KÜNYE
- Toplantı No: 2023/003
- Gündem No: 64
- Karar Tarihi: 11.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-102
- Başvuru Sahibi: İnelsan İnşaat Elektrik San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/1055119
- İhale Adı: Orta Mesarya Ovası Sulaması İletim Hattı Yapımı 2. Kısım
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, deniz nakli analiz girdisinin biriminin ‘ton’ olarak değiştirilmesi ve Türkiye-KKTC arası deniz nakli mesafesinin bildirilmesini, ayrıca çelik boru analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri ile açıklanmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, deniz nakli analiz girdisinin taşıma koşullarının klasik denizyolu taşımacılığından farklı olması ve tır bazlı gemi taşımacılığı yapılması nedeniyle Bakanlık birim fiyat listelerinin kullanılamayacağını, ayrıca çelik boruların teknik şartnameye uygunluk ve üretim şartlarının farklılaşması nedeniyle Bakanlık rayiçlerinin işin özel teknik şartnamesine uygun olmadığını tespit etmiştir. İdarenin yaklaşık maliyet hesabında piyasa fiyat tekliflerinin kullanılması ve açıklama talebinde bu esaslara uygun hareket edilmesi mevzuata uygundur.
İdare Görüşü
İdare, deniz nakli analiz girdisinin tır bazlı gemi taşımacılığına uygun olarak ‘metre’ biriminde tutulmasının ve piyasadan fiyat teklifi alınmasının uygun olduğunu, çelik boruların ise özel teknik şartnameye uygunluğu nedeniyle Bakanlık rayiçlerinin kullanılamayacağını ve piyasadan fiyat teklifi alınması gerektiğini bildirmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin biriminin belirlenmesinde ne tür kıstaslar dikkate alınmalıdır?
Cevap: Analiz girdilerinin birimi, işin teknik özellikleri ve uygulama şartlarına uygun olarak belirlenmelidir. Örneğin, taşıma analiz girdilerinde klasik ölçüm birimleri yerine, işin özgün taşıma şekline (örneğin tır bazlı gemi taşımacılığı) uygun farklı birimlerin tercih edilmesi mevzuata aykırı sayılmaz. Bu durumda, idarenin yaklaşık maliyet hesabını ve açıklama istemini piyasa koşullarına uygun ve işin gerçek uygulamasına paralel şekilde düzenlemesi beklenir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında Bakanlık birim fiyat listelerinin kullanılması zorunlu mudur?
Cevap: Bakanlık birim fiyat listelerinin kullanımı zorunlu değildir; ancak işin teknik şartname ve uygulama koşulları ile uyumlu olması gerekir. Özel teknik özellikler veya üretim süreçlerindeki farklılıklar nedeniyle Bakanlık rayiçleri işin gerektirdiği koşulları karşılamıyorsa, idarenin piyasa fiyat tekliflerine dayanarak yaklaşık maliyet hesabı yapması ve bu esaslarla açıklama talep etmesi mevzuata uygundur.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yaklaşık maliyeti piyasa fiyat tekliflerine dayandırması ihale sürecinde hangi durumlarda kabul edilir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet hesabını piyasa fiyatlarına dayandırması, piyasanın güncel verilerini ve işin özgün teknik gereksinimlerini yansıtması durumunda kabul edilir. Özellikle özel teknik şartname veya uygulama farklılıkları nedeniyle sabit birim fiyat listelerinin kullanılması mümkün olmadığında, piyasa teklifleri esas alınabilir.
Soru: Analiz girdilerine ilişkin detaylı veri (örneğin nakliye mesafesi) açıklanmalı mıdır?
Cevap: İdare analiz girdilerini açıklarken, hesaplama yöntemlerinin ve esas alınan birimlerin işin taşıma şekline ve piyasa koşullarına uygun olarak tespit edilmesi durumunda, her zaman mesafe veya diğer detayların ayrı ayrı açıklanması zorunlu değildir. Bu tür bilgiler ancak ihale sürecinin şeffaflığı ve teknik değerlendirme açısından gereklilik doğuruyorsa açıklanır.
Soru: Özel teknik şartnameye uygun olmayan rayiçlerin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması ihale açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teknik şartname gerekleriyle örtüşmeyen rayiçlerin kullanılması, yaklaşık maliyette hatalı değerlendirmeye yol açacağı için mevzuata uygun bulunmaz. İdarenin bu tür rayiçleri değil, işin özel teknik koşullarına uygun güncel piyasa fiyatlarını esas alması gerekir; aksi durumda ihale işlemi ve aşırı düşük teklif değerlendirmesi hukuken sakıncalı olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin deniz nakli analiz girdisinin birimini “ton” yerine “metre” olarak belirlemesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: İdarenin deniz nakli analiz girdisini, taşıma şeklinin klasik denizyolu taşımacılığından farklı olarak tır bazlı gemi nakliyesine özgü olması nedeniyle “metre” biriminde tutması mevzuata uygundur. Kurul, bu farklı taşımacılık koşullarının Bakanlık birim fiyatlarının kullanılmasını engellediğini ve piyasa şartlarına göre birim belirleme tercihinin yerinde olduğunu tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin deniz nakli mesafesinin Türkiye-KKTC hattında bildirilmesi talebi kabul edilmiş midir?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin mesafenin bildirilmesi talebi kabul edilmemiştir. Kurul değerlendirmesinde, deniz nakli analiz girdisinin birimi ve hesaplama yöntemi piyasa koşullarına ve taşıma şekline uygun şekilde tespit edildiği için mesafenin ayrıca bildirilmesine gerek görülmemiştir.
Soru: Çelik boru analiz girdilerinin Bakanlık rayiçleri üzerinden açıklanması talebi neden reddedilmiştir?
Cevap: Çelik boruların işin özel teknik şartnamesine uygunluk ve üretim koşullarının Bakanlık rayiçlerinden farklı olması nedeniyle, bu rayiçlerin kullanılması uygun görülmemiştir. İdarenin piyasadan alınan fiyat tekliflerine dayanarak açıklama istemesi mevzuata uygundur ve talep reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında piyasa fiyat tekliflerini esas alması Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyet hesabında piyasa fiyat tekliflerinin esas alınmasının ve aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin buna uygun şekilde hareket etmesinin mevzuata uygun olduğunu tespit etmiş ve itirazen şikayeti reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında istenen aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında bazı analiz girdilerine yönelik olarak teklif sahiplerinden ne şekilde belge sunulabileceği ve idarenin bu husustaki yaklaşımının mevzuata uygun olup olmadığı noktasında yoğunlaşmaktadır. Tartışma, deniz nakli analiz girdisinin birim seçimi ile bu girdiye dair mesafe bilgisinin açıklanıp açıklanmayacağı ve çelik boru kaleminin rayiç değerler üzerinden açıklanma zorunluluğu bulunup bulunmadığı gibi konular üzerinden şekillenmiştir. Başvuru sahibi, idarenin belirlediği açıklama esaslarının hatalı olduğunu ve bu nedenle tekliflerin sağlıklı şekilde değerlendirilemeyeceğini öne sürmüştür.
Deniz nakli analiz girdisi açısından ihalenin konusu olan taşımanın tır bazlı gemi taşımacılığı yöntemiyle yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu özel taşıma yöntemi sebebiyle taşımanın birim hesabının klasik anlamda tonaj üzerinden değil, araç bazında ölçülmesi gerektiği yönünde idarece bir belirleme yapılmıştır. İdare, analiz girdisinin birimini “metre” olarak tanımlamış ve bu doğrultuda piyasa fiyat teklifleriyle açıklama yapılmasını öngörmüştür. Başvuru sahibi ise taşımanın “ton” birimi ile ifade edilmesi ve mesafe bilgilerinin de belirtilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak taşıma şeklinin sektörel uygulamaları ve piyasa verileri dikkate alındığında, idarenin tercih ettiği yöntem Kurul tarafından işin gerçek yapım koşullarıyla uyumlu bulunmuştur.
Vaka bağlamında üzerinde durulan bir diğer önemli husus, ihaleye konu malzeme alımlarında kullanılan analiz girdilerinin açıklanmasında “esaslı unsur” olarak neyin kabul edileceğidir. Kurul değerlendirmesinde, açıklanması gereken girdilerin işin teknik gereklerine uygun ve piyasa koşullarına dayalı olması gerektiği vurgulanmıştır. Diğer bir ifadeyle, yalnızca rayiç değerin bulunuyor olması, söz konusu rayicin esaslı unsur olarak kabul edilmesini gerektirmemektedir. İşin niteliğine özgü farklılıklar ve teknik şartnamede öngörülen gereklilikler bu değerlendirmede belirleyici olmuştur.
Pilot ortağa ilişkin doğrudan bir değerlendirme mevcut olmamakla birlikte, analiz çerçevesinde iş deneyimini etkileyen ya da bu bağlamda bir yeterlilik tartışması yer almamıştır. Tartışma yalnızca aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birimlerin ve açıklama yöntemlerinin uygunluğu üzerinde yoğunlaşmış, herhangi bir ortak ya da alt yükleniciye özgü bir deneyim yeterliliği sorunu gündeme getirilmemiştir.
Sonuç olarak Kurul, idarenin analiz girdilerini belirleme şeklinin işin yapılacağı taşımacılık ve üretim koşullarıyla uyumlu olduğu, piyasadaki güncel uygulamaları yansıttığı ve bu nedenle de mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşmıştır. Gerek deniz nakli gerekse çelik borulara ilişkin olarak rayiç fiyatlardan sapılması, somut işin özel teknik özellikleri ve taşıma yöntemleri göz önünde bulundurulduğunda haklı bir tercih olarak değerlendirilmiştir. Bu tespitler çerçevesinde başvuru sahibinin talepleri yerinde bulunmamış ve itirazen şikayet uygun görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.