KÜNYE
- Toplantı No: 2023/036
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 10.07.2023
- Karar No: 2023/UY.II-974
- Başvuru Sahibi: Simtay Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Nc Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/299856
- İhale Adı: Eskişehir-Seyitgazi-3. Bl. Hd. (Kırka Geçişi Dahil) Yolunun Km:39+000-60+255(G)/59+800(İ)-67+000 Arasındaki Yapım
Özet
İhale analizlerinde eksik maliyet unsurlarının tamamlanması gerektiği gerekçesiyle düzeltici işlem kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ariyet ocağı klas tespitlerinin gerçekçi olmadığını, derz yapımında kullanılan malzeme temini ve nakliyesinin analizlere dahil edilmediğini ve plent-miks alttemel malzemesinin taşınması analizinde mesafenin hatalı belirlendiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, taşıma mesafelerinin yaklaşık maliyet hesabında idarece belirlenen 15 km ve 27,12 km olarak uygun şekilde dikkate alındığını, ariyet ocağı klas tespitlerinin teknik dayanağı olmadığını, derz yapımında kullanılan çimento, kum ve suyun temini ve nakliyesinin analizlerde eksik yer aldığını ve bu eksikliğin yaklaşık maliyet ve sınır değer hesaplamalarını etkilediğini tespit etmiştir. Ayrıca, plent-miks alttemel malzemesinin taşınması analizindeki mesafenin idarece teknik elemanlarca doğru belirlendiği değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale yaklaşık maliyet analizlerinde iş kalemlerine ait tüm maliyet unsurlarının eksiksiz yer alması neden önemlidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet analizlerinde iş kalemlerine ilişkin kullanılan tüm maliyet unsurları, yani malzeme temini, işçilik, nakliye gibi giderlerin eksiksiz hesaplanması gerekir. Eğer bu tür maliyet unsurları analizlere dahil edilmezse, yaklaşık maliyet hatalı belirlenir, bu da sınır değer hesaplamalarını etkiler ve ihalenin mevzuata uygun, rekabetçi bir şekilde yürütülmesini engelleyebilir. Eksik maliyet unsurları, gerek teklifin değerlendirilmesinde gerekse sonrasındaki denetim süreçlerinde uyuşmazlıklara yol açabilir.
Soru: İhale analizlerinde taşıma mesafesinin belirlenmesi neden tartışmalı olabilir ve nasıl uygunluk değerlendirilir?
Cevap: Taşıma mesafelerinin belirlenmesi genellikle teknik elemanların tespitine dayanır ve bu noktada farklı görüşler veya itirazlar çıkabilir. Mesafenin gerçekçi ve teknik dayanaklı şekilde belirlenmesi önemlidir; aksi halde maliyetler ya haksız yüksek ya da düşük hesaplanabilir. Uygulamada, idarenin belirlediği taşıma mesafeleri, uyuşmazlık halinde teknik belgeler ve arazi koşulları ışığında veri olarak incelenir. Teknik dayanağı bulunmayan ya da piyasa koşullarıyla uyuşmayan mesafe tespitlerine itibar edilmemesi doğru bulunur.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet analizlerinde teknik tespitlere dayanmayan veri kullanması ihale sürecine nasıl etki eder?
Cevap: Teknik dayanağı olmayan veya tarafların ortak kabulüne uygun olmayan veri kullanımı, yaklaşık maliyet hesabının kamu ihale mevzuatına ve rekabet şartlarına aykırı yapılmasına yol açabilir. Böyle durumlarda, maliyet analizlerinin yeniden gözden geçirilmesi ve teknik dayanağı olan bilgilerle güncellenmesi gerekir. Aksi halde, ihalenin hukuka uygunluğu, şeffaflığı ve rekabet ortamı zedelenir, bu da kararlara itiraz sebebi olur.
Soru: İhale sonrası tespit edilen maliyet analizlerindeki eksikliklerin düzeltilmesi mümkün müdür; nasıl bir işlem yapılmalıdır?
Cevap: İhale öncesinde tespit edilen maliyet analizlerindeki eksiklikler tespit edilirse, idarelerin bu eksiklikleri tamamlaması ve yaklaşık maliyet ile sınır değerleri revize etmesi gerekir. Bu işlemin ardından ihale süreci mevzuat hükümlerine uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmelidir. Doğrudan ilk ihale sonuçlandırılırsa, eksik maliyet unsuru nedeniyle işlemin iptali riski doğabilir.
Soru: İhale analizlerinde maliyet unsurlarının eksik veya hatalı hesaplanması itiraz sürecinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: İtiraz başvurularında eksik veya hatalı hesaplanan maliyet unsurlarının varlığı teknik inceleme ve idareden alınan bilgi esas alınarak incelenir. Eksikliğin yaklaşık maliyet ve sınır değer üzerinde etkisi bulunması durumunda, itiraz uygun bulunabilir ve düzeltici işlem kararı verilebilir. Bu karar, maliyet hesaplarının tamamen veya kısmen güncellenmesi ve ihale sürecinin tekrar ettirilmesini içerebilir. Uygulamada, maliyet analizlerine yol açan tüm kalemlerin doğru ve eksiksiz yer alması kamu ihale sürecinin temel gereğidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin derz yapımında kullanılan malzeme temini ve nakliyesinin analizlerde yer almaması iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, derz yapımı için gerekli olan çimento, kum ve suyun temini ve nakliyesinin yaklaşık maliyet analizlerine dahil edilmediğini tespit etti. Bu eksikliğin analizlerin sonucunu etkilediği ve yaklaşık maliyet ile sınır değer hesaplamalarında hata oluşturduğu sonucuna vardı.
Soru: Taşıma mesafelerinin tespiti konusunda Kurul hangi değerlendirmeyi yapmıştır?
Cevap: Kurul, plent-miks alttemel malzemesinin taşınması analizinde idarece belirlenen mesafelerin teknik elemanlarca uygun şekilde tespit edildiğini ve taşıma mesafelerinin yaklaşık maliyet hesabında doğru şekilde dikkate alındığını belirtti.
Soru: Arıyet ocağı klas tespitlerine ilişkin Kurulun görüşü nedir?
Cevap: Kurul, ariyet ocağı klas tespitlerinin teknik bir dayanağının bulunmadığını ve bu nedenle bu tespitlere itibar edilmediğini ifade etti.
Soru: İhale işlemlerinde tespit edilen eksiklikler sonucunda hangi işlem yapılmasına hükmedildi?
Cevap: İhale analizlerinde eksik olan derz malzemelerinin temin ve nakliye maliyetlerinin tamamlanması, yaklaşık maliyet ve sınır değerlerin yeniden hesaplanması, bunun üzerine ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak tekrar yapılması için idareye düzeltici işlem kararı verildi.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik uyuşmazlık, yaklaşık maliyet analizlerinde yer alan bazı önemli maliyet unsurlarının eksik hesaplandığı ve bunun ihalenin sağlıklı şekilde yürütülmesini etkilediği iddialarına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, özellikle derz yapımında kullanılan malzemelerin temini ve nakliyesine ilişkin analizlerin eksik olduğunu ileri sürmüş; ayrıca plent-miks alttemel malzemesi taşıma mesafelerine ve ariyet ocağının sınıflandırılmasına dair itirazda bulunmuştur. Bu kapsamda, ihale öncesinde yapılan maliyet analizlerinin hem teknik yeterliliği hem de dayanaklarının sorgulanması, uyuşmazlığın temel çerçevesini oluşturmaktadır.
İhalede tartışma konusu olan hususlardan biri, iş kalemlerine ilişkin analizlerde gerekli tüm maliyet bileşenlerinin dikkate alınıp alınmadığıdır. Derz yapımında kullanılan çimento, kum ve su gibi temel girdilerin temini ve bunların nakliye giderlerinin analizlerde yer almaması, iş kaleminin bütüncül ve gerçekçi biçimde değerlendirilmediğini ortaya koymaktadır. Kamu ihale sisteminde yaklaşık maliyetin doğru tespiti, sınır değerlerin hesaplanmasında ve tekliflerin değerlendirilmesinde doğrudan etkili olduğundan, bu eksikliğin göz ardı edilmesi ihalenin sağlıklı işlemesini engellemektedir. Öte yandan, taşımaya ilişkin analizde belirtilen mesafenin ve ariyet ocağına dair sınıflandırmanın da hem teknik belgelere hem uygulanabilirliğe dayanması gereklidir. İnceleme sonucunda, sadece derz yapımına dair maliyet kaleminin eksik olduğu yönünde bir tespit yapılmıştır.
Bu değerlendirmede esaslı unsur kavramı, analizlerde yer almayan maliyet kaleminin ihalenin sonucunu etkileyip etkilemediği yönünden ele alınmıştır. Kurul, taşıma mesafesine ilişkin itirazları yerinde görmemekle birlikte, ihale analizlerinde yer verilmeyen çimento, kum ve su temin ve nakliye giderlerinin, yaklaşık maliyet ve sınır değer hesaplamalarını hatalı hale getirdiğini tespit etmiştir. Bu durumda söz konusu eksiklik, teknik sıhhatten ziyade mali yönüyle ihalenin esaslı unsurlarından biri olarak değerlendirilmiş; eksik maliyetin varlığı hem tekliflerin sağlıklı karşılaştırmasını hem de rekabetin eşit şartlarda oluşmasını zayıflatan bir unsur olarak yorumlanmıştır.
İnceleme sürecinde pilot ortağa veya isteklilerin iş deneyimine dair herhangi bir değerlendirme yer almamış, uyuşmazlık yalnızca yaklaşık maliyet analizine dayalı teknik hesaplamalara odaklanmıştır. Bu nedenle iş deneyimi belgelerine dair bir tartışmanın bu vakada varlığı söz konusu değildir. Kurul’un karar gerekçeleri incelendiğinde, teknik verilerle çelişen ya da bunlara dayanmayan analizlerin bütüncül bir maliyet hesabı oluşturmadığına işaret edildiği görülmektedir. Eksik maliyet unsuru, iş deneyimi konusunu doğrudan etkilemese de tekliflerin şekillenmesinde dolaylı etki yaratabilecek bir unsur olarak dikkate alınmıştır.
Kamu İhale Kurulu, tarafların iddialarını teknik ve mali yönleriyle değerlendirerek yalnızca derz yapımıyla ilgili analizde eksiklik olduğunu ve bu durumun yaklaşık maliyet ile sınır değer hesaplamalarında hata yarattığını belirtmiştir. Bunun sonucunda, ihalenin sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi için eksik maliyet unsurlarının tamamlanması ve buna bağlı hesaplamaların yeniden yapılması gerektiği yönünde düzeltici işlem kararı alınmıştır. Böylece Kurul, yalnızca tekliflerin değerlendirilmesini değil, ihale sürecinin saydam ve eşitlikçi biçimde yürütülmesini esas alarak nihai sonuca ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.