KÜNYE
- Toplantı No: 2021/025
- Gündem No: 48
- Karar Tarihi: 16.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1207
- Başvuru Sahibi: Tekdal İnşaat Harfiyat Taah. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - YSC Müh. İnş. .San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İKN: 2021/19709
- İhale Adı: Avrupa (248) İstanbul Ydkş Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı yapılması nedeniyle işlemin iptali ve yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun yapılmadığını, sunulan analizlerin eksik ve usulsüz olduğunu iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin belirlenip, bu kalemlere ilişkin temel analiz girdilerinin (işçilik, malzeme, makine vb.) ayrıntılı olarak gösterildiği analiz formatlarının ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin idarece teklif sahiplerine sunulması gerektiğini; ancak idarenin bu usullere uymadığını tespit etmiştir. Bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmadığını ve sunulan açıklamaların değerlendirilmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması talep edilirken analiz formatlarının hangi kapsamda idare tarafından sunulması gerekir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyetin önemli bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin; işçilik, malzeme, makine giderleri gibi temel unsurları ayrıntılı olarak gösteren analiz formatlarını teklif sahiplerine sunmalıdır. Bu sayede istekliler, tekliflerini bu formatlara uygun şekilde açıklayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken hangi analiz girdilerine açıklama talep edilmemesi gerekebilir ve bu durum nasıl bildirilir?
Cevap: İdare, tekliflerde fiyatlandırmaya doğrudan etki etmeyen bazı analiz girdileri için açıklama talep etmeyebilir. Bu tür girdiler, idarece “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri” olarak listelenmeli ve teklif sahiplerine açıkça bildirilmelidir. Bu, gereksiz dokümantasyonun önüne geçilmesini sağlar.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme sürecinde analiz formatları ve açıklama istenmeyen girdileri teklif sahiplerine sunmaması ihale sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Bu eksiklik, teklif sahiplerinin açıklamalarını usulüne uygun ve tam yapamamalarına neden olur. Sonuçta idare tarafından sunulan açıklamalar değerlendirmeye alınamaz ve aşırı düşük teklif sorgulaması mevzuata aykırı hale gelir. Bu durum iptal veya yeniden işlem gerektirebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi aşamasında idare hangi kriterlere göre hareket etmelidir?
Cevap: İdare, teklif sahiplerinin sunduğu açıklamaları, kendisinin yayımladığı detaylı analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek girdiler listesi esas alarak nesnel ve somut verilere dayanarak incelemelidir. Eksik veya tutarsız açıklamalar varsa bu durum gerekçelendirilerek değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulaması sırasında idarenin mevzuata uygun hareket ettiğine ilişkin şüphelerin giderilmesi için izlenmesi gereken yol nedir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyetin önemli iş kalemlerine dair ayrıntılı analiz formatlarını ve açıklama talep edilmeyecek girdilerin listesini mutlaka hazırlayıp isteklilere sunmalıdır. Bu belgelerin sunulup sunulmadığı, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama işleminin uygunluğunun denetlenmesinde temel göstergedir. Sunulmadığı durumlarda işlem iptal edilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme sürecinde hangi usulsüzlük yapılmıştır?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerine ilişkin ayrıntılı analiz formatlarını ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesini teklif sahiplerine sunmamıştır. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun yapılmamıştır.
Soru: İdarenin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin mümkün olmamasının sebebi nedir?
Cevap: İdarenin analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek girdiler listesini sunmaması nedeniyle teklif sahiplerinin açıklamaları eksik ve usulsüz olmuştur; dolayısıyla bu açıklamaların objektif ve sağlıklı şekilde değerlendirilmesi mümkün olmamıştır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasını mevzuata uygun hale getirmek için ne yapması gerekmektedir?
Cevap: İdarenin, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerini belirleyip, bu kalemlere ilişkin temel analiz girdilerinin ayrıntılı gösterildiği analiz formatları ile ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesini teklif sahiplerine sunarak aşırı düşük teklif açıklaması istemesi gerekir.
Soru: Kamu İhale Kurulu’nun bu vakaya ilişkin nihai kararı ne olmuştur?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmadığını tespit ederek işlemin iptaline karar vermiş; idarenin mevzuata uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istemesini hüküm altına almıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde mevzuata uygun yöntemleri izlememesi üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, isteklilerden açıklama istenirken gerekli bilgi ve belgelerin sağlanmadığını; özellikle analiz formatları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin verilmemesinin, açıklamaların eksik ve usulsüz yapılmasına yol açtığını öne sürerek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur. Uyuşmazlık, ağırlıklı olarak idarenin teklif sahiplerine gerekli altlıkları sunmadan açıklama talep etmesi nedeniyle, yapılan açıklamaların sağlıklı şekilde değerlendirilememesi sorunu etrafında toplanmaktadır.
İhale sürecinde analiz formatlarının ve açıklama istenilmeyecek girdiler listesinin sunulmaması, aşırı düşük teklif sorgulamasının temel zemininin eksik bırakılmasına sebep olmuştur. Mevzuata göre, yaklaşık maliyetin büyük bir bölümünü oluşturan iş kalemleri belirlenerek, bu kalemlerde yer alan işçilik, malzeme, ekipman gibi unsurların tespit edilip format halinde isteklilere verilmesi gerekir. Ayrıca açıklama istenmeyecek ayrıntıların da bildirilmesi, hem yüklenici iletişimini hem de sonraki değerlendirme sürecini doğrudan etkiler. Ancak somut olayda bu belge ve listelerin hiçbir şekilde sunulmamış olması, açıklamaların dayanıksız kalmasına neden olmuş, dolayısıyla sağlıklı bir değerlendirme ortamı oluşmamıştır.
Bu durumda değerlendirilmesi gereken en önemli hususlardan biri, açıklama sürecini şekillendiren unsurların “esaslı” nitelik taşıyıp taşımadığıdır. Esaslı unsur olarak kabul edilebilecek analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek girdiler, hem isteklilerin açıklama yaparken kullanacakları rehber bilgiler hem de idarenin açıklamalar arasında kıyas yapma yeteneği açısından kritiktir. Bu belgelerin sunulmaması, sadece bir teknik eksiklik değil, açıklama sürecinin nesnellikten yoksun kalmasına yol açacak ölçüde belirleyici bir sorundur. Dolayısıyla Kurul tarafından da bu eksiklik, sürecin tamamını sakatlayan esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir.
Somut olayda tartışma doğrudan iş deneyimi ya da pilot ortağın yeterliğiyle ilgili yürütülmemiştir. Bu yönüyle ihale sürecinin teknik yeterlik boyutuna ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Değerlendirme tamamen fiyat sorgulamasının usulü, açıklamaların şekli ve açıklama çağrısının dayanağı olan belgelerin tedarik edilmesi üzerinden yürütülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirme neticesinde idarenin işleminde mevzuata uygunluk bulunmadığına hükmetmiştir. Kurul, açıklama talebinin temelini oluşturan analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek girdilerin teklif sahiplerine sunulmadığını tespit ederek, açıklamaların eksik ve somut delilden yoksun bir ortamda hazırlandığını değerlendirmiştir. Bu nedenle mevcut sorgulamanın geçersiz olduğuna hükmetmiş ve aşağı yukarı maliyetin %80’ini içeren kalemlerin analitik temellerine yer verilecek biçimde açıklama sürecinin yeniden başlatılmasına karar vermiştir. Böylece sadece ihale işlemi iptal edilmemiş, aynı zamanda izlenecek yöntem konusunda da yön gösterici bir tutum sergilenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.