KÜNYE
- Toplantı No: 2021/002
- Gündem No: 54
- Karar Tarihi: 13.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-101
- Başvuru Sahibi: Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/273246
- İhale Adı: Antalya - Alanya Yolu (Km:87+500-128+000) Arası Bsk Bakım ve Onarım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan motorin fiyatının il bazında bayi varlığı şartına uygunluğu ve yeterlik bilgileri iddiasının itirazen şikayet kapsamı dışı olması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan motorin fiyatının dayandığı bayi satış fiyatının ihale konusu ilde bayiinin bulunmadığını, bu nedenle açıklamanın mevzuata aykırı olduğunu; ayrıca yeterlik bilgileri tablosunda tüzel kişiliğin ortaklarının T.C. Kimlik numaralarının bulunmadığını ve bu hususun tevsik edilmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım iş olması ve aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan motorin analiz girdisi fiyatının EPDK tarafından Antalya ili için ilan edilen bayi satış fiyatı üzerinden hesaplandığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin bayi varlığına ilişkin iddiasının neticelendirilmesi için ek yazışmalar yapılmasına gerek görülmemiştir. Ayrıca, yeterlik bilgileri ile ilgili iddianın idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almadığı ve itirazen şikayet kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan girdi fiyatlarının dayandığı referans fiyatların ihale konusu il bazında ilan edilmesi, bayi varlığı hususunun araştırılmasını ortadan kaldırır mı?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan girdi fiyatlarını EPDK veya benzeri kurumlarca ihale konusu il bazında ilan edilen resmi fiyatlar üzerinden kabul ederse, o ilde bu fiyatların dayanağı olarak gösterilen bayi varlığı hususu için ayrıca kapsamlı araştırma yapması genellikle beklenmez. Çünkü resmi fiyatların bölgeye özgü ilan edilmiş olması, fiyatların objektif dayanağını gösterir. Ancak bu durum, ilde gerçekten bayi olmadığı tespit edilirse farklı sonuç doğurabilir; fakat pratikte resmi fiyatların varlığı, bayi iddiasının ek incelemesine gerek bırakmayabilir.
Soru: İdareye yapılmayan iddialar itirazen şikayet sürecinde değerlendirilir mi?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunda yalnızca idareye şikayet aşamasında dile getirilen hususlar incelenir. İdareye iletilmemiş, dolayısıyla şikayet sürecinin esasına konu edilmemiş iddiaların itirazen şikayet kapsamında incelenmesi mümkün değildir. Bu durumda, eksik bildirim nedeniyle ilgili iddialar başvurunun incelenme alanı dışında kalmakta ve genellikle şekil yönünden reddedilmesi söz konusu olmaktadır.
Soru: İhale iptal edildiğinde itirazen şikayet başvurularının incelenmesi nasıl etkilenir?
Cevap: İhale iptal edildiğinde, iptal kararı sonucu iptal edilen ihale işlemine ilişkin itirazen şikayetlerin esas yönünden incelenmesi çoğunlukla anlamını yitirir veya prosedürel engel oluşur. Bu durumda, itirazen şikayet başvuruları genellikle şekil yönünden veya kapsam dışı olması gerekçesiyle reddedilebilmektedir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan girdilerle ilgili fiyatların kaynak gösterilmesi, açıklamanın geçerliliği için yeterli midir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan girdilere ilişkin fiyatların geçerli ve resmi kaynaklardan alınması, açıklamanın değerlendirilmesi için önemli ve somut bir dayanak oluşturur. Özellikle resmi kurumların il bazında ilan ettiği fiyatların kullanılması, idarenin değerlendirmesinde ek ispat veya bayi varlığı araştırması gerekliliğini azaltabilir. Ancak fiyatların kaynağının şeffaf olması ve ihale konusu işin coğrafi kapsamı ile uyumlu belirlenmiş olması gerekir.
Soru: Yeterlik değerlendirme tablosunda tüzel kişilik ortaklarının kimlik numaralarının bulunmaması, dava veya şikayet konusu yapıldığında nasıl karşılanır?
Cevap: Yeterlik bilgilerine ilişkin eksiklikler veya hatalar, idareye yapılmış resmi şikayet başvurusu olmadan itirazen şikayet aşamasında incelenmeyebilir. Yani, bu tür usul yönünden eksiklik iddiaları öncelikli olarak idare nezdinde çözümlenmeli, itirazen şikayet aşamasında yalnızca daha önce idareye sunulmuş hususlar değerlendirilmektedir. Bu nedenle, yeterlik tablolarındaki teknik veya bilgi eksiklikleri doğrudan itirazen şikayet başvurusu ile gündeme getirildiğinde inceleme dışı kalabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan motorin fiyatının dayandığı bayi satış fiyatının ihale konusu ilde bayiinin bulunmadığı iddiası itirazen şikayet kapsamında nasıl değerlendirildi?
Cevap: Başvuru sahibinin bayi varlığına ilişkin iddiası itirazen şikayet kapsamında incelenmedi. İlgili motorin fiyatı EPDK tarafından ihale konusu il için ilan edilen bayi satış fiyatı üzerinden hesaplandığı tespit edildiğinden, bayi varlığına ilişkin iddianın neticelendirilmesi için ek inceleme yapılmasına gerek görülmedi ve iddia itirazen şikayet kapsamında değerlendirilmedi.
Soru: Başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunda tüzel kişiliğin ortaklarının T.C. Kimlik numaralarının bulunmadığı iddiasının itirazen şikayet kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği hususunda ne karar verildi?
Cevap: Yeterlik bilgileri ile ilgili iddia, idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almadığı için itirazen şikayet kapsamında değerlendirilemedi. Bu nedenle, yeterlik bilgileri iddiası inceleme konusu yapılmadı ve itiraz reddedildi.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde ihale iptal edilmesinin ve şikayet kapsamı dışındaki iddiaların rolü nedir?
Cevap: İhale iptal edildiği için başvurunun esas incelemesi yapılmadı. Ayrıca, yeterlik bilgileri iddiasının itirazen şikayet kapsamı dışında olması ve bayi varlığı iddiası için ek inceleme gerekmemesi nedeniyle başvuru şekil yönünden reddedildi.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden reddedilmesinin sebebi nedir?
Cevap: İhale iptal edilmiş olması ve başvuruda yer alan bazı iddiaların itirazen şikayet kapsamı dışında bulunması nedeniyle başvuru şekil yönünden eksik bulunarak reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin şikayeti, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan motorin fiyatının dayandığı bayi satış fiyatının, ihale konusu ilde gerçekte bir bayiiye dayanmamasından kaynaklandığı iddiasıyla şekillenmiştir. Ayrıca yeterlik bilgileri tablosunda ortaklara ait T.C. Kimlik numaralarının yer almadığı da diğer bir itiraz konusu olmuştur. Uyuşmazlık, bu iddiaların hem içerik hem de usul yönünden şikayet kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusu etrafında şekillenmiştir.
Şikayet konusu ihale bir yapım işi olup, söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin analiz girdisi kullanılmıştır. Başvuru sahibi, bu girdinin ihale konusu ilde yer alan gerçek bir bayiden alınmadığını, dolayısıyla açıklamanın geçersiz olduğunu ileri sürmüştür. Ancak motorin fiyatının kaynağı EPDK tarafından ilan edilen, doğrudan ihale ili esas alınarak açıklanmış olan bayi satış fiyatıdır. Bu durumda fiyatın, bölgesel düzeyde kamu otoritesi tarafından belirlenmiş olması, ilgili bayinin fiziken varlığının ayrıca ispatını gerektirmez hale getirmiştir. Kurul da bu çerçevede, bayi varlığına dair detaylı bir araştırma yapılmasına gerek duymamış ve iddiayı esastan incelememiştir.
Burada dikkat çeken husus, yapılan değerlendirmenin “esası etkileyen unsur” kavramı açısından sınırlı kalmasıdır. Kurul, motorin fiyatının kaynağının resmi ve il bazlı olması nedeniyle fiyat açıklamasının esaslı unsur taşıyan bir eksiklik içermediğini dolaylı biçimde kabul etmiştir. Bu bağlamda, açıklamanın dayanağı olan fiyatın genel geçer ve yerel bağlamla uyumlu olması yeterli görülmüş; bayi fiziki varlığının yokluğu, teklifi geçersiz kılacak düzeyde esaslı bir eksiklik olarak nitelendirilmemiştir. Böylece, söz konusu iddia, şeklen başvuru kapsamına alınsa bile içerik yönünden esas hükümlerle ilişkilendirilmemiştir.
Yeterlik bilgileri tablosuna yönelik iddia ise özellikle pilot ortağın ortaklık yapısına dair bilgilerin, yani T.C. Kimlik numaralarının sunulmadığı yönündedir. Ancak bu husus, idareye yapılan ilk şikayet başvurusunda dile getirilmemiştir. İtirazen şikayet süreci, sadece idare nezdinde usulüne uygun bildirilen konularla sınırlı olduğundan, bu iddia Kurul tarafından değerlendirilmeye alınmamıştır. Böylece, yeterlik sorgulamasında önemli sayılabilecek bir unsur, başvuru prosedürüne uygun olmayan bildirim nedeniyle incelenmeden reddedilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, farklı nedenlerle başvuruya konu iki ayrı iddiayı da inceleme dışı bırakmıştır. Motorin fiyatına ilişkin iddia, resmi il bazlı fiyat açıklaması üzerinden teknik olarak çözümlenmiş; bayi varlığının ayrıca belgelenmesi gerekli görülmemiştir. Yeterlik bilgilerine ilişkin itiraz ise, sürecin başında idareye iletilmediği için şeklen kapsam dışı kalmıştır. Ayrıca, ihalenin iptali yönünde alınan karar da başvurudaki tüm iddiaların esasına girilmeden sürecin nihayete erdirilmesine zemin oluşturmuştur. Böylece şikayet başvurusu, esas yönünden değil, şekli uygunluk bakımından değerlendirilerek reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.