KÜNYE
- Toplantı No: 2022/057
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 07.12.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-1517
- Başvuru Sahibi: Ağaoğlu Danışmanlık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Akdeniz Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/915670
- İhale Adı: Akdeniz Belediyesi Sınırları İçerisinde Muhtelif Yollarda Bitümlü Sıcak Asfalt Kaplama (Bitüm İdareden) Kaldırım Yapılması ve Bitüm Nakliyesi İşi
Özet
Başvuru bedelinin yatırılmaması ve birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuru yapılması nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklinin ihalenin üzerinde bırakılmasının kamu zararı oluşturacağını ve ihalelerde rekabeti etkileyen uyumlu eylemler olduğunu iddia ederek ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendi gereği yatırılması zorunlu olan başvuru bedelini Kurum hesaplarına yatırmadığı ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesine aykırı olarak birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda başvuru bedelinin yatırılmaması durumunda ne gibi hukuki sonuçlar doğar?
Cevap: İtirazen şikayet sürecinde, Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği başvuru bedelinin yatırılması zorunludur. Başvuru bedelinin yatırılmaması, şekil yönünden eksiklik oluşturur ve bu nedenle şikayet başvurusu usulden reddedilir. Bu durumda başvurunun esas değerlendirmesi yapılmaz; dolayısıyla iddialar incelenmeden itirazın kabulü mümkün olmaz.
Soru: Birden fazla ihaleye ilişkin itirazen şikayet başvurusu yapılırken her ihaleye tek dilekçe ile başvuru yapılabilir mi?
Cevap: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik uyarınca, her ihale için ayrı ayrı itirazen şikayet dilekçesi verilmesi gerekir. Birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvurulması, şekil şartlarına aykırı olur ve bu durum başvurunun usulden reddine yol açabilir.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması ile birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuru yapılması bir arada gerçekleştiğinde itirazen şikayet başvurusunun değerlendirilme süreci nasıl işlemektedir?
Cevap: Her iki şekil şartının birlikte ihlali halinde Kurum, itirazen şikayet başvurusunu şekil yönünden eksik görür ve 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca başvuruyu usulden reddeder. Bu durumda iddiaların incelenmesine geçilmeden süreç sona erer.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda şekil yönünden eksikliklere rağmen iddianın ciddi olması başvurunun kabulünü etkiler mi?
Cevap: Başvuru esasının güçlü olması veya iddiaların ciddiyeti, başvuru formunda veya başvuru bedelinde eksiklik varsa şekli şartların tamamlanmasını gerektiren süreçte dikkate alınmaz. Şekil eksiklikleri, başvurunun esas incelemesine geçilmeden red gerekçesi oluşturabilir.
Soru: İtirazen şikayet süreçlerinde başvuru bedeli ve dilekçe usul kurallarının amacı nedir ve bu kurallara uyulmaması ne gibi riskler doğurur?
Cevap: Başvuru bedeli ve her ihale için ayrı dilekçe verme zorunluluğu, başvuruların ciddiyetle ele alınmasını, işlem yoğunluğunun yönetilmesini ve başvuruların usulüne uygun yapılmasını sağlamak için getirilmiştir. Bu kurallara uyulmaması, başvurunun incelenmeden usulden reddine yol açabilir, dolayısıyla başvuru hakkının etkili şekilde kullanılmasını engelleyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi itirazen şikayet başvurusunda başvuru bedelini yatırmadığı için başvurusu neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesince zorunlu olan itirazen şikayet başvuru bedelini Kurum hesabına yatırmadığı için, Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamında şekil yönünden eksiklik oluşmuş ve bu nedenle başvurusu reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvurması hangi şekilde başvuru şartına aykırıdır?
Cevap: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesine uygun olarak her ihale için ayrı itirazen şikayet dilekçesi verilmesi gerekirken başvuru sahibi birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvurduğu için başvuru şekil şartına uygun olmamış ve bu eksiklik başvurunun reddine sebep olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptalini talep etmesi şekil eksiklikleri nedeniyle nasıl etkilenmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin ihalenin iptali talebi, başvuru bedelinin yatırılmaması ve tek dilekçe ile birden fazla ihaleye itirazen şikayet başvurusunda bulunulması nedeniyle şekil yönünden reddedildiğinden, bu iddiaya ilişkin esas inceleme yapılmamış ve talep sonuçlandırılmamıştır.
Soru: Şikayet sahibinin yaklaşık maliyetin altında verilen teklifin üzerinde bırakıldığı iddiası başvurunun reddedilmesinde herhangi bir etkisi olmuş mudur?
Cevap: Bu iddia başvuru konusu olsa da, başvuru sahibinin zorunlu başvuru bedelini yatırmaması ve ihalelere ilişkin şekil şartlarına aykırı tek dilekçe başvurusunda bulunması nedeniyle esas değerlendirmeye alınmamış ve başvuru şekil eksiklikleri nedeniyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Şikayet konusu edilen olayda, başvuru sahibi birden fazla ihaleye yönelik olarak yaptığı itirazen şikayet başvurusunda, hem başvuru bedelini yatırmamış hem de tek bir dilekçeyle birden çok ihaleyi kapsayan başvuru sunmuştur. Bu durum, başvurunun şeklen değerlendirilmesine ilişkin olarak ciddi usul eksiklikleri içerdiğinden, esas yönünden herhangi bir inceleme yapılmasına olanak tanımamıştır. Başvuru sahibinin ihalelere yönelik iddialarının içeriği ne olursa olsun, sürecin başında oluşan şekli eksiklikler uyuşmazlığın çerçevesini şekil yönünden belirlemiş ve değerlendirme bu eksen üzerinden yürütülmüştür.
İlgili olayda, başvuru sahibinin esas iddiası, bazı ihalelerde yaklaşık maliyetin altında teklif sunmuş olmasına rağmen, bu isteklinin ihalenin üzerinde bırakılmasının kamu zararına yol açtığı ve rekabeti zedeleyen uyumlu eylemler bulunduğu yönünde olmuştur. Ancak başvuruların kabul edilebilmesi için taşıması gereken şekli unsurlardan biri olan başvuru bedelinin yatırılmadığı ve her bir ihale özelinde ayrı dilekçe sunulması gerekirken bu kuralın da ihlal edildiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle, başvuru sahibinin ileri sürdüğü içeriksel iddiaların değerlendirmeye alınması mümkün olmamıştır.
“Esaslı unsur” kavramı, bu vakada başvuru bedelinin yatırılması ve dilekçe düzeninin her ihaleye özel olarak yapılması şeklindeki usuli kurallar çerçevesinde ele alınmıştır. Kurum, başvurunun esasına geçilmeksizin usul yönünden reddine karar verirken, bu kuralların başvurunun ciddiyetini ve başvuru yolunun etkinliğini garanti altına alan esaslı nitelikte şekli unsurlar olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Dolayısıyla başvuru konusu iddiaların içeriğinden bağımsız olarak, şekle dair bu eksiklikler tek başına başvurunun reddi sonucunu doğurmuştur.
Vakanın içeriğinde pilot ortak ya da o ortağın iş deneyimine ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiştir. Bunun başlıca nedeni, başvurunun esasına girilmemesi ve teknik yeterlilik gibi unsurların maddi inceleme kapsamına alınmamasıdır. Dolayısıyla, başvurunun şekli gereklilikleri sağlamaması nedeniyle iş deneyimi ya da yeterlik kriterleriyle ilgili alt tartışma başlıkları doğmamış, yalnızca dilekçe usulü ve ödeme yükümlülüğü etrafında bir inceleme yürütülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, incelemeyi yalnızca başvurunun şekli yönleriyle sınırlamış ve başvuru sahibinin hem başvuru bedelini yatırmaması hem de birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvurması nedeniyle Kanun’un açık hükümleri doğrultusunda başvuruyu usulden reddetmiştir. Bu bağlamda Kurul’un yaklaşımı, başvuru sürecinde öngörülen biçim kurallarının etkili ve ayrıntılı bir şekilde uygulanmasına dayanmakta; diğer yandan, şekli şartların yerine getirilmemesinin içerik bakımından ileri sürülen hiçbir iddianın dikkate alınamamasına yol açtığını göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.