KÜNYE
- Toplantı No: 2023/043
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 23.08.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1147
- Başvuru Sahibi: Fuat Altundere - Aldar Müh. Mim. İnş. Tem. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İzmir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
- İKN: 2023/475400
- İhale Adı: Torbalı, Çiğli, Dikili ve Seferihisar İlçeleri İçin Spor Salonu Yapım İşi
Özet
Teklif değerlendirme dışı bırakma işlemi EKAP üzerinden teyit edilebilen belgelerin ayrıca istenmesi nedeniyle mevzuata aykırı bulunarak iptal edildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağın yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği bilanço ve iş hacmi belgelerinin EKAP üzerinden teyit edilebildiği halde idarenin bu belgelerin onaylı suretlerini istemesinin mevzuata aykırı olduğunu, bu nedenle tekliflerinin haksız olarak değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiş ve tekliflerinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60/A maddesi ve İdari Şartname’nin 36’ncı maddesi uyarınca, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve EKAP veya ilgili kamu kurumlarının internet sayfalarından sorgulanarak teyit edilebilen belgeler için ayrıca belge sunulması istenemez. Başvuru sahibinin özel ortağı tarafından beyan edilen bilanço ve iş hacmi bilgileri EKAP üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığı ile entegrasyon kapsamında teyit edilmiş, dolayısıyla idarenin bu belgelerin onaylı suretlerini istemesi mevzuata aykırıdır. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: EKAP üzerinden doğrulanabilen yeterlik belgelerinin idareden ayrıca onaylı suretleri talep edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: İhale mevzuatına göre, EKAP veya ilgili kamu kurumlarının resmi internet sayfalarından doğrulanabilen belgeler için idarenin ayrıca belge talep etmesi genel uygulamaya uygun görülmemektedir. Bu tür ek talep, mevzuata aykırı bulunabilir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe oluşturmayabilir.
Soru: Yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilen belgelerin EKAP veya kamu kurumları sitesinde teyit edilebilmesi halinde, sunulmaması teklifin elenmesine neden olur mu?
Cevap: Eğer yeterlik belgeleri EKAP veya ilgili resmi platformlardan tespit edilebiliyorsa, idarenin bu belgelerin fiziki veya onaylı suretlerinin ayrıca sunulmasını istemesi zorunlu değildir. Bu durumlarda belge sunulmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına geçerli bir sebep sayılmayabilir.
Soru: İdare EKAP teyidi yapılabilen belgelerde tereddüt yaşarsa nasıl hareket etmelidir?
Cevap: EKAP üzerinden doğrulaması mümkün olan belgelerde tereddüt oluşması durumunda idare, belgenin doğruluğunu sorgulayabilir ancak bu sorgulamanın özel olarak onaylı suret talebi şeklinde değil, mevzuata uygun diğer yöntemlerle yapılması gerekir. Aksi halde belge sunumu talebi, mevzuat dışı kabul edilip işlemin iptaline yol açabilir.
Soru: İhale sürecinde EKAP üzerinden teyit edilebilen belgelerle ilgili usulsüzlük veya hata tespit edilirse prosedür nasıl ilerler?
Cevap: Böyle bir durumda, idare tespit edilen eksik veya yanlış bilgilere dayanarak teklifin değerlendirmesini yapabilir ancak söz konusu belgelerin usulsüzlük veya hatası EKAP teyidine rağmen ortaya çıkarsa, mevzuat çerçevesinde itiraz ve iptal süreçleri işletilir. EKAP teyidine dayalı belgelerde idarenin keyfi belge talebi ve teklif elenmesi engellenmelidir.
Soru: EKAP üzerinden teyit edilen belgeler nedeniyle haksız olarak değerlendirme dışı bırakılan teklif var ise yapılması gereken işlem nedir?
Cevap: Bu tür durumlarda teklifin haksız yere değerlendirme dışı bırakıldığı kabul edilerek, ihale işleminin bu kısımları iptal edilir ve ilgili teklif değerlendirmeye alınarak ihale sürecinin mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesi gerekir. İdari işlemdeki bu tür hatalar ihalenin tamamının iptalini gerektirmeyebilir; sadece gerekli değerlendirme yapılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin özel ortağının bilanço ve iş hacmi bilgileri EKAP üzerinden teyit edilebiliyorsa, idarenin bu belgelerin onaylı suretlerini ayrıca talep etmesi ihale sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin EKAP üzerinden teyit edilen bilanço ve iş hacmi bilgileri için ayrıca onaylı suret talep etmesi mevzuata aykırıdır ve bu talep nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun değildir.
Soru: Özel ortağın yeterlik bilgileri tabloda beyan ettiği, EKAP veya ilgili kamu kurumları internet sayfalarından teyit edilebilir belgelerin sunulmaması durumunda teklif değerlendirmeden çıkarılır mı?
Cevap: Bu vakada, yeterlik bilgileri tabloda beyan edilen ve EKAP üzerinden teyit edilen belgelerin ayrıca sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir sebep olmamıştır; teklif değerlendirme dışı bırakılmamalıdır.
Soru: EKAP üzerinden sorgulama sonucu teyit edilen belge bilgileri ile ilgili idarenin izleyebileceği işlem nedir?
Cevap: İdare EKAP veya ilgili kurum sayfalarından teyit edilebilen belgelerin ayrıca onaylı suretlerini talep edemez; bu nedenle, teyit edilen belgeler esas alınarak tekliflerin değerlendirilmesi gerekir.
Soru: Teklifin değerlendirme dışı bırakılması aşamasında idarenin hatası tespit edilirse ihalenin sonraki süreci nasıl düzenlenir?
Cevap: Bu vakada, teklif değerlendirmeye alınarak ihalenin kalan süreci mevzuata uygun biçimde yeniden yürütülmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine dair incelemede, başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olan uyuşmazlık, ortaklardan birine ait bilanço ve iş hacmi belgelerinin fiziki/onaylı suretlerinin sunulmamasıyla ilgilidir. Söz konusu belgeler, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmiş olup Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden teyit edilebilmekteydi. Buna rağmen idarenin ayrıca bu belgelerin fiziki suretlerini istemesi, başvuru sahibi tarafından hukuka aykırı bir uygulama olarak görülmüş ve bu gerekçeyle yapılan dışlama kararının iptali talep edilmiştir.
Bu vakada değerlendirmeye konu olan belgeler, bilanço ve iş hacmine dair olup iddia makamına göre EKAP entegrasyonu sayesinde vergi idaresi gibi yetkili kurumlardan elektronik doğrulama ile teyit edilebilir niteliktedir. Bu belgelerin sistem üzerinde doğrulanabiliyor olması, dokümanların ayrıca fiziki olarak sunulmasını teknik anlamda gereksiz kılar. Oysa ki idare, yeterlik bilgileri tablolarındaki bu beyanlara rağmen belgeleri onaylı şekilde fiziki olarak talep etmiş; belgeler sunulmadığı için ilgili ortaklığın teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Esaslı unsur kavramı çerçevesinde, ihale sürecinin gerektirdiği belgelerin hangilerinin teklifin teknik ve mali yeterliğini doğrudan etkilediği, hangilerinin şekli nitelikte olduğu değerlendirilmelidir. Bu olayda, ilgili belgelerin içeriği değil, sadece sunulma şekli üzerinden bir işlem yapılmıştır. Oysa belgeler EKAP sisteminde içerik açısından teyit edilebilmektedir. Dolayısıyla şekli bir eksikliğe dayanarak teklifin dışlanması, esaslı unsur kavramının yanlış yorumlandığını göstermektedir. Burada sorun, belgenin içeriğinde değil, idarenin gereksiz yere sistemde mevcut bir bilgiye tekrar fiziki kanıt istemesinde ortaya çıkmıştır.
İş ortaklığında pilot ortak dışındaki özel ortağın yeterlik belgelerinin değerlendirilmesinde de aynı yaklaşım uygulanmış, bu ortağın bilanço ve iş hacmi belgelerinin sistemden teyit edilmiş olması yeterli görülmeyerek ayrıca sunulmaması dışlanma gerekçesi yapılmıştır. Oysa pilot ortaklık yapılarında da ortaklardan biri tarafından beyan edilen belgelerin, sistemsel doğruluğu sağlandığında değerlendirmeye alınması gerekir. Bu noktada özel ortağın belgelerinin EKAP üzerinden doğrulandığı sabit olduğundan, teklifin değerlendirme dışı bırakılması tek taraflı ve mevzuatla bağdaşmayan bir karar niteliği taşımaktadır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede belgelerin sunulabilirliğini değil teyit edilebilirliğini esas almış; mevzuat uyarınca EKAP ya da ilgili kurum siteleri üzerinden doğrulanabilen belgeler için herhangi bir fiziki belge talep edilemeyeceğini vurgulamıştır. Bu yaklaşım, kamu alımlarında dijital teyit sistemine olan güveni yansıtmaktadır. Sonuç olarak Kurul, teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesini hukuka aykırı bulmuş, teklifin yeniden değerlendirmeye alınarak ihale sürecinin kalan kısmının doğru şekilde ilerletilmesine karar vermiştir. Bu karar, belge sunumuna ilişkin idari işlemlerde elektronik teyit sisteminin ağırlığını ortaya koyan önemli bir örnek olarak değerlendirilebilir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.