KÜNYE
- Toplantı No: 2022/021
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 06.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-452
- Başvuru Sahibi: Proyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi - Örensan İnş. Elek. Nak. İş Mak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Kd Altyapı Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/484344
- İhale Adı: Gaziantep - Yavuzeli-Araban-8Blhdyolu Km:61+400-73+985 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
İhale yaklaşık maliyet hesaplamasında çimento ve nakliye giderlerinin eksik hesaplanması nedeniyle sınır değer ve aşırı düşük teklif değerlendirmesinin yeniden yapılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, 17.002/K-H-P poz numaralı iş kaleminin analizinde çimento ve nakliye giderlerinin hesaplamaya dahil edilmediğini, bu nedenle yaklaşık maliyet ve sınır değerin hatalı olduğunu, ihalenin iptal edilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, 17.002/K-H-P poz numaralı iş kaleminin analizinde kullanılan KGM/27.101/K pozunun birim fiyat tarifinde çimentonun bedeli ve nakliye giderlerinin birim fiyata dahil olmadığı, ayrıca KGM/10.013/K poz numaralı ince çimento harcı analizinde çimentonun ayrıca ödeneceği bilgisi yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığını ve dolayısıyla sınır değer hesaplamasının da hatalı yapıldığını göstermektedir. Eksik hesaplanan girdilerin yaklaşık maliyetin sınır değer hesaplamasına etkisi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek isteklilerin sayısının değişebileceği, bu nedenle yaklaşık maliyetin ve sınır değerin yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, moloz taş inşaat yüzeylerine gömme oluklu derz yapılmasının birim fiyat tarifinde dahil olduğunu, dolayısıyla çimento ve nakliye giderlerinin ayrıca analiz edilmesine gerek olmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale yaklaşık maliyetine dahil edilmesi gereken girdi ve hizmetlerin analizde eksik gösterilmesi sınır değerin tespitini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyette yer alması gereken temel malzeme ve nakliye giderlerinin analizlere doğru ve tam olarak yansıtılmaması, sınır değerin düşük veya hatalı belirlenmesine yol açar. Bu durumda, aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılırken isteklerden açıklama istenme kriterleri değişebilir, bu da ihalenin rekabet ve şeffaflık ilkeleri bakımından yanlış sonuçlar doğurabilir.
Soru: Birim fiyat tariflerinde yer almayan, ancak iş kapsamında ödenmesi gereken giderler yaklaşık maliyete nasıl dahil edilmelidir?
Cevap: Eğer birim fiyat tarifinde belirtilmeyen malzeme veya hizmet bedelleri mevcutsa, idarenin yaklaşık maliyet analizlerinde bu giderlerin ayrıca hesaplanması ve toplam maliyete dahil edilmesi gerekir. Aksi takdirde yaklaşık maliyet gerçek maliyetleri yansıtmayacağından hukuki itirazlara ve ihalenin iptaline sebep olabilir.
Soru: İhale dokümanlarının ve poz analizlerinin maliyet hesaplamalarına uyumu neden kritik bir husustur?
Cevap: Poz analizleri ile iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinin uyumlu olmaması, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmasına neden olur. Bu da sınır değer ve aşırı düşük teklif incelemesinde hatalı kararlarla sonuçlanabilir. Bu nedenle idarelerin analiz ve tarif içeriklerini titizlikle karşılaştırması ve eksiksiz maliyet içermesini sağlaması önem taşır.
Soru: Yaklaşık maliyet ve sınır değerin eksik veya hatalı hesaplanması ihalenin hangi süreçlerini doğrudan etkiler?
Cevap: Eksik hesaplama, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin uygunluk denetimi aşamalarını doğrudan etkiler. Bu durum, tekliflerin yanlış elenmesine, hukuki uyuşmazlıklara ve ihalenin iptaline neden olabileceğinden, maliyet analizlerinin hatasız yapılması şarttır.
Soru: Stratejik malzeme ve nakliye giderlerinin analizlere dahil edilmemesi durumunda hangi adımlar atılması gerekir?
Cevap: İdare, eksik hesaplanan maliyet girdilerini tespit ettikten sonra, yaklaşık maliyet ve sınır değeri mevzuata uygun olacak şekilde yeniden hesaplamalıdır. Bu yapılmadan ihaleye devam edilmesi, sebep olunan hukuki yanlışlık nedeniyle işlemlerin iptaliyle sonuçlanabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale yaklaşık maliyetinde çimento ve nakliye giderlerinin analiz maliyetine dahil edilmemesinin sınır değer ve aşırı düşük teklif değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Çimento ve nakliye giderlerinin analiz maliyetine dahil edilmemesi nedeniyle yaklaşık maliyet eksik hesaplandığından, sınır değer de hatalı belirlenmiştir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklaması istenecek isteklilerin sayısını değiştireceği için, değerlendirmelerin doğru yapılabilmesi için yaklaşık maliyet ve sınır değerin yeniden hesaplanması zorunludur.
Soru: İdarenin çimento ve nakliye giderlerinin birim fiyat tarifinde dahil olduğu yönündeki savunması neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul tarafından yapılan incelemede, ilgili pozların birim fiyat tariflerinde çimento ve nakliye giderlerinin dahil olmadığının açıkça tespit edilmesi nedeniyle, idarenin bu giderlerin birim fiyat içerisinde yer aldığı iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru: Eksik hesaplanan girdilerin tespiti ihalenin hangi aşamalarına etkide bulunmuştur?
Cevap: Eksik hesaplanan çimento ve nakliye giderlerinin etkisi nedeniyle yaklaşık maliyet, sınır değer ve dolayısıyla aşırı düşük teklif değerlendirmesi doğru yapılamamıştır. Bu nedenle ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Soru: Bu vaka özelinde yaklaşık maliyet ve sınır değerin yeniden tespiti kim tarafından yapılmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve sınır değer idarece, analizlerde eksik hesaplanan çimento ve nakliye giderleri de dahil edilerek yeniden tespit edilmelidir. Kurulun kararı doğrultusunda, bu tespitler yapılmadan ihaleye devam edilmemelidir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu uyuşmazlık, yaklaşık maliyetin tespitine esas olan analiz çalışmalarında çimento malzeme bedeli ile çimento ve derz kumu için yapılan nakliye giderlerinin dikkate alınmaması nedeniyle, sınır değer ve aşırı düşük teklif açıklaması sürecinin sağlıklı yürütülmediği iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, bu girdilerin analizlerde yer almaması sebebiyle yaklaşık maliyetin gerçeği yansıtmadığını ve bu durumun doğrudan ihalenin sonucunu etkilediğini ileri sürerek, ihale işlemlerinin iptal edilmesini talep etmiştir. İdare ise bu kalemlerin ilgili işin birim fiyat tarifinde olduğuna kanaat getirerek ayrıca analiz yapılmasına gerek bulunmadığını savunmuştur.
Uyuşmazlığın merkezindeki iş kalemi özelinde yapılan analizlerde, çimento ve nakliye giderlerinin açıkça yer almadığı anlaşılmıştır. İhale dokümanlarında referans alınan pozların teknik içerikleri dikkate alındığında, çimento ve nakliye gibi maliyeti etkileyen temel unsurların birim fiyat tarifinin kapsamında değerlendirilmediği tespiti yapılmıştır. Dolayısıyla, bu maliyet unsurlarının analiz dışı bırakılması, hem yaklaşık maliyeti eksik hale getirmiş hem de bununla bağlantılı olarak sınır değerin hatalı oluşmasına neden olmuştur. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklaması istenecek istekli sayısını değiştirebilecek nitelikte olduğundan, ihale sürecinin tamamını etkileyen bir eksiklik olarak öne çıkmıştır.
Mevcut olayda esaslı unsur kavramının, işin mali yapısını belirleyen temel girdilerin analizlere doğru şekilde dâhil edilmesi boyutuyla ele alındığı görülmektedir. İlgili pozlarda yer almayan ancak işin ifasında zorunlu olarak karşılanacak çimento ve nakliye giderleri, yalnızca küçük ayrıntılar değil, yaklaşık maliyeti temelinden şekillendiren esas unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, bu tür maliyet kalemlerinin görmezden gelinmesi, ihale sonuçlarını doğrudan etkileyen bir içeriksel hata olarak yorumlanmıştır.
Kararda pilot ortak iş deneyimi ya da yeterlik kriterlerine yönelik doğrudan bir değerlendirmeye yer verilmemektedir. Dolayısıyla uyuşmazlık, iş deneyimi belgelerinin niteliği veya ortaklık yapısı kapsamında değil; teknik analiz ve maliyet tespit süreçlerinin doğruluğu bakımından şekillenmiştir. Bu yönüyle başvurunun, ihale sürecinin mali ön değerlendirme aşamasına ilişkin bir denetimi içerdiği söylenebilir.
Kamu İhale Kurulu, idarenin birim fiyat tarifine dayalı değerlendirmesini yeterli bulmayarak, poz analizlerinin açık hükümleri ve malzeme karşılaştırmaları ışığında çimento ve nakliye giderlerinin analizde yer alması gerektiği sonucuna ulaşmıştır. Bu tespit doğrultusunda, mevcut haliyle oluşturulan yaklaşık maliyetin yetersiz olduğu, sınır değerin buna bağlı olarak sağlıklı belirlenmediği ve aşırı düşük teklif değerlendirmesinin yeniden şekillenebileceği gerekçeleriyle, idareye bu girdiler dahil edilerek hesaplamaların yeniden yapılması yönünde işlem tesisi öngörülmüştür. Böylece ihale işlemlerinin ancak bu düzeltmeler tamamlandıktan sonra sürdürülebileceği karara bağlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.