KÜNYE
- Toplantı No: 2023/021
- Gündem No: 53
- Karar Tarihi: 29.03.2023
- Karar No: 2023/UY.I-564
- Başvuru Sahibi: Gelişim Yapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/1235348
- İhale Adı: Kavacık Kavşağı – Anadolu Otoyolu Kavşağı Arası (Km:23+290-34+481) Anadolu Otoyolu Kavşağı – Gebze Kavşağı (Km:4+064-44+294) Arası Otoyol ve Bağlantı Yollarında Üstyapı İyileştirilmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatına, birim fiyat tariflerine, yapım şartlarına ve teknik şartnameye aykırı olduğunu, analiz girdilerinin hatalı ve eksik olduğunu, fiyatların güncel piyasa fiyatlarını yansıtmadığını, işçilik ve akaryakıt fiyatlarının mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, idarece verilen analiz formatına uygun ve eksiksiz sunulan açıklamalar, kullanılan fiyatların ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli ve mevzuata uygun olması, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret seviyesinde bulunması, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90 altına düşmediği, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından usulüne uygun imzalanması ve belgelenmesi, nakliye formüllerinin idarece belirlenen değerlerle kullanılması, laboratuvar kurulması maliyetinin analizlere dahil edilmesi gibi teknik ve mali unsurların mevzuata uygunluğu dikkate alınmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyatların güncelliği ve piyasa fiyatları ile uyumu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Değerlendirmede, teklif açıklamasında yer alan fiyatların ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli olup olmadığı ve kamu kurumlarının yayımladığı fiyat listelerine (örneğin EPDK akaryakıt fiyatları) uygunluğu dikkate alınır. Fiyatların bu referansların belirlediği sınırların çok altında olması halinde açıklamanın gerekçeleri incelenir; ancak fiyatların belli oranda (örneğin EPDK fiyatlarının %90 altına düşmemesi gibi) korunması genellikle uygun kabul edilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyetlerinin belirlenmesinde hangi kıstaslar tereddüt yaratabilir ve nasıl çözülür?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin belirlenmesinde, ihale tarihindeki yürürlükteki asgari ücret veya benzeri resmi kaynaklar kıstas alınır. Fiyatın bunun çok altında gösterilmesi halinde açıklama eksik veya mevzuata aykırı sayılabilir. Bu nedenle, işçilik bedellerinin uygun resmi kaynaklar referans alınarak hesaplanması ve belgelenmesi tereddütleri önleyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki analiz formatı ve kullanılacak teknik-unsurların idare tarafından belirlenmesi teklif değerlendirmesinde nasıl bir rol oynar?
Cevap: İdarece belirlenen analiz formatına uygun ve eksiksiz bir şekilde sunulan açıklamalar öncelikle kabul edilmekle birlikte, formatın dışına çıkılması veya eksiklikler ihale mevzuatı kapsamında teklifin değerlendirme dışı bırakılması nedeni olabilir. Bu yüzden idarece açıklama formatının net ve uygulanabilir belirlenmesi ve teklif sahiplerinin buna uygun hareket etmesi önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının meslek mensubu tarafından usulüne uygun imza ve belgelerle desteklenmesi neden önemlidir?
Cevap: Meslek mensubu imzası, açıklamalardaki fiyat ve hesapların gerçekliğini ve doğruluğunu teyit eder niteliktedir. Bu imzanın usulüne uygun olmaması durumunda, açıklamanın güvenilirliği sorgulanabilir ve teklifin elenmesine kadar gidebilecek yaptırımlar gündeme gelebilir. Dolayısıyla, usule uygun imza ve belgelerin bulunması uygulamada temel bir gerekliliktir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye ve diğer teknik maliyetlerin analizlerde uygun şekilde gösterilmesi konusunda hangi ortak uygulama kararları dikkate alınır?
Cevap: Nakliye ve benzeri teknik maliyetler idarece önceden belirlenen formüller ve kriterler doğrultusunda açıklamalara dahil edilir. Bu unsurların ihale dokümanındaki şartlara uygun ve açıklama formatına entegre edilmesi gerekir. Eksik veya hatalı bu maliyetlerin sunulması teklif değerlendirme sürecinde sorun teşkil eder ve itirazlara yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde hangi somut unsurlar kıstas alınmıştır?
Cevap: İncelemede, idarece verilen analiz formatına uygun ve eksiksiz sunulması, kullanılan fiyatların ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli ve mevzuata uygun olması, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret seviyesinde bulunması, akaryakıt fiyatlarının EPDK yayımlanan fiyatların %90 altına düşmemesi, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından usulüne uygun imzalanması ve belgelenmesi, nakliye formüllerinin idarece belirlenen değerlerle kullanılması ve laboratuvar kurulması maliyetinin analizlere dahil edilmesi somut kıstas olarak değerlendirilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazlarında öne sürdüğü işçilik ve akaryakıt fiyatları ile ilgili iddialar Kurulca nasıl karşılanmıştır?
Cevap: Kurul, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret seviyesinde bulunduğunu, akaryakıt fiyatlarının ise EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90 altına düşmediğini belirlemiş, bu nedenle başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığına karar vermiştir.
Soru: İkinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki fiyat tekliflerinin hukuken geçerliliği hakkında Kurul ne hükmetmiştir?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından usulüne uygun imzalanmış ve belgelenmiş olmasını dikkate alarak, bu tekliflerin mevzuata uygun ve geçerli olduğuna hükmetmiştir.
Soru: Bu vaka bağlamında aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılığı nedeniyle yapılan itirazen şikâyet başvurusu neden reddedilmiştir?
Cevap: İkinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece belirlenen analiz formatına uygun, güncel piyasa fiyatlarını yansıttığı ve teknik ile mali unsurların mevzuata uygun olduğu tespit edildiği için, başvuru sahibinin iddialarında hukuki ve fiili bir dayanak bulunmadığından itirazen şikâyet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin itirazen şikâyet başvurusu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının hem içerik hem de biçim açısından mevzuata uygunluğuna odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, bahse konu açıklamaların analiz formatına aykırı olduğunu, fiyatların güncel olmadığını, işçilik ve akaryakıt girdilerinin piyasa gerçekliğini yansıtmadığını ileri sürmüştür. Ayrıca, teknik ve mali unsurların tamamlayıcılığının sağlanmadığını da ifade ederek, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması talebinde bulunmuştur. Uyuşmazlık, bu açıklamaların kamu ihale düzenlemelerindeki yeterlik ve şeffaflık ilkelerine uygun olup olmadığı noktasında şekillenmiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki temel mesele, analiz formatına eksiksiz uyulması ve kullanılan fiyatların ihale ilan tarihindeki piyasa koşullarına uygunluğudur. Kurul incelemesinde, söz konusu ikinci teklif sahibinin açıklamalarında idarece belirlenen analiz formatına sadık kalındığı, tüm teknik girdilerin açık ve belgeye dayalı şekilde sunulduğu gözlemlenmiştir. Sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu imzası taşıması, işçilik ve akaryakıt gibi hassas kalemlerde resmi referanslara (asgari ücret ve EPDK fiyatları) uygunluk göstermesi, açıklamanın yapım şartlarına uygun olarak hazırlandığını ortaya koymuştur. Bu yönüyle, açıklamalar usul ve içerik bakımından mevzuatla çelişen bir yön barındırmamaktadır.
Esaslı unsur kavramı bakımından meseleye yaklaşıldığında, Kurul fiyat açıklamalarında kullanılan kalemlerin ihalenin esaslı bileşenleriyle tutarlı olduğunu değerlendirmiştir. Aşırı düşük açıklamalarda esaslı unsur olarak kabul edilen fiyatlar, piyasa rayiçleriyle makul sınırlar içinde kalmıştır. Özellikle, akaryakıt bedelinin EPDK tarafından ilan edilen fiyatların belli oran altına düşmemesi ve işçilik maliyetlerinin yine ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret seviyesinde tutulması, sunulan açıklamaların esaslı unsurlar yönünden teknik veya mali yetersizlik içermediğini göstermiştir.
Bu çerçevede pilot ortak ya da iş deneyimi sahipleri gibi unsurlar değerlendirme dışı kalmıştır; zira uyuşmazlık, doğrudan fiyat açıklamalarıyla ilgilidir. Taraflar arasında teklif hazırlama aşamasındaki yeterlik değil, açıklamaların doğruluğu ve mevzuata uygunluğu tartışma konusudur. Dolayısıyla pilot ortağa ilişkin iş deneyimi boyutunda herhangi bir itiraz ya da değerlendirme Kurul nezdine taşınmamıştır ve karar bu yönde bir içerik taşımamaktadır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddialarında dayanak alınabilecek somut ve mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını tespit etmiştir. Açıklamaların biçim ve içeriğinin idare tarafından belirlenen kurallara uygun olduğu, teknik ve mali unsurların belgelenerek sunulduğu, fiyatların da kanuni sınırlarda kaldığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Böylelikle Kurul, değerlendirmede nesnel ölçütler üzerinden ilerlediğini ve ihale süreci içindeki fiyat açıklamalarının yasal çerçevede kabul edilebilir düzeyde olduğunu ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.