla SUMITOMO SH300-5 tipi bir makinenin belgeleri dosyaya eklenmiştir. Ancak yapılan teknik inceleme sonucunda, bu ekskavatörün motor gücüne ilişkin belgelerde 154 kW düzeyinde bir değer bulunduğu tespit edilmiştir. Bu da hesaplama yöntemi açısından yaklaşık olarak 206-209 HP’ye karşılık gelmektedir ve ihale dokümanında aranan minimum 210 HP değerinin altında kalmaktadır. İlgili iş makinesinin Türkiye distribütöründen alınan yazı ve İstanbul Ticaret Odası tescil belgeleri de bu tespiti doğrulamıştır. Bu açıdan bakıldığında, teknik yeterlilik açısından kilit bir unsur olan motor gücü şartı, başvuru sahibi tarafından karşılanamamıştır.
Motor gücü gibi açıkça ölçülebilir ve teknik belgelerle sınırlandırılmış kriterler, “esaslı unsur” niteliği taşımaktadır. Bu vakada da ekskavatörün motor gücüne ilişkin teknik şart, ihale konusu işin yerine getirilmesinde doğrudan etki eden ve telafi edilemez nitelikte bir yeterlilik şartı olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, sunulan iş makinesinin bu şartı tam olarak sağlayamaması, teklifin esas unsurlar yönünden eksik olduğu anlamına gelmiş ve diğer açıklamalara bakılmaksızın değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur. Yaklaşık 1-4 HP’lik farkın ihmal edilebilir olduğu yönünde bir kabul yapılmaması da, teknik değerlendirmenin hassasiyetini ve ihale dokümanının bağlayıcılığını vurgulamaktadır.
Vakada ortak girişim veya pilot ortaklık değerlendirmesi yer almamakla birlikte, bu tür teknik yeterlilik kriterleri bakımından hangi ortağın sunduğu iş makineleri olduğu hususu önem kazanabilecektir. Ancak somut olayda, ekskavatörün bizzat teknik yeterliliği esas alınmıştır; dolayısıyla teklifin sahibi kim olursa olsun, aranan kapasite düzeyine ulaşamaması değerlendirmeye etki etmemiştir. Bu durum, teknik yetersizliğin ferdi nitelik kazanmadığını, doğrudan teklifin genel geçerliliğini ortadan kaldırdığını göstermektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu; ekskavatörün motor gücünün, ihale dokümanında yer alan 210 HP şartını sağlamadığını açık teknik delillerle tespit etmiş ve buna dayanarak başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmamıştır. Diğer makinelere ve belge biçimlerine ilişkin bazı usul eksiklikleri incelenmekle birlikte, kararın esasını etkileyen unsur ekskavatörün motor gücü olmuştur. Belirli bir teknik eşik değeri belirleyen ihale şartlarının, hangi oranda ve nasıl karşılandığı somut belgelerle ortaya konduğunda, Kurul değerlendirmesinin bu belgelerin içeriğiyle şekillendiği anlaşılmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.