KÜNYE
- Toplantı No: 2024/048
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 18.12.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1671
- Başvuru Sahibi: Eylül Grup Mühendislik Müteahhitlik A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2024/1243331
- İhale Adı: Ankara’nın Çevre İlçelerinde Kilitli Parke Taşı ile Yol ve Meydan Yapım İşi-5
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz girdileri ve miktarlarının idare tarafından mevzuata uygun belirlenmesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan analizlerin ihale projelerine, teknik şartnameye ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığını, analiz girdilerinde malzeme, işçilik ve makine miktarlarının düşük gösterildiğini ve kırmataş malzeme bedellerinin analizlere dahil edilmediğini ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri ve analiz girdilerini belirlediğini, analiz formatlarının mevzuata uygun şekilde hazırlandığını tespit etmiştir. İdarenin KGM/7501-ÖA ve YFA-01 poz numaralı iş kalemleri için analiz girdileri ile miktarlarının Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat tariflerine uygun ve uyumlu olduğunu, kırmataş hazırlama analiz girdilerinin de dahil edildiğini ve işçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer almadığını belirtmiştir. İdarenin analizlerde iş kalemlerinin temel girdilerine kadar ayrıştırma yaptığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapıldığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılacak analiz girdileri ve miktarlarının ihale dokümanları ve teknik şartname ile uyumlu olup olmadığı nasıl denetlenir?
Cevap: İdareler, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullandıkları analiz girdilerini ihale projelerine, teknik şartnameye ve resmi birim fiyat tarifelerine göre hazırlamalıdır. Kurullar ve denetim makamları, bu analizlerin ilgili dokümanlarla ne ölçüde uyumlu olduğunu, analizlerde iş kalemlerinin temel unsurlarının doğru ve tam olarak yer alıp almadığını denetler. Uygulamada analizlerin, ihale konusu işe özel ve mevzuata uygun şekilde hazırlanması gerekir; analiz girdilerinde miktarların veya kalemlerin haksız düşürülmesi ya da atlanması halinde itirazlar kabul görür.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında hangi iş kalemleri ve analiz girdilerinin dikkate alınacağı nasıl belirlenir, ne kadarını içermelidir?
Cevap: Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, idareler yaklaşık maliyet hesabında ve aşırı düşük teklif sorgulamasında toplam maliyetin önemli bir kısmını oluşturacak en az %80’lik iş kalemleri ve girdilerini esas almalıdır. Bu, uygulamada analizlerin gerçekçi ve kapsamlı hazırlanmasını sağlar. Sadece bazı girdilerin seçilmesi ya da maliyeti düşük göstermek için iş kalemlerinde ayrıştırma yapılmaması itiraz konusu olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında yapılan analizlerde işçilik girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler içinde olmaması ne anlama gelir?
Cevap: İşçilik girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama talep edilmeden görmezden gelinemeyecek temel maliyet unsuru olduğunu belirtir. İşçilik kalemlerinin analizde bulunmaması veya eksik gösterilmesi, teklifin gerçekçilikten uzaklaşmasına yol açabilir ve bu durum hem idare tarafınca hem de denetim kuruluşları tarafından reddedilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında bir malzemenin (örneğin kırmataş) analiz girdilerine dahil edilmemesi hangi durumlarda doğru kabul edilir?
Cevap: Ancak o malzemenin işin kapsamı, teknik şartname ya da proje kapsamında kullanılmadığının veya maliyete esas olmayan bir unsur olduğunun belgelerle açıkça desteklenmesi halinde analizden hariç tutulabilir. Eğer malzeme teknik şartname veya birim fiyat tarifelerinde yer alıyorsa ve iş kaleminin maliyetinin önemli bir parçasıysa, mutlaka analiz girdilerine dahil edilmelidir. Aksi halde sorgulama eksik yapılmış olur.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında kullandığı analiz formatlarının mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Analiz formatları, maliyet kalemlerini açık, ayrıntılı ve anlaşılır şekilde göstermeli, iş kalemlerini temel girdilerine kadar objektif olarak ayrıştırmalıdır. Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili birim fiyat tarifleri esas alınarak hazırlanmalıdır. Eksik, örtük ya da asılsız varsayımlarla oluşturulan formatlar uygun süremez; buna karşılık mevzuata, teknik şartnameye ve birim fiyatlara uygun, şeffaf analiz formatları genel kabul görür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan analizlerin ihale projelerine, teknik şartnameye ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığı iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, idarenin kullandığı analizlerin ihale projelerine, teknik şartnameye ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat tariflerine uygun olduğunu tespit etti. İdarenin analiz girdileri ve miktarlarının mevzuata uygun ve uyumlu olduğu saptandığı için başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmadı.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında kullandığı analizlerde kırmataş malzeme bedelinin dahil edilmemesi iddiası hakkında Kurul ne karar verdi?
Cevap: Kurul, kırmataş hazırlama analiz girdilerinin sürece dahil edildiğini ve bu nedenle kırmataş malzeme bedelinin analizlerden çıkarıldığı iddiasının doğru olmadığını kararlaştırdı.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında işçilik analiz girdilerinin mevzuata uygunluğuna ilişkin başvuru sahibinin iddiası nasıl karşılandı?
Cevap: Kurul, idarenin işçilik analiz girdilerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında olmadığını ve mevzuata uygun şekilde değerlendirildiğini belirledi; dolayısıyla bu iddia da reddedildi.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri ve analiz girdilerini belirleme biçimi mevzuata uygun bulundu mu?
Cevap: Evet, Kurul idarenin Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri ve analiz girdilerini belirlediğini, analiz formatlarının mevzuata uygun şekilde hazırlandığını tespit etti ve buna göre itirazen şikayet reddedildi.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu olayda, başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında kullandığı analiz girdilerinin ihale projeleri, teknik şartname ve birim fiyat tarifleriyle uyumlu olmadığını, malzeme, işçilik ve makine miktarlarının gerçeği yansıtmadığını ileri sürmüştür. Ayrıca kırmataş malzeme bedelinin analizlerde yer almadığı da iddialar arasında yer almıştır. Bu çerçevede ihale sürecinin sağlıklı yürütülüp yürütülmediği ve değerlendirme esaslarının mevzuata uygunluğu tartışma konusu olmuştur.
İhale sürecinde en çok tartışılan husus, idarenin analizleri oluştururken kullandığı verilerin doğruluğu ve bu verilerin teknik dokümanlara ne ölçüde dayandığı noktasında yoğunlaşmıştır. Özellikle iş kalemlerine ait analiz girdilerinin gerçekçi maliyeti yansıtacak şekilde oluşturulup oluşturulmadığı sorgulanmış; kırmataş malzemesinin analiz dışı bırakılıp bırakılmadığı ve işçilik girdilerinin açıklama kapsamı dışında tutulup tutulmadığı gibi detaylar ön plana çıkmıştır. Başvuru sahibi, bu eksikliklerin tekliflerin değerlendirilmesini hatalı hale getirdiğini savunmuştur.
“Esaslı unsur” kıstasına bakıldığında, Kurulun değerlendirmesi analizlerdeki temel maliyet kalemlerinin ayrıştırılması üzerinden şekillenmiştir. Mevzuat uyarınca yaklaşık maliyetin asgari %80’ini oluşturan iş kalemleri üzerinden yapılan sorgulama, Kurul nezdinde ihale konusu işin ana bileşenlerinin dikkate alındığını gösterecek düzeyde yeterli bulunmuştur. Bu bağlamda analizlerin formatı ve kapsamı, idarenin temel alt kırılımları ortaya koyacak biçimde hareket ettiğini ve analizlerin esas hususları içerdiğini göstermiştir.
Başvuruda pilot ortakla ilgili özel bir değerlendirme yer almamakla birlikte, analizlere ilişkin yapılan değerlendirme çerçevesinde, tekliflerin açıklanmasında dikkate alınan iş kalemlerinin önemli ölçüde teknik şartname ve proje gereklerine uygun biçimde değerlendirildiği kabul edilmiştir. Dolayısıyla iş deneyimi ya da özel ortaklık yapısına dönük ayrıksı bir değerlendirme bu vakada öne çıkmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, idarenin yaklaşık maliyetin belirlenmesi sürecinde ve aşırı düşük teklif sorgulamasında, analiz girdilerini resmî birim fiyat tarifelerine ve teknik projelere uygun şekilde oluşturduğunu, sorgulamanın usule ve Tebliğ hükümlerine uygun yapıldığını tespit etmiştir. Gerek kırmataş girdisinin dahil edilmiş olması gerekse işçilik kalemlerinin açıklamaya dâhil edilmesi gibi unsurlar, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığını ortaya koymuş; bu nedenle itirazen şikayet başvurusu oybirliğiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.