KÜNYE
- Toplantı No: 2024/037
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 25.09.2024
- Karar No: 2024/UY.I-1197
- Başvuru Sahibi: Ayhan Peksen - Peksen İnşaat Taşımacılık Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Tekirdağ Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2024/619678
- İhale Adı: Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, 24 Derslikli Çorlu Ticaret Borsası Anadolu Lisesi (Yık-Yap) İnşaatı Yapım İşi
Özet
İhaleye aynı istekli tarafından birden fazla teklif verilmesi nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, EKAP’ta yaşanan teknik sorunlar nedeniyle ikinci kez teklif vermek zorunda kaldığını, iki teklifin aynı geçici teminatla verildiğini ve kötü niyetinin bulunmadığını, tekliflerinin değerlendirilmesi veya ihalenin iptal edilerek teminatlarının iade edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kanunu’nun 17/d maddesi uyarınca alternatif teklif verme halleri dışında bir istekli tarafından birden fazla teklif verilmesi yasaktır. İhale dokümanlarında teklif verme süresi ve şartları açıkça belirtilmiş olup, zeyilname ile süre uzatımı yapılmamıştır. EKAP’ta teknik sorunlar nedeniyle ihale süreci ertelenmiş ancak bu durum tekliflerin çoklanmasına veya değiştirilmesine sebep olmamıştır. Başvuru sahibinin aynı ihaleye iki farklı tutarda teklif verdiği, her iki teklifin de aynı geçici teminata bağlandığı, tekliflerin istekli tarafından fiilen imzalandığı ve gönderildiği tespit edilmiştir. EKAP’ta teklif verme işleminin yapılabiliyor olması, mevzuata uygun işlem yapma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle başvuru sahibinin iki farklı teklif vermesi 4734 sayılı Kanun’un 17/d maddesine aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aynı isteklinin bir ihaleye birden fazla teklif vermesi hangi koşullarda mevzuata aykırı sayılır ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması mümkün müdür?
Cevap: İhalelerde, alternatif teklif verilmesi açıkça izin verilmedikçe, aynı istekli tarafından birden fazla teklif verilmesi yasaktır. Bu durumda, mevzuat gereği, birden fazla teklifin tamamı değerlendirme dışı bırakılabilir. Alternatif teklifler, ihale dokümanlarında açıkça belirtilmeyen durumlarda geçerli kabul edilmez ve çoklu teklif verme gibi değerlendirilir.
Soru: İhale sürecinde kamu elektronik sistemlerinde (örneğin EKAP) yaşanan teknik aksaklıklar, bir isteklinin mevzuata aykırı çoklu teklif vermesine mazeret oluşturur mu?
Cevap: Teknik aksaklıklar veya sistem arızaları, istekliye mevzuatta yasaklanan çoklu teklif vermek için hukuki bir hak veya mazeret sağlamaz. Teklifin mevzuata uygun verilip verilmediği, idarenin kayıt ve incelemelerine göre değerlendirilir; istekli tarafından fiilen verilen birden fazla teklif, sistemsel sorunlar dikkate alınmaksızın yasak kapsamında değerlendirilir.
Soru: Aynı istekli tarafından verildiği belirlenen, ancak farklı tutarlarda olan iki teklifin aynı geçici teminata bağlanması bu teklifler açısından bir geçerlilik unsuru mudur?
Cevap: Aynı geçici teminatın kullanılması, çoklu teklif verilmesi yasağını ortadan kaldırmaz. Her iki teklifin de farklı tutarlarda olması ve aynı istekliden gelmesi durumunda, tekliflerin her ikisi de mevzuata aykırı olarak değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: İhale dokümanlarında teklif verme süresinde değişiklik yapılmaması veya zeyilname yayınlanmaması, çoklu teklif verilmesi durumunda ne şekilde dikkate alınır?
Cevap: İhale süresi ve teklif şartları ihale dokümanlarında belirlenen çerçevede geçerli olur. Bu şartlarda değişiklik yapılmamış ise, istekli süreci takip etmekle yükümlüdür. Teklif verme süresi sona erdikten sonra verilen herhangi bir ek teklif veya aynı istekliye ait ikinci teklif mevzuatla yasaklandığından, değerlendirme dışı bırakma gerekçesi devam eder.
Soru: Elektronik ortamda sistem üzerinden birden fazla teklif girilmesi durumunda, isteklinin sorumluluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Elektronik sistem teklif verme imkânı sağlasa bile, istekli kendi sorumluluğunda mevzuata uygun hareket etmek zorundadır. Birden fazla teklifin aynı istekli tarafından sistem üzerinden fiilen gönderilmiş olması, ilgili tekliflerin mevzuata aykırı olduğu anlamına gelir ve değerlendirme dışı bırakılır. Sistemsel kolaylıkların yasağı kaldırdığına dair herhangi bir genel kural veya istisna bulunmamaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin EKAP’ta yaşanan teknik sorunlar nedeniyle ikinci kez teklif vermesi, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına engel olur mu?
Cevap: Hayır, EKAP’ta yaşanan teknik sorunlar teklif verme sürecini etkilemiş olsa bile, bu durum mevzuatta yasaklanan birden fazla teklif verilmesine hukuki bir mazeret getirmez. İncelemede her iki teklifin de istekli tarafından fiilen verildiği tespit edilmiştir ve bu durum tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını engellememiştir.
Soru: Aynı geçici teminatla iki farklı tutarda teklif verilmesi tekliflerin hukuki durumunu nasıl etkiler?
Cevap: Tekliflerin aynı geçici teminata bağlanması, aynı istekli tarafından birden fazla teklif verilmesinin yasağı dışında bir etki doğurmamıştır. Yasağı ortadan kaldırmadığından, iki farklı tutardaki tekliflerin her ikisi de değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale dokümanlarında süre uzatımı yapılmaması ve zeyilname yayınlanmaması, müracaat sahibinin iki teklif vermesine ilişkin durumu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Süre uzatımı veya zeyilname ile teklif verme koşullarında değişiklik olmamıştır, dolayısıyla teklif verme süresi ve şartları ihale dokümanlarında açıkça belirlenen şekilde geçerlidir. Bu nedenle, birden fazla teklif verilmesi yasaklanan durumda sürenin sona ermiş olması veya teknik sorunlar nedeniyle ikinci teklif verilmesi red gerekçesini ortadan kaldırmamıştır.
Soru: İsteklinin hukuki sorumluluğu bakımından EKAP üzerinden fiilen gönderilen iki farklı teklifin varlığı ne anlama gelir?
Cevap: İsteklinin aynı ihaleye iki farklı tutarda teklif gönderdiğinin tespit edilmesi, onun mevzuata uygun davranma yükümlülüğünü yerine getirmediğine işaret eder. EKAP sisteminin teklif verme imkânı tanıması, istekliyi bu yükümlülükten kurtarmaz ve her iki teklif de mevzuat gereği değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, aynı istekli tarafından ihaleye elektronik ortamda iki farklı tutarda teklif sunulmuştur. İlgili istekli, bu durumun EKAP’ta yaşanan teknik sorunlardan kaynaklandığını ileri sürmüş ve tekliflerden yalnızca birinin değerlendirmeye alınmasını ya da ihalenin iptalini talep etmiştir. Ancak idare, bir istekli tarafından alternatif teklif verilmesine izin verilmediği hallerde birden fazla teklif sunulmasının mevzuata aykırı olduğunu belirterek her iki teklifi de değerlendirme dışı bırakmıştır. Uyuşmazlık, tekliflerin fiilen aynı istekli tarafından verilmiş olması durumunda sistemsel zorlukların hukuken geçerli bir gerekçe sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmaktadır.
İhale süreci açısından incelendiğinde, başvuru sahibi tarafından sunulan her iki teklifin de aynı geçici teminata bağlandığı, EKAP üzerinden teklif verme işleminin usulüne uygun şekilde tamamlandığı ve tekliflerin içeriklerinin birbirinden farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, teknik bir hatadan ziyade bilinçli olarak yapılan birden fazla teklif girişini göstermektedir. Ayrıca ihale dokümanlarında ek süre tanındığı ya da teklif şartlarının değiştirildiğine dair herhangi bir düzenleme yapılmamış, zeyilname yayımlanmamıştır. Bu bağlamda, teklif verme süreci hukukî olarak tekil ve kesin nitelikli bir işlem olarak değerlendirilmiştir.
Esaslı unsur niteliğinde bulunan, aynı istekli tarafından birden fazla teklif verilmesi yasağı, bu olayda belirleyici bir rol oynamıştır. Sunulan teklifler farklı tutarlarda olduğundan, aynı teklifin sehven yinelenmesinden söz edilememektedir. Tekliflerin aynı geçici teminata bağlanmış olması da, yasağın ihlal edilmiş olmasını önlememekte; aksine iki teklifin tek bir istekli adına, bütünlüğü olan şekilde verilmiş olduğunu ortaya koymaktadır. Böylece, ihale sürecinin rekabet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde ihlal edildiği değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda, tekliflerin mevzuata uygunluğu, istekli tarafından bizzat gerçekleştirilen teklif gönderim işlemi temelinde incelenmiştir. EKAP üzerinden teklif verme süreci açık ve izlenebilir bir kayıt bırakmakta olup, sistemin işlem yapmaya olanak tanıması, yapılan işlemin hukuka uygunluğu anlamına gelmemektedir. İstekli, teklifi sunduğu an itibarıyla yürürlükteki kuralları dikkate almakla yükümlüdür. Bu çerçevede, farklı içeriğe sahip iki teklifin aynı istekli tarafından gönderildiği durum, sistemsel gerekçelerle mazur görülmemiştir.
Kurulun değerlendirmesinde, ihaleye aynı istekli tarafından birden fazla teklif verilmesinin yasak kapsamında olduğu ve EKAP teknik sorunlarının bu duruma meşru bir açıklama getirmediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, her iki teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki karar yerinde bulunmuş, başvurunun reddine karar verilmiştir. Olayda, ihale sürecine ilişkin temel kurallardan sapma söz konusu olmadığından, teknik nedenlerle yapılan savunmalar hukuken sonuç doğurmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.