KÜNYE
- Toplantı No: 2024/011
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 13.03.2024
- Karar No: 2024/UY.II-446
- Başvuru Sahibi: Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/1025706
- İhale Adı: III Susuz Boraks Üretim Tesisi Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ekonomik ve mali yeterlik ile benzer iş deneyim belgelerinin mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş ortaklığının pilot ortağının bölünme sonrası eski bilanço ve iş deneyim belgelerini kullanmasının mevzuata aykırı olduğunu, iş ortaklığının ortaklarının bilanço oranları ve iş hacmi kriterlerini sağlamadığını ve sunulan iş deneyim belgelerinin yeterli olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve önceki Kurul kararları uyarınca, bölünen şirket infisah etmeyerek varlığını sürdürdüğünden bölünme öncesi bilanço ve iş deneyim belgelerini kullanabilir. İdari şartname ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, iş ortaklığının her ortağının ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini (cari oran, öz kaynak oranı, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı) sağladığı, iş hacmi kriterlerinin ise ortakların iş ortaklığındaki hisse oranlarına göre hesaplandığında teklif bedelinin %25’inden ve yapım işi cirosunun %15’inden az olmadığı tespit edilmiştir. İş deneyim belgeleri incelendiğinde, pilot ortağın sunduğu yabancı para birimi cinsinden iş deneyim belgesi Türk Lirasına çevrilip güncellendiğinde asgari benzer iş deneyim tutarının %80’inin üzerinde olduğu, diğer ortağın sunduğu belge ile de asgari benzer iş deneyim tutarının %20’sinin sağlandığı belirlenmiştir. İş deneyim belgesinin kapsamındaki işlerin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği kapsamında uygun olduğu ve işlerin bir bütünlük arz ettiği kabul edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Bölünme gerçekleşen bir şirketin eski bilanço ve iş deneyim belgeleri, infisah etmeyip varlığını sürdürüyorsa ihale aşamasında kullanılabilir mi?
Cevap: Bölünen şirketin infisah etmemesi ve varlığını sürdürmesi halinde, bölünme öncesine ait bilanço ve iş deneyim belgelerinin kullanılması mevzuata uygun kabul edilebilir. Ancak şirketin infisah edip feshedildiği durumlarda eski belgelerin kullanımı mümkün olmayabilir; bu nedenle şirketin bölünme sonrası durumunun teyidi önem taşır.
Soru: İş ortaklıklarında ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ortakların hisse oranlarına göre nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş ortaklığının ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin incelenmesinde, her ortağın cari oran, öz kaynak oranı gibi göstergeleri ayrı ayrı değerlendirilir. İş hacmi kriteri ise ortakların iş ortaklığındaki hisse oranları dikkate alınarak hesaplanır ve teklif bedelinin belirli bir yüzdesini (genellikle %25) ve iş hacminin belirli oranını (genellikle %15) aşması beklenir. Bu hesaplamalarda ortakların nispi katkısı göz önünde bulundurularak yeterlik sağlanıp sağlanmadığı belirlenir.
Soru: Yabancı para birimi cinsinden düzenlenmiş iş deneyim belgeleri ihale değerlendirmesinde nasıl dikkate alınır?
Cevap: Yabancı para cinsinden düzenlenmiş iş deneyim belgeleri, değerlendirmeye alınmadan önce Türk Lirasına çevrilir ve güncellenir. Bu işlem sonrası, belgede yer alan tutarın asgari benzer iş deneyim tutarının belirlenen oranını karşılayıp karşılamadığı tespit edilir. Döviz kurundaki ve güncellemedeki yöntemler mevzuata veya uygulama esaslarına paralel olmalıdır.
Soru: İş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgelerinin kapsamı ve uygunluğu nasıl belirlenir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin kapsamı, ihale konusu işin benzerlik kapsamında olup olmadığı Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği göz önünde bulundurularak tespit edilir. Belge kapsamındaki işlerin bütünlük arz etmesi ve ihale konusu işle uygun olması gereklidir. Bu uygunluk sağlandığında, iş deneyim belgeleri yeterlik şartlarının karşılanması için kabul edilir.
Soru: İş ortaklığının ekonomik, mali ve benzer iş deneyim yönünden yeterlik değerlendirmesinde hangi hususlar başvuru sahipleri tarafından sıklıkla itiraz konusu olur?
Cevap: Başvuru sahipleri sıklıkla; pilot ortağın eski bilanço ve iş deneyim belgelerinin bölünme sonrası kullanılıp kullanılamayacağı, ekonomik ve mali göstergelerin ortak bazında mı yoksa iş ortaklığının toplamı üzerinden mi değerlendirilmesi gerektiği, iş hacminin ortakların paylarına göre hesaplanması yöntemi ile yabancı para cinsinden iş deneyim belgelerinin uygun şekilde TL’ye çevrilip güncellenip güncellenmediği hususlarına itiraz eder. Bu alanlarda değerlendirme usulünün mevzuata ve Kurul kararlarına uygun yapılması hatalı elenme veya iptal riskini azaltır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın bölünme sonrası eski bilanço ve iş deneyim belgelerini kullanmasının hangi hukuki gerekçeyle mevzuata uygun bulundu?
Cevap: Kurul, bölünen şirketin infisah etmeyip varlığını sürdürdüğünü tespit ettiğinden, böylesi bir durumda pilot ortağın bölünme öncesine ait eski bilanço ve iş deneyim belgelerini kullanmasının mevzuata uygun olduğuna karar verdi.
Soru: İş ortaklığının ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin sağlandığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Her ortak için cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı gibi ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ayrı ayrı incelendi; ayrıca ortakların iş ortaklığındaki hisse oranlarına göre iş hacmi hesaplandığında teklif bedelinin %25’inden ve yapım işi cirosunun %15’inden az olmadığı belirlendiği için yeterlik kriterlerinin sağlandığı kabul edilmiştir.
Soru: Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgelerinin benzer iş deneyim şartlarına uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Pilot ortağın yabancı para birimi cinsinden sunduğu iş deneyim belgesi Türk Lirasına çevrilip güncellendiğinde asgari benzer iş deneyim tutarının %80’ini karşıladığı, ayrıca diğer ortağın sunduğu belge ile toplamda asgari tutarın aşılması sağlandığı ve belgelerin kapsamının Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği uyarınca uygun olduğu tespit edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş ortaklığının yeterlik ve iş deneyim belgelerinin yetersiz olduğu yönündeki iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin sağlandığını, iş hacmi hesaplamasının mevzuata uygun yapıldığını ve iş deneyim belgelerinin asgari benzer iş deneyim tutarlarını karşılayıp uygun iş grubunda olduğunu tespit ettiğinden, başvuru sahibinin iddialarını haklı bulmayarak itirazen şikâyet başvurusunu reddetti.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik itirazen şikâyet başvurusunun temelini, iş üzerinde bırakılan iş ortaklığının özellikle pilot ortağının bölünme sonrası kullanmış olduğu eski tarihli bilanço ve iş deneyim belgelerinin geçerliliği ile iş ortaklığının yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadığı sorunu oluşturmuştur. Başvuru sahibi, bu belgelerin kullanımının mevzuata aykırı olduğunu ve dolayısıyla iş ortaklığının ekonomik, mali ve mesleki yeterlik şartlarını karşılamadığını öne sürmüştür. Bu çerçevede, ihale üzerinde kalan iş ortaklığının teklifinin uygun bulunup bulunmadığı tartışmaya açılmıştır.
Tartışmanın kilit noktası, pilot ortağın bölünme öncesine ait eski bilanço ve iş deneyim belgelerinin kullanılıp kullanılamayacağıdır. Kurul, bu konuda Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde değerlendirme yapmış ve bölünen şirketin infisah etmeyip varlığını sürdürdüğü tespit edildiğinden, söz konusu belgelerin geçerliliğini koruduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu yaklaşım, daha önceki benzer Kurul kararlarıyla da uyumludur. Böylelikle pilot ortağın sunduğu belgelerin ihale aşamasında dikkate alınabileceği kabul edilmiştir.
İş ortaklığının yeterlik değerlendirmesinde esaslı unsur niteliğindeki ekonomik ve mali göstergeler de mercek altına alınmıştır. Kurul, iş ortaklığının her bir ortağının cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı gibi mali göstergeleri ayrı ayrı incelediğini belirtmiş, bu oranların yeterli düzeyde olduğuna karar vermiştir. Ayrıca iş hacmi kriteri yönünden ortakların iş ortaklığındaki oranlarına göre yapılan hesaplamalarda, teklif edilen bedelin %25’inden ve yapım işi cirosunun %15’inden az olmayan bir tutarın karşılandığı belirlenmiştir. Bu bulgular, mali yeterliğin esaslı bir unsur olarak yerinde olduğunu ortaya koymaktadır.
İş deneyimi yönünden yapılan değerlendirme ise pilot ortağın sunduğu yabancı para cinsinden düzenlenmiş belge üzerinden yapılmıştır. Söz konusu belge Türk Lirasına çevrilip güncel değeri hesaplandığında, asgari benzer iş deneyim tutarının %80’inden fazla bir kısmının karşılandığı görülmüştür. Diğer ortağın sunduğu belge ile birlikte toplamda gerekli asgari deneyim oranı sağlanmıştır. Ayrıca iş deneyim belgelerinde konu edilen işlerin, benzer iş grupları tebliği kapsamında uygun olduğu ve teknik bütünlük arz ettiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle, pilot ortağın işi yüklenecek nitelikte yeterli deneyime sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin dile getirdiği iddiaların geçerli bir temele dayanmadığını değerlendirerek başvuruyu reddetmiştir. Bu kararda, şirket bölünmelerinde infisahın gerçekleşmemesi halinde geçmişe ait belgelerin kullanılabileceği yönündeki yaklaşım esas alınmış, ekonomik ve mesleki yeterlik unsurları hem ortak hem hisse oranı temelli bir analizle ayrıntılı biçimde ortaya konmuştur. İş ortaklığının teklifinin yeterli bulunmasında, mevzuata ve uygulanabilir içtihada uygun bir değerlendirme süreci yürütüldüğü görülmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.