KÜNYE
- Toplantı No: 2024/026
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 03.07.2024
- Karar No: 2024/UY.I-846
- Başvuru Sahibi: Özer Atık Yönetimi Taşımacılık Temizlik İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/669636
- İhale Adı: Karayolları 153 (Safranbolu) ve 155 (Devrek) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buzla Mücadelesi Yapım İşi
Özet
Benzer iş tanımının ihale konusu iş ile uyumlu olması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, benzer iş tanımına A-V Grup: Karayolu İşlerinin dahil edilmemesinin temel ilkelere aykırı olduğunu, rekabeti daralttığını ve işin hizmet işi kapsamında ihale edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında benzer iş tanımı olarak, ihale konusu işin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan herhangi bir gruba dahil olmaması nedeniyle, Yönetmeliğin 3. maddesi ve Tebliğ’in 2.7 maddesine uygun olarak ‘Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi yapım işleri’ kabul edilmiştir. Bu tanım, ihale konusu işin teknik içeriği ve iş kalemleriyle örtüşmekte olup, yaklaşık 200 iş deneyim belgesi düzenlenmiş ve yeterli rekabet ortamı sağlanmıştır. İhaleye 16 istekli teklif vermiş, 34 doküman indirilmiştir. Bu durum, rekabetin daraltılmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında benzer iş tanımı belirlenirken teknik içerik ve iş kalemlerinin uyumu neden önemlidir?
Cevap: Benzer iş tanımı, ihale konusu işin teknik özellikleri ve iş kalemleriyle örtüşmelidir; aksi halde, gereksiz ve haksız rekabet sınırlaması ortaya çıkabilir. Teknik uyum sağlanmadan dar kapsamlı veya uygun olmayan bir benzer iş tanımı belirlenmesi, diğer isteklilerin rekabete katılımını engelleyebilir ve itirazlara yol açabilir. İdarenin teknik içerikle uyumlu benzer iş grubu belirlemesi, rekabet ortamının korunmasına yardımcı olur.
Soru: İdareler benzer iş tanımına dahil ettiği iş gruplarını hangi ölçütlere göre seçmelidir?
Cevap: İdareler, benzer iş tanımını ihale konusu işin teknik kapsamı ve iş kalemleri temelinde oluştururken, ilgili tebliğlerde yer alan standart iş gruplarını esas alabilir. Ancak, ihale konusu iş bu gruplardan herhangi birine doğrudan uymuyorsa, idare işi teknik açıdan karşılayan ve rekabeti daraltmayan mantıklı bir tanımlama yapabilir. Ölçüt, tanımın teknik uygunluğunun yanı sıra rekabet imkanlarının da korunmasıdır.
Soru: Benzer iş deneyim belgeleri sayısının rekabetin derecesi açısından etkisi nedir?
Cevap: İdareler tarafından düzenlenen benzer iş deneyim belgelerinin sayısı, belirlenen benzer iş tanımının piyasa tarafından ne kadar erişilebilir olduğunu gösterir. Çok sınırlı sayıda verilen belgeler, rekabetin daraldığına işaret edebilir. Buna karşılık yüzlerce deneyim belgesi verilmişse, benzer iş tanımının rekabeti engellemediği, piyasanın genişçe katılımının mümkün olduğu söylenebilir.
Soru: İhale konusu işin farklı niteliklere sahip olması benzer iş tanımını nasıl etkiler?
Cevap: İhale konusu iş farklı teknik özellikler ya da iş kapsamları içeriyorsa, benzer iş tanımı da bu farklılıklara göre ayrıntılı veya özelleştirilmiş şekilde belirlenebilir. Aynı iş için farklı ihale grupları oluşturulması ya da yapım-hizmet ayrımının doğru yapılması gerekir. Teknik uygunluk değerlendirilmeden veya işin esas niteliği dikkate alınmadan yapılan genellemeler, hatalı benzer iş tanımlamasına yol açabilir.
Soru: İdarenin benzer iş tanımı belirlerken rekabeti daraltma ihtimali nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdareler, benzer iş tanımının piyasadaki yeterli sayıda işletmeyi kapsayıp kapsamadığını, iş deneyim belgelerinin sayısı ve ihaleye teklif verenlerin sayısı gibi somut göstergelerle değerlendirir. Eğer benzer iş tanımı nedeniyle çok az sayıda işletme teklif verebiliyorsa veya deneyim belgesi alınabiliyorsa rekabetin daraldığı sonucuna varılabilir. Ancak yeterli sayıda teklif ve deneyim belgesi varsa rekabetinin makul düzeyde olduğu kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin benzer iş tanımında A-V Grup: Karayolu İşlerinin dahil edilmemesi rekabeti daraltmış mıdır?
Cevap: Hayır, benzer iş tanımı ihale konusu işin teknik içeriğine uygun şekilde “Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi yapım işleri” olarak belirlenmiş, yaklaşık 200 iş deneyim belgesi düzenlenmiş ve 16 istekli teklif vermiştir. Bu durumda rekabet ortamının yeterli olduğu anlaşılmıştır; dolayısıyla rekabet daraltılmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin benzer iş tanımının hizmet işi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiası yerinde midir?
Cevap: Hayır, ihale konusu işin teknik ve iş kalemleri bakımından incelenmesi sonucunda benzer iş tanımı yapım işleri kapsamında ve uygun şekilde belirlenmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin hizmet işi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiası kabul edilmemiştir.
Soru: İdarenin benzer iş tanımını belirlerken hukuka uygun davranıp davranmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İhale konusu işin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan gruplara dahil olmaması nedeni ile benzer iş tanımı mevzuata uygun şekilde belirlenmiş, iş deneyimi belgeleri ve teklif sayısı ile rekabet ortamı değerlendirilmiştir. Bu tespitler idarenin uygun şekilde hareket ettiğini göstermektedir.
Soru: İtirazen şikayet talebinin reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: İdarenin benzer iş tanımını ihale konusu işin niteliğine uygun belirlediği ve bunun rekabeti engellemediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş ve itirazen şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikâyetin temelinde, belirlenen benzer iş tanımından karayolu işleri grubunun hariç tutulmasının rekabeti daraltıp daraltmadığı sorusu yer almaktadır. Başvuru sahibi, bu dışlamanın hem rekabeti sınırladığını hem de ihale konusu işin teknik özellikleri bakımından hizmet işi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlığın özünü, benzer iş tanımının ihale konusu işin niteliğine uygun olup olmadığı ve bu tanımın piyasaya katılımı engelleyip engellemediği soruları oluşturmuştur.
Bu çerçevede, tartışma konusu olan husus ihalede iş deneyim belgesi sunacak isteklilerden hangi tür işlerle benzerlik arandığıdır. İhale dokümanında “Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi yapım işleri” benzer iş olarak tanımlanmış ve karayolu A-V grubunun kapsam dışı bırakılmıştır. Başvuru sahibi bu tercih nedeniyle karayolu işleri alanında deneyimi olan firmaların dışlandığını ileri sürmüştür. Ancak yapılan inceleme, işin esasen bakım ve mevsimsel müdahale niteliğinde olması nedeniyle ağır altyapı işlerinden farklı teknik içerik taşıdığını göstermiştir.
İşin esas niteliği bakımından yapılan değerlendirmede, idare tarafından belirlenen benzer iş tanımının ihale konusu işle örtüştüğü ve dolayısıyla bu unsurun “esaslı nitelik” taşıdığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta benzer iş tanımına konu edilen iş kalemlerinin, karayolu yapımı gibi geniş kapsamlı ve teknik açıdan farklı gruplarla aynı sayılması halinde, işin gerçek niteliğinden sapılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin ileri sürdüğü şekilde bir değerlendirme yapılsaydı, teknik uyumsuzluk ortaya çıkabilirdi.
Benzer iş tanımını karşılayan iş deneyim belgelerinin yaklaşık 200 adedi bulunması ve ihaleye 16 isteklinin teklif vermiş olması, piyasada bu tanıma uygun yeterli deneyimin mevcut olduğunu ve rekabet ortamının sağlandığını göstermektedir. Pilot ortağın sunması gereken iş deneyimi açısından da, belirlenen tanımın bu kapsamda yeterli ve erişilebilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, işin uzmanlık gerektiren ama yaygın olarak gerçekleştirilebilir bir iş koluna dayandığını ortaya koymaktadır.
Sonuçta Kamu İhale Kurulu, idarenin işin teknik içeriğiyle uyumlu bir benzer iş tanımı yaptığı, piyasada bu tanımı karşılayan firmaların bulunabildiği ve teklif sayısının rekabet ortamını sağladığı kanaatine varmıştır. Bu sebeple, başvuru sahibinin gerek hizmet işi değerlendirmesi gerekse rekabetin daraldığı yönündeki iddiaları yerinde görülmemiştir. Kurul, belirlemelerin mevzuata uygun ve kamu ihale ilkeleriyle çelişmeyecek şekilde yapıldığı kanaatiyle şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.