KÜNYE
- Toplantı No: 2023/041
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 09.08.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1094
- Başvuru Sahibi: Hn Grup İnş. Taah. Proje Müh. ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti. - Şark Kimya ve Asfalt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/161883
- İhale Adı: Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü 102(Artvin) Şube Şefliği ile Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Asfalt Mıcırı ile Alt Temel, Temel ve Sathi Kaplama Yapılması Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin doğru belirlenmesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı yapıldığını, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin yanlış belirlendiğini ve bu nedenle sorgulama kapsamının eksik olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesine göre, yaklaşık maliyete oranı %80 olan iş kalemleri kümülatif toplamda belirlenmiş ve sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri doğru tespit edilmiştir. İddia edilen iş kalemleri sorgulananlar arasında yer almamış, sorgulanması gereken iş kalemleri ise %80 sınırını aşan kümülatif toplamda bulunmamıştır. Bu tespitler, yaklaşık maliyet içindeki iş kalemlerinin tutar dağılımına dayanılarak yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri nasıl belirlenmeli ve bu süreçte en çok yapılan hata nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri, toplam maliyetin en yüksek tutarlı iş kalemlerinden başlayarak kümülatif şekilde seçilmelidir. En sık yapılan hata, iş kalemlerinin tutar sırasına göre doğru sıralanmaması veya yaklaşık maliyetin %80 sınırının kümülatif toplamlar üzerinden değil de tek tek kalemler üzerinden hatalı hesaplanmasıdır. Bu nedenle, ihale komisyonlarının iş kalemleri listesini titizlikle ve tutar bazında doğru sıralaması gerekir.
Soru: Yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri dışında kalan kalemlerin aşırı düşük teklif sorgulamasına dahil edilmemesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Sorgulama kapsamı yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü kapsayan iş kalemleri üzerinden yapılmalı, yaklaşık maliyetin geri kalan bölümü kapsam dışı bırakılabilir. Ancak bu sınır, iş kalemlerinin kümülatif tutarları esas alınarak doğru belirlenmelidir. Bu kapsam dışında kalan iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına dahil edilmemesi, sorgulamanın amacına zarar vermiyorsa mevzuata uygundur.
Soru: Sorgulamaya tabi iş kalemlerinin belirlenmesinde yaklaşık maliyetin hesaplandığı liste ve verilerde eksiklik veya tutarsızlık varsa ne yapılmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplandığı liste ve verilerde eksiklik veya tutarsızlık bulunması durumunda sorgulama sağlıklı yapılamaz. İdare, eksik veya hatalı listeyi güncelleyip tutarlı hale getirmeli, gerekirse revize yaklaşık maliyet ve iş kalemleri tablosu tanzim edilmelidir. Aksi halde sorgulamanın dayanağı zayıf kalacağından itiraz konusu olabilir.
Soru: İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken iş kalemleri tutarlarının kümülatif hesaplanması gerekirken tek tek kalemler baz alınmışsa ne sonuç doğar?
Cevap: Yaklaşık maliyetin %80’lik kapsamı kümülatif toplamlar üzerinden hesaplanmalı, aksi halde sorgulama kapsamı hatalı belirlenmiş olur. Tek tek kalemler baz alınırsa, sorgulama ya eksik yapılır ya da gereksiz kalemler dahil edilir. Bu durum ihale işleminin iptaline veya sorgulamanın yeniden yapılmasına yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu sorgulanacak iş kalemlerinin tam tespiti yapılmadığında itiraz mekanizmaları nasıl işlemektedir?
Cevap: Eğer sorgulama kapsamı yanlış belirlenmiş ya da itiraz edilen iş kalemleri sorgulanmamışsa, itiraz başvuruları ihale üzerinde etkili olabilir. İlgili merciler, sorgulama kapsamının mevzuata uygunluğunu inceler, eksiklik veya hatalı belirlemeler varsa idarenin işlemi düzeltmesini veya sorgulamayı yeniden yapmasını isteyebilir. Bu nedenle sorgulama kapsamının açıklık ve kesinlik içermesi önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlenmesinde hangi kriterlere göre hata yapıldığı iddia edilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, sorgulama kapsamının belirlenmesinde yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin yanlış tespit edilerek mevzuata aykırı sorgulama yapıldığını iddia etmiştir. Ancak tespit edilen iş kalemleri alakalı listede sıralı ve kümülatif toplamlar üzerinden doğru belirlenmiştir.
Soru: Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin %80’i hesaplanırken başvuru sahibinin hangi iş kalemlerinin dikkate alınmadığı iddiasını nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibi tarafından sözü edilen iş kalemlerinin sorgulananlar arasında yer almadığını tespit etmiştir. Ayrıca, sorgulama kapsamına alınması gereken iş kalemlerinin toplamı %80 sınırını aşmadığı görülmüştür. Dolayısıyla başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerini belirleyerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapması Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, idarenin hazırladığı sıralı ve kümülatif iş kalemleri tablosuna dayanarak bu belirlemenin mevzuata uygun şekilde yapıldığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle idarenin sorgulama kapsamı uygun bulunarak şikayet reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin itirazı sonucunda Kurul’un verdiği karar ne olmuştur?
Cevap: Kurul, itirazın reddine karar vermiş, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasını hatasız ve mevzuata uygun yaptığı sonucuna ulaşmıştır. Bu nedenle şikayet sonuca bağlanmadan kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İlgili vakada, şikâyet konusu, bir ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde yaklaşık maliyetin %80’ine tekabül eden iş kalemlerinin doğru belirlenip belirlenmediği yönündedir. Başvuru sahibi, bu kapsamın hatalı oluşturulduğunu ve dolayısıyla sorgulamanın mevzuata aykırı şekilde yapıldığını ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, esasen aşırı düşük teklif sorgulamasının dayandığı iş kalemleri listesinin doğruluğu ekseninde şekillenmiştir.
İhale sürecinde tartışma konusu olan temel unsur, yaklaşık maliyetin büyük kısmını oluşturan iş kalemlerinin hangileri olduğunun ne şekilde tespit edildiğidir. Başvuru sahibi, bazı iş kalemlerinin sorgulama dışında bırakıldığını iddia etmiş, bu iş kalemlerinin toplam maliyet içindeki önemine dikkat çekmiştir. Buna karşılık Kurul incelemesinde, idarenin sıralı iş kalemleri listesine göre kümülatif bir hesaplama yaparak %80’lik sınırı belirlediği ve bu sınırı geçen kalemleri sorgulama kapsamına aldığı görülmüştür.
Bu vakada “esasa etkili unsur” kavramı, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin doğru belirlenip belirlenmediği sorunu üzerinden ele alınmaktadır. Kurul değerlendirmesi, ihale sürecinin sağlıklı işleyip işlemediğini tespit etmek adına yalnızca dışarıda bırakılan kalemlerin varlığına bakmakla yetinmemiş, bunların toplam değer içerisindeki oranını da dikkate almıştır. Bu sayede, eksikliği iddia edilen kalemlerin sorgulama kapsamının dışında kalmasının esaslı nitelikte bir hukuka aykırılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İnceleme kapsamında aktarılan verilerde pilot ortağın iş deneyimine dair doğrudan bir tartışma yer almamaktadır. Dolayısıyla, pilot ortak özelinde iş deneyimi bakımından bir değerlendirme yapılmamış; uyuşmazlık tamamen iş kalemlerinin toplam maliyet içindeki ağırlığı üzerinden yürütülen aşırı düşük teklif sorgulamasının sıhhati üzerine kurulmuştur. Bu durum, şikayet konusunun teknik maliyet dağılımı ile sınırlı olduğunu ve yeterlik belgelerinin veya ortakların rolünün vakada belirleyici bir faktör olmadığını göstermektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin hazırladığı sıralı ve kümülatif iş kalemleri listesine dayalı işlemin mevzuata uygun yapıldığını tespit etmiş ve başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların yerinde olmadığı kanaatine varmıştır. Kurul’un yaklaşımı, iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içindeki dağılımını dikkate alarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yalnızca biçimsel değil, içeriğe dayalı bir değerlendirme olduğunu ortaya koymakta; ihale sürecinde ölçülebilir ve hesaplanabilir verilerin esas alınmasına verilen önemi vurgulamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.