KÜNYE
- Toplantı No: 2022/021
- Gündem No: 46
- Karar Tarihi: 06.04.2022
- Karar No: 2022/UY.II-466
- Başvuru Sahibi: Fikret Yalçındağ - Ziver İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/900162
- İhale Adı: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Yollarda İdare Malı Soğuk Yol Çizgi Boyası ile Yatay İşaretleme Yapılması Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki mevzuata aykırılıklar nedeniyle iki isteklinin tekliflerinin reddi ve işlemlerin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, ortaklık belgeleri, imza sirküleri, vekaletnameler, analizlerin usule uygun yapılmadığını, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu ve rayiç fiyatların altında teklif verildiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarını idari şartname, Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında incelemiştir. İdarece verilen analiz formatına uygunluk, birim fiyat tarifleri, teknik şartnameye uygunluk, rayiç fiyatların kullanımı ve asgari ücretin altına inilmemesi gibi kriterler esas alınmıştır. İhale konusu işin yapımında kullanılan makine ve işçilik girdileri ile rayiç fiyatlar karşılaştırılmış, analizlerde bazı miktarların düşürülerek lehine fiyat avantajı yaratıldığı, rayiç fiyatların altında fiyatlandırma yapıldığı ve asgari ücretin altında işçilik fiyatı öngörüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca, elektronik teklif usulü nedeniyle fiziki belgelerin sunulmaması ve e-imza ile imzalanması nedeniyle bazı imza ve vekaletname iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında gösterilmesi teklif değerlendirmesinde hangi sonuçlara yol açabilir?
Cevap: İşçilik fiyatlarının, mevzuat ve genel tebliğ hükümleri doğrultusunda, asgari ücretin altında gösterilmesi durumunda teklifin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmez; bu durum teklifin reddi için yeterli bir sebep olabilir. Bu nedenle idareler ve değerlendirme kurulları işçilik ücretlerini özellikle asgari ücretin altında göstermeye yönelik açıklamaları dikkatle incelemelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında rayiç fiyatların altında maliyet gösterilmesi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Rayiç fiyatların altında yapılan maliyet hesaplamaları, gerçek dışı veya yanıltıcı açıklama olarak değerlendirilebilir. Bu durum, ihale dokümanındaki esaslara ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırılık teşkil edebilir ve teklifin reddini gerektirebilir. İdareler, açıklamada yer alan birim fiyatların rayiçlerin altında olup olmadığına özellikle dikkat etmelidir.
Soru: Elektronik ortamda teklif verildiğinde aşırı düşük teklif açıklaması için istenen belgelerin fiziki sunulmaması veya e-imza ile imzalanması nasıl değerlendirilir?
Cevap: Elektronik ihale sürecinde belgelerin fiziki sunulmaması veya elektronik imza ile imzalanması, mevzuat hükümleri çerçevesinde geçerlidir ve bu sebeple e-imza kullanılması veya fiziki belgelerin olmaması tek başına teklifin reddini gerektirmez. Ancak belge içeriklerinin doğruluğu ve mevzuata uygunluğu ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif analiz formatına uyulmaması hangi sonucu doğurabilir?
Cevap: İhale dokümanında belirlenen veya Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen analiz formatına uyulmaması, açıklamaların kabul edilmemesine ve dolayısıyla teklifin reddine sebep olabilir. İdare ve değerlendirme kurulları, teklif verenlerin istenen formatta ve kapsamda açıklama yapmasına dikkat etmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında miktarların düşürülerek maliyet avantajı yaratılması nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: Maliyet analizlerinde işçilik, malzeme veya makine miktarlarının gerçekçi olmayan şekilde düşürülmesi, aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için önemli bir nedendir. Bu tür uygulamalar, teklifin uygun bulmama ve reddedilmesine yol açabilir. Değerlendiriciler, açık ve somut destek olmadan miktar düşürülmesini şüphe ile karşılamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında belirtilmesi durumunun sonucu ne olmuştur?
Cevap: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında kaldığı aşırı düşük teklif açıklamaları tespit edilmiştir, bu sebeple ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi reddedilmiştir.
Soru: İkinci ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında rayiç fiyatların altında fiyatlandırma yapılması Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Rayiç fiyatların altında fiyatlandırma yapıldığı tespit edildiğinden, ikinci ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklifi de reddedilmiştir.
Soru: Elektronik teklif usulü nedeniyle fiziki olarak sunulmayan ortaklık belgeleri, imza sirküleri ve vekaletnamelerle ilgili şikayetlerin sonucu nedir?
Cevap: Fiziki belgelerin elektronik ortamda e-imza ile sunulması nedeniyle imza ve vekaletname iddiaları yerinde bulunmamış, bu nedenle bu hususlar teklif reddi gerekçesi olmamıştır.
Soru: Kurul aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin hangi kriterlere göre inceleme yapmıştır?
Cevap: Kurul, analiz formatına uygunluk, birim fiyat tarifleri, teknik şartname uyumu, rayiç fiyatların kullanımı ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin üzerinde olması gibi kriterleri esas alarak inceleme yapmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, temel uyuşmazlık ihale üzerinde bırakılan istekli ile onun ardından ekonomik açıdan en avantajlı olarak belirlenen ikinci isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğuna ilişkindir. Başvuru sahibi firmalar, bu isteklilerin açıklamalarında hem yöntemsel eksiklikler hem de içerik bakımından mevzuata aykırı uygulamalar bulunduğunu ileri sürmüş; özellikle işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterildiğini, rayiç fiyatların altında maliyet öngörüldüğünü ve bazı belgelerin usule uygun sunulmadığını iddia etmiştir.
İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin temel tartışma işçilik ücretleri ve rayiç fiyat analizleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle işçilik girdisinin piyasa gerçekliğini yansıtmayan şekilde düşük gösterildiği, bazı analizlerde miktarların olgunun gerektirdiğinden belirgin biçimde azaltıldığı belirlenmiştir. Bu durum, ilgili düzenlemelerde yer alan analiz formatı ve açıklamaların doğruluğuna ilişkin ölçütlerin ihlal edildiğine işaret etmektedir. Teklif değerlendirme sürecinde, açıklamalardaki bu tür sapmalar teklifin geçerliliği açısından kritik öneme sahiptir ve teklifin reddini doğurabilecek nitelikte sayılmaktadır.
Kararın dayandığı değerlendirme süreci, özellikle esaslı unsur kavramı etrafında şekillenmiştir. Bu çerçevede, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi ve rayiç fiyatların altında kalacak şekilde maliyetlendirme yapılması, açıklamanın esaslı hükümlerle çeliştiği şeklinde yorumlanmıştır. Kurul, bunların yalnızca teknik bir eksiklik değil, teklifin ekonomik ve mali gerçekçiliğini ortadan kaldıran temel unsurlar olduğunu değerlendirmiştir. Esaslı unsur ihlali, açıklamanın bütünüyle geçersiz sayılmasına ve teklifin reddine neden olmuştur.
Pilot ortağın iş deneyimi ya da yeterliliği bakımından özel bir değerlendirme yapılmamakla birlikte, ortaklık belgeleri ile imza sirkülerinin elektronik ortamda sunulmuş olması özelinde yapılan itirazlara değinilmiştir. Kurul, e-imza ile imzalanarak Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden sunulan belgelerin geçerli olduğunu belirterek, bu yöndeki şikâyet unsurlarına itibar etmemiştir. Dolayısıyla tekliflerin şekli gerekçelerle değil, içerikteki esaslı eksiklikler üzerinden değerlendirilerek reddedildiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, her iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarının hem usul hem de içerik bakımından mevzuata uygun olmadığını tespit ederek tekliflerin reddine karar vermiştir. İşçilik ücretlerinin asgari seviyenin altına çekilmesi ve rayiç fiyatların altında kalacak şekilde yapılan hesaplamaların maliyet gerçekliğini yansıtmaktan uzak olduğu saptanmış; açıklamalarda kullanılan analizlerin tutarlılığı ve dayanıklılığı yeterli görülmemiştir. Böylece, ihale işlemlerinin yeniden ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesi yönünde işlem tesis edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.