KÜNYE
- Toplantı No: 2024/012
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 20.03.2024
- Karar No: 2024/UY.I-457
- Başvuru Sahibi: Maksima Elektrik İnş. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/1290507
- İhale Adı: Malatya-Yoncalı Sulaması
Özet
İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının Dıllıngham Constructıon International Inc. tarafından sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin usulüne uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklıklarının teklif vermeye yetkili olmadığını, geçici teminat mektuplarının yetersiz olduğunu, iş deneyim belgelerinin uygun olmadığını ve ekonomik-mali yeterlik belgelerinin usulüne uygun sunulmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari şartname ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, iş ortaklıklarının tüzel kişilik yönetimindeki görevliler, ortaklar ve ortaklık oranları bilgileri EKAP üzerinden teyit edilmiş, iş deneyim belgeleri ve geçici teminat mektuplarının tutarları mevzuata uygun bulunmuştur. Ancak, Dıllıngham Constructıon International Inc. tarafından sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin apostil tasdik şerhinde, apostilin belgeyi düzenleyenin imzası ve kaşesine değil, noter imzasına yönelik olduğu; ayrıca belgelerin düzenlendiği ülkedeki yetkili mercilerce teselsülen tasdik edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesi ve İdari Şartname’nin 7.9 maddesine uygun sunulmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen bilanço ve iş hacmi belgelerinin apostil tasdik işlemleri ihalelerde nasıl yapılmalıdır, apostilin hangi unsur üzerine konması gerekir?
Cevap: Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin apostil tasdik işlemi, belgeyi doğrudan düzenleyen makam veya yetkili kişinin imza ve kaşesi üzerinde yapılmalıdır. Apostilin yalnızca noter imzasına yönelik olması veya başka mercilerin tasdikiyle yetinilmesi, belgelerin usulüne uygun tasdik edilmediği anlamına gelir ve bu durum belgelerin mevzuat kapsamında geçerli sayılmamasına yol açabilir.
Soru: Apostil tasdik şerhinin belgelerin düzenlendiği ülkedeki yetkili mercilerce art arda (teselsülen) onaylanması gerekliliği nedir?
Cevap: Apostil onayının geçerli olabilmesi için, belgelerin düzenlendiği ülkedeki ilgili makamlarca hiyerarşik veya prosedürel olarak istenilen tüm tasdik zinciri tamamlanmalıdır. Eksik veya atlanmış bir aşama söz konusuysa, apostil işlemi mevzuata uygun sayılmayabilir ve belge geçersiz kabul edilebilir.
Soru: İş ortaklıklarında özel ortak tarafından sunulan yeterlik belgelerindeki eksiklik tüm iş ortaklığı teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: İş ortaklığını oluşturan her ortağın ayrı ayrı sunması gereken yeterlik belgeleri, ortaklığın ortaklarından birinin belgelerindeki usulsüzlük, dolayısıyla ortaklığın teklifinin tamamının değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurabilir. Belgelerden herhangi biri mevzuata uygun sunulmazsa, bu ortaklığın teklifinin geçersiz sayılması sık rastlanan uygulama ve kararlardandır.
Soru: İdari şartnamede belirtilen belgelerin sunumu ile ilgili tereddütlerin ortaya çıktığı durumlarda nasıl bir yaklaşım benimsenmelidir?
Cevap: İdari şartname ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk esastır; belgelerin usulüne uygun tasdiki ve sunumundan tereddüt edildiğinde, idarenin ilgili belgeleri detaylı inceletmesi ve gerektiğinde durumun açıklığa kavuşturulması gerekir. Bu aşamada şüpheli veya eksik belgelerin düzeltilmesi için süre verilmesi mümkünse bu yol tercih edilmelidir; aksi halde usulsüzlük nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Geçici teminat mektuplarının tutar ve şekil açısından mevzuata uygunluğu ihalelerde hangi ölçütlere göre değerlendirilir?
Cevap: Geçici teminat mektuplarının tutarları ihale dokümanında ve mevzuatta belirlenen oran ve limitlere uyup uymadığı, ayrıca mevzuata uygun banka veya finans kurumlarından, geçerli şekil ve içerikte düzenlenip düzenlenmediği aranır. Uygun olduğu tespit edilen teminat mektupları nedeniyle tek başına bir değerlendirme dışı bırakma kararı verilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Özel ortak Dıllıngham Constructıon International Inc. tarafından sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin apostil tasdik şerhinde tespit edilen usulsüzlükler nelerdir ve bu usulsüzlükler teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına nasıl etkide bulunmuştur?
Cevap: Apostil tasdik şerhinde, apostilin belgenin düzenleyenin imzası ve kaşesine değil noter imzasına yönelik olması ile belgelerin düzenlendiği ülkedeki yetkili mercilerce teselsülen tasdik edilmemesi tespit edilmiştir. Bu usulsüzlükler belgelerin mevzuata uygun sunulmadığını göstermiş ve bu nedenle iş ortaklığının teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının diğer ortaklarının belgeleri nasıl değerlendirilmiş ve Dıllıngham Constructıon International Inc.’in belgelerindeki eksiklikler tek başına teklifi değerlendirme dışı bırakmaya yeterli olmuş mudur?
Cevap: Diğer ortakların iş deneyim ve teminat belgeleri mevzuata uygun bulunmuştur. Ancak, özel ortak Dıllıngham Constructıon International Inc.’in belgelerindeki apostil tasdikiyle ilgili usulsüzlük, iş ortaklığı teklifinin tamamının değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur.
Soru: Bu vakada geçici teminat mektuplarının tutarı ve uygunluğu nasıl ele alınmıştır?
Cevap: Geçici teminat mektuplarının tutarları mevzuata uygun bulunmuş ve bu hususta herhangi bir eksiklik tespit edilmemiştir.
Soru: İhale sonucu hangi esaslara dayanılarak yeniden işlem yapılması kararı alınmıştır?
Cevap: Özel ortağın usulsüz sunulan bilanço ve iş hacmi belgeleri nedeniyle teklifin mevzuata aykırı olması gerekçesiyle, ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi kararı alınmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlık, teklif değerlendirmesi aşamasında özel ortak tarafından sunulan bazı yeterlik belgelerinin usulüne uygun olup olmadığı üzerine yoğunlaşmıştır. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağı konumundaki yabancı menşeli şirketin bilanço ve iş hacmi belgelerinde tespit edilen şekli eksiklikler, bu ortaklık teklifinin geçerli olup olmayacağına dair temel tartışma alanını oluşturmuştur. Başvuru sahibi, söz konusu belgelerin yetkili mercilerce gerekli şekilde tasdik edilmemesi nedeniyle teklifin geçersiz sayılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Uyuşmazlık bağlamında, bilanço ve iş hacmi belgelerinin sunumunda karşılaşılan temel sorun, bu belgelerin apostil tasdik işlemlerinde ortaya çıkmıştır. Yapılan incelemede, belgeler üzerinde yer alan apostilin, belgeyi hazırlayan makamın imza ve kaşesine değil, sadece noter onayına yönelik olarak düzenlendiği görülmüştür. Bunun yanı sıra, belgeler düzenlendikleri ülkedeki yetkili makamlarca her aşamada teselsülen, yani ardışık olarak onaylanmamıştır. Bu iki eksiklik birlikte değerlendirildiğinde, belgelerin geçerli birer yeterlik belgesi olarak kabul edilmesi mümkün olmamıştır.
İdari şartname ve uygulama yönetmeliği, aday ya da isteklilerin sunacağı belgelerin yalnızca içerik yönünden değil, aynı zamanda şekil açısından da belirli taşıması gereken koşulları olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, sunulan belgelerdeki usulsüzlük sadece bir şekil hatası olarak görülmemiş, teklifin değerlendirilemez hale gelmesine neden olan esaslı bir unsur eksikliği olarak değerlendirilmiştir. Bu vakada, konu şekli bir hata gibi görünse de apostil işleminin kapsamı ve zincirleme onay şartının yerine getirilmemesi, belgenin resmi geçerliliğini doğrudan etkilemiştir.
Özellikle iş ortaklıklarında, her ortağın kendi yükümlülüğü altında sunması gereken yeterlik belgeleri bakımından mevzuatın açık bir hassasiyeti bulunmaktadır. Başvuruya konu olan gibi özel ortağın sunduğu belgelerdeki ciddi eksiklikler, diğer ortakların belgelerinde herhangi bir sorun olmamasına rağmen tüm ortaklığın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur. Dolayısıyla, bu belgelerin yalnızca belgeyi sunan ortağa ait olmaktan öte, tüm iş ortaklığının teknik ve mali yeterliğinin dayanakları olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Kamu İhale Kurulu yaptığı değerlendirmede, özel ortağın eksik ve usulüne aykırı sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin, işin niteliği ve yeterlik şartları karşısında teklifin geçerliliğini ortadan kaldırdığını tespit etmiştir. Kurul, diğer ortaklar yönünden uygunsuzluk bulunmamasına rağmen, yeterlik belgelerinin ortaklığın tamamını temsilen sunulması gereken belgelere ilişkin eksiklik içermesi nedeniyle iş ortaklığı teklifinin tamamının değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Sonuç itibariyle, ihale işlemlerinin bu tespitler doğrultusunda yeniden mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi yönünde karar alınarak sürecin yeniden başlatılması yönünde düzenleme yapılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.