KÜNYE
- Toplantı No: 2023/006
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 18.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-142
- Başvuru Sahibi: Abdullah SEZER
- İhaleyi Yapan İdare: Fethiye Belediye Başkanlığı Park Bahçe Müdürlüğü
- İKN: 2022/1142977
- İhale Adı: Bademli Bahçe Park Alanı Peyzaj Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
Bir isteklinin asaleten veya vekaleten birden fazla teklif vermesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı yerindedir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, kendisi ve diğer isteklinin tekliflerinin 17’nci madde kapsamında birden fazla teklif olarak değerlendirilemeyeceğini, diğer isteklinin teklifinin geçersiz sayılması gerektiğini ve geçici teminatlarının iade edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, her iki teklifin de aynı IP adresinden ve aynı kişi tarafından EKAP üzerinden e-imza ile sunulduğu, tekliflerin elektronik ortamda hazırlanıp gönderildiği, vekaletname bilgilerinin eksik olmasının teklif verilmediği anlamına gelmediği, 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi (d) bendinde alternatif teklif halleri dışında bir isteklinin asaleten veya vekaleten birden fazla teklif veremeyeceği açıkça düzenlendiği, bu durumun rekabeti ve ihale kararını etkileyen yasak fiil olarak kabul edildiği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Bir isteklinin başka bir gerçek veya tüzel kişi adına vekaleten teklif vermesi halinde, her iki teklif de birden fazla teklif sayılır mı?
Cevap: Kanun hükümlerine göre, isteklinin kendisi ve vekaleti altındaki başka bir gerçek veya tüzel kişi adına teklif vermesi durumunda, bu teklifler birden fazla teklif olarak değerlendirilir ve tekliflerden her ikisi de değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu yaklaşım, ihale sürecindeki rekabetin korunması ve eşit şartların sağlanması açısından önemlidir.
Soru: Elektronik ortamda teklif sunulurken, aynı IP adresinden farklı istekliler tarafından verilen teklifler birden fazla teklif sayılır mı?
Cevap: Aynı IP adresinden farklı isteklilerce teklif verilmesi tek başına birden fazla teklif sayılması için yeterli olmayabilir. Ancak, söz konusu tekliflerin aynı kişi tarafından e-imza yoluyla hazırlanıp sunulduğunun tespiti halinde, tekliflerin birden fazla sayılacağı kabul edilebilir. Bu nedenle, teklifin kime ait olduğundan ve kimin tarafından hazırlandığından emin olunması gerekir.
Soru: Alternatif teklif sunulması ile birden fazla teklif verilmesi arasındaki fark nedir ve her ikisi de değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Alternatif teklif, kanunda taşıması gereken şartlara uygun olarak aynı isteklinin farklı alternatif çözümlerle sunduğu tekliflerdir ve bu durumda teklifler elenmez, şartlar dahilinde değerlendirilir. Ancak, kanunda açıkça öngörülmeyen ve aynı kişi tarafından farklı isteklerle sunulan birden fazla teklif ise yasak kabul edilerek değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Birden fazla teklif verme durumunda geçici teminatın geliri olarak kaydedilmesi zorunlu mudur?
Cevap: Yasak fiil kapsamında olan birden fazla teklif verme halinde, her zaman geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerekmez. Burada yaptırımın uygulanıp uygulanmayacağı söz konusu durumun özelliklerine ve ilgili mevzuata göre değişebilir. Bazı durumlarda sadece tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yeterli görülür; geçici teminatın gelir kaydedilmesi yapılmayabilir.
Soru: Vekaletname eksikliği, teklifin geçersiz sayılması için yeterli midir?
Cevap: Vekaletname bilgilerinde eksiklik bulunması, tek başına teklifin verilmediği veya geçersiz olduğu sonucunu doğurmayabilir. Elektronik teklif sunumu gibi durumlarda, teklifin hazırlanması ve imzalanması koşulları birlikte değerlendirilerek, vekaletnamenin eksikliği teklifin varlığını etkilemediğinde geçerlilik saklanabilir. Bu nedenle, vekaletname eksikliği yönünden somut duruma ve belgelere bakmak gereklidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ve başka bir isteklinin tekliflerinin aynı kişi tarafından verilmiş olması durumunda, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerekir mi?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin ve başka bir isteklinin tekliflerinin aynı kişi tarafından verilmiş olması durumunda, bu durum 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi (d) bendine göre birden fazla teklif verilmiş sayılır ve başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Vekaletname bilgilerinin eksik olması, teklifin verilmediği sonucunu doğurur mu?
Cevap: Hayır, vekaletname bilgilerinin eksik olması teklifin verilmediği anlamına gelmez. İncelemede, elektronik ortamda aynı kişi tarafından verilen tekliflerin geçerli olduğu ve vekaletname eksikliğinin bunun aksini göstermediği tespit edilmiştir.
Soru: Birden fazla teklif verilmesi nedeniyle yasak fiil tespit edilirse, geçici teminatın gelir kaydedilmesi uygulanır mı?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin birden fazla teklif vermesi yasak fiil sayılmış olmakla birlikte, bu durum geçici teminatın gelir kaydedilmesini gerektirmez; bu yaptırımın uygulanmayacağı karara bağlanmıştır.
Soru: Aynı IP adresinden ve e-imza kullanılarak birden fazla teklif verilmesi ihale sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Aynı IP adresinden ve aynı kişi tarafından e-imza ile birden fazla teklif sunulması, ihale sürecinde rekabeti olumsuz etkileyen ve ihale kararını bozabilen yasak fiil olarak kabul edilir ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, bir ihaleye sunulan tekliflerin aynı kişi tarafından verilmesi ve bu durumun rekabete aykırı olarak birden fazla teklif verme yasağını ihlal edip etmediği değerlendirilmiştir. Uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu teklif ile başka bir isteklinin teklifinin hem aynı IP adresinden gönderilmesi hem de aynı kişi tarafından elektronik ortamda e-imza ile sunulmuş olması nedeniyle, Kanun’da yasaklanan fiiller kapsamında olup olmadığında yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda tekliflerin geçerliliği ve başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygunluğu tartışılmıştır.
İhale sürecine ilişkin değerlendirmede, elektronik ortamda verilen teklifler bakımından kim tarafından hazırlandığı ve sunulduğu kritik bir önem taşımaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin sunduğu belge ile diğer isteklinin teklifi aynı kişi tarafından sisteme yüklenmiştir. Tekliflerin sisteme girişinde kullanılan elektronik imzaların aynı kişiye ait olması ve işlemlerin aynı IP adresinden yürütülmesi, farklı istekliler adına teklif verilse dahi ortada fiilen tek bir irade tarafından yönlendirilen birden fazla teklif bulunduğunu göstermektedir. Bu durumun vekalet bilgi eksikliğinden bağımsız olarak tekliflerin usulüne uygun olarak verilip verilmediği açısından değerlendirilmesi gerekmiştir.
Birden fazla teklif verilmesi yasağında esaslı unsur, aynı kişi ya da irade tarafından birden fazla istekli adına teklif sunulmasıdır. Bu vakada, tekliflerin farklı isteklilere ait olması yeterli görülmemiş, önemli olanın tekliflerin arkasındaki iradenin aynı kişi olduğu yönündeki tespit olmuştur. Böyle bir durumda, fiziki belgelerdeki vekaletname eksikliği gibi şekli yetersizliklerin, teklifin içeriği ve sunuluş yöntemiyle çelişmediği sürece geçerlilik üzerinde doğrudan etkili olmayacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, alternatif teklif dışında bir kişinin asaleten ve vekaleten farklı adlar altında teklif sunmasının, yasada öngörülen teklif verme düzenine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.
Özellikle dikkate alınan husus, başvuru sahibinin teklifinin hazırlık ve sunum aşamalarında idareden bağımsız olarak alınmış bir karar olmaktan ziyade, başka bir istekli ile birlikte ve aynı kişi vasıtasıyla yönlendirilmiş olmasıdır. Kurul, bu gibi durumların ihaledeki rekabeti zedeleyici etkilerine dikkat çekmiş ve bu düzenleme ihlali nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını isabetli bulmuştur. Ancak, bu ihlalin niteliği gereği geçici teminatın gelir kaydedilmesinin yerinde olmayacağı yönünde bir ayrı değerlendirme de yapılmıştır. Böylece, ihlalin yaptırımı teklifin elenmesiyle sınırlı tutulmuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu tekliflerin aynı kişi tarafından elektronik ortamda sunulmasının, 4734 sayılı Kanun’un yasak fiillere ilişkin düzenlemesine açık aykırılık teşkil ettiği yönünde karar vermiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuştur. Aynı zamanda, yasak fiilin niteliği gereği geçici teminatla ilgili ilave bir işlem yapılmaması gerektiği de belirtilerek, sonuca etkili bir denge gözetilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.