KÜNYE
- Toplantı No: 2021/019
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 20.05.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1025
- Başvuru Sahibi: Ahmet Yıldız İnş. Elek. Tem. Doğalgaz İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Başbuğ Müh./Sabahattin Başbuğ - Ares Pey. Tem. İnş. Bilg. Otom. Gıda Teks. Sağ. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2021/63383
- İhale Adı: Dikili Belediye Hizmet Binası ve İzmir Büyükşehir Belediye Hizmet Birimi Yapılması
Özet
İhale konusu iş ile iş deneyim belgesine konu işin teknik içeriği ve işlevi farklı olduğundan benzer iş kriteri sağlanmamıştır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağının iş deneyim belgesinin ihale konusu işe veya benzer işe uygun olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, temelden çatıya kadar bir binanın bütünüyle yapımını içerirken, iş deneyim belgesine konu iş mevcut binaların tadilatı ve bakım-onarım işidir. Teknik Şartname ve iş deneyim belgesi incelendiğinde, iş deneyim belgesinin BIII grubu bina yapım işine değil, bakım ve onarım işine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru 1:
İhale konusu işin teknik içeriği ile iş deneyim belgesine konu işin farklı olması, işin benzerliği açısından neden önemli görülür?
Cevap:
Teknik içerik ve işlev açısından farklı işler, benzer iş kapsamında değerlendirilmez çünkü benzer iş kriteri, teklif sahibinin ihale konusu işte başarıyla çalışabileceğini gösterecek nitelikte somut deneyimi arar. Örneğin, tam bina yapımı ile sadece bakım-onarım işleri arasında kapsam ve nitelik farkı olduğu için, iş deneyim belgesi sadece bakım-onarım yapıldığını gösterdiğinde, ihale konusu tam yapım işi için benzer iş sayılmayabilir. Bu nedenle, teknik farklılıklar teklifin uygunluğunun değerlendirilmesinde belirleyicidir.
Soru 2:
İş deneyim belgesinin bina yapımı yerine tadilat veya bakım işleriyle ilgili olması, benzer iş kapsamında değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap:
Bina yapımı; temelinden başlayarak yapının tamamını kapsayan bir çerçevede ele alınırken, tadilat veya bakım işleri yapının mevcut durumunu koruma veya iyileştirme amaçlı daha sınırlı kapsamlı işlerdir. Dolayısıyla, teknik şartname ve ihale dokümanlarında benzer iş tanımı tam yapım işini içeriyorsa, yalnızca tadilat-bakım içeren iş deneyim belgeleri benzer iş sayılmayabilir. Bu durum sıklıkla teklifin ihale dışı kalmasına yol açar.
Soru 3:
Özel ortak veya alt yüklenicinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş olup olmadığının değerlendirilmesinde hangi kriterler önceliklidir?
Cevap:
Öncelikle iş deneyim belgesindeki işin teknik içeriği ve kapsamı ile ihale konusu işin teknik gerekleri karşılaştırılır. İşlevsel anlamda işin benzerliği, kullanılan malzeme türü, işin büyüklüğü ve uygulama alanı gibi unsurlar dikkate alınır. Eğer bu unsurlar uyumlu değilse, iş deneyim belgesi benzer iş şartını sağlamaz. Sadece işin adı veya genel tanımı değil, belgenin içerdiği teknik ve işlevsel detaylar esas alınır.
Soru 4:
Benzer iş kriterinin karşılanıp karşılanmadığına ilişkin kararlarda idarenin takdir yetkisi ne ölçüde sınırlandırılmıştır?
Cevap:
İdarenin benzer iş değerlendirmesi, teknik ve objektif kıstaslara dayanmalıdır; keyfi veya subjektif yorumlara kapalıdır. Ancak benzer iş kriteri belirli ölçüde teknik takdir içerdiğinden, idarenin uygun gerekçe ile benzerlik kabulü veya reddini yapması mümkündür. Bu değerlendirme sonucu somut olarak şartname gerekleri ve iş deneyim belgesi içeriğine uyduğu sürece yargı mercileri tarafından geniş tutulur. Ancak teknik içeriğin açıkça uyumsuz olduğu durumlarda idarenin kararı desteklenir.
Soru 5:
İş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzer kabul edilmemesi halinde yapılabilecek itiraz ve hukuki sonuçlar nelerdir?
Cevap:
Bu tür durumlarda başvuru sahibi, idarenin benzer iş kriteri uygulamasına ilişkin kararını itirazen şikâyet ya da dava yoluyla inceleme talep edebilir. Söz konusu iş deneyim belgesinin teknik ve işlevsel açıdan uyumsuzluğu açıkça tespit edilmişse, idarenin değerlendirme dışı bırakma işlemi genellikle hukuka uygun bulunur. Buna karşılık ağır eksiklik veya yanlış değerlendirme varsa karar iptal edilebilir. Ancak benzer iş kriterinin kapsamı ve yorumu objektif somutlukların dışına çıkmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1:
İhale konusu iş ile özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin teknik içerik ve işlev açısından farklı olması teklifin neden değerlendirme dışı bırakılmasına neden oldu?
Cevap:
İhale konusu iş, temelden çatıya kadar bir binanın tamamının yapımını içerirken, özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesi mevcut binaların tadilatı ve bakım-onarım işine ilişkindir. Bu teknik farklılık nedeniyle, iş deneyim belgesinin benzer iş kriterini karşılamadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarenin bu iş deneyim belgesini benzer iş kapsamında değerlendirmemesi ve teklifin boyutuna göre değerlendirme dışı bırakılması doğru bulunmuştur.
Soru 2:
Başvuru sahibinin iddiasına rağmen özel ortağın iş deneyim belgesi benzer iş olarak kabul edilebilir mi?
Cevap:
Hayır, kabul edilemez. İhale konusu işin bina yapımına yönelik olması ile iş deneyim belgesindeki bakım ve onarım işinin teknik ve işlevsel farklılığı sebebiyle, benzer iş kriteri sağlanmamıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin itirazı haklı görülmemiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru 3:
İdarenin özel ortağın iş deneyim belgesini benzer iş kapsamında değerlendirmemesi itirazen şikâyet başvurusunun sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap:
İdarenin iş deneyim belgesini benzer iş kapsamı dışında tutması, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesine yol açmıştır. Karar, idari işlemin mevzuata uygun olduğuna ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olmadığına işaret etmiştir.
Soru 4:
İş deneyim belgesinin teknik içeriği ve işlevi farklıyse ihale değerlendirmesinde ne tür bir sonuca varılır?
Cevap:
İş deneyim belgesinin ihale konusu işe veya benzer işe teknik ve işlevsel olarak uygun olmaması halinde, bu belge benzer iş kriterini karşılamadığı için teklif değerlendirme dışı bırakılır. Bu vakada ise, bakım ve tadilat işi ile bina yapımı işi arasındaki fark nedeniyle böyle bir sonuç doğmuştur.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu vakada, şikâyet, bir yapım ihalesi çerçevesinde sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işle teknik-teknolojik açıdan örtüşüp örtüşmediği üzerine yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, ortaklarından birinin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzer nitelikte olduğunu ileri sürmüş; bu belgenin dikkate alınmamasını gerekçe göstererek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir. Bu itiraz, belgenin hangi teknik faaliyetleri içerdiği ve ihale konusu işin gerektirdiği yeterlik ile uyum içinde olup olmadığı yönünden değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlık, iş deneyim belgesine konu iş ile ihale edilen işin kapsam ve işlev bakımından aynı düzlemde bulunup bulunmadığı noktasında şekillenmiştir. İhale, yeni bir binanın temelden başlanarak anahtar teslimine kadar olan tüm yapım sürecini kapsamaktadır. Buna karşın başvuru sahibinin sunduğu belge, mevcut yapıların onarımı ve tadilatı gibi sınırlı kapsamlı işlere ilişkindir. Bu yönüyle, iki iş arasında teknik içeriğin ve uygulama sürecinin özdeş olmadığı tespit edilmiş; bu durum benzer iş kriterinin sağlanmadığı sonucuna esas teşkil etmiştir.
Değerlendirmede, benzerlik kavramı yalnızca işin genel adlandırmasına ya da işlevsel benzerliğe değil, işin teknik yapısı, kapsamı, süreç içindeki rolü ve üretim derinliğine dayandırılmıştır. Bir bütün olarak yeni bina inşası, bakım-onarım işleri ile teknik yeterlik açısından aynı düzeyde değerlendirilememiştir. Bu kapsamda, tadilat işinin yapım işinin bir alt türü olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiş; belgenin eksikliği değil, esaslı fark nedeniyle uygun bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Başvuruyu yapan firmanın ortaklık yapısı dikkate alındığında da, iş deneyimini sağlayacak özel ortağın sunduğu belgenin etkin rol üstlendiği bir işten elde edilmediği görülmüştür. Pilot ortaklı tekliflerde, söz konusu ortağın anahtar nitelikteki işleri gerçekleştirme kabiliyetini göstermesi beklenir. İncelenen belgede ise bu yeterliğin gösterilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu belge, teklifin teknik yeterliği açısından belirleyici bir eksiklik olarak değerlendirilmiş ve ortaklığın teklifinin geçersizliği yönünde karar verilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, idarenin iş deneyim belgesini ihale konusu işle teknik ve işlevsel yönden bağdaştırmama gerekçesini haklı bulmuş; değerlendirme dışı bırakma işlemini hukuka uygun saymıştır. Bu değerlendirme, yalnızca belgenin biçimsel eksikliğine değil, içeriğinin ihalenin teknik gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığına odaklanmıştır. Ulaşılan karar, benzer iş kriterinin biçimsel değil, içeriksel bir değerlendirme konusu olduğunun açık bir göstergesidir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.