KÜNYE
- Toplantı No: 2021/010
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 10.03.2021
- Karar No: 2021/UY.I-557
- Başvuru Sahibi: Kormak İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. - İnta İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/234317
- İhale Adı: Adana Aşağı Seyhan Yedigöze İmamoğlu Sulaması 3 Merhale Projesi (İmamoğlu Sulaması 3 Kısım İkmali) İnşaatı İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdilerinin mevzuata aykırı olduğunu, fiyat tekliflerinin usulüne uygun düzenlenmediğini ve iş kaleminin toplam teklife oranının istenilen limitlerin dışında kaldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatına uygun yapıldığını, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olduğunu ve dayanak tutanakların sunulmasının zorunlu olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, iş kalemi için verilen teklif tutarının toplam teklife oranının %2,14 olması nedeniyle fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan almasının doğru olduğunu değerlendirmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale dokümanında belirtilen format ile Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri arasında uyumsuzluk olması durumunda nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: Açıklamaların değerlendirilmesinde öncelikle ihale dokümanı esas alınır ancak bu doküman Kamu İhale Genel Tebliği ile çelişiyorsa, mevzuatın genel kuralları ve Tebliğ uygulanır. Eğer aday tarafından sunulan açıklamalar hem dokümandaki format gereklerine hem de Tebliğdeki esaslara uygun değilse, aşırı düşük teklif nedeni ile teklif elenebilir ya da ek açıklama istenebilir. Ancak yalnızca formatta küçük farklılıklar varsa ve içeriğin anlaşılmasını engellemediği değerlendiriliyorsa, açıklamanın geçersiz sayılması zorunlu olmayabilir.
Soru: Fiyat teklifi belgelerinin kapsamı ve sunulma şekli ihale mevzuatı açısından ne derece zorunludur? Dayanak belgelerin eksikliği teklifin usulüne uygunluğunu nasıl etkiler?
Cevap: Mevzuat, fiyat teklifinin belirli format ve unsurlarla sunulmasını öngörse de dayanak belgelerin tamamı her durumda zorunlu olmayabilir. Dayanak belgelerinin sunulmaması veya eksikliği, teklifin anlamlı açıklanmasına engel teşkil ediyorsa olumsuz değerlendirilir; ancak belgeler ihale dokümanında belirtilen şekilde ve ölçüde sunulduysa teklif usulüne uygun kabul edilir. Bu noktada idare ve ihale komisyonu, somut belgelere dayanarak değerlendirme yapar.
Soru: Toplam teklif içerisindeki iş kalemlerinin oranının, fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan verilmesine engel oluşturması gerektiğine dair genel bir kural var mıdır?
Cevap: İş kalemlerinin toplam teklif içindeki oranı, fiyat dışı unsur puanlamasında puanlamayı doğrudan engelleyen bir eşik olarak belirlenmemiştir. Puanlama, ihale dokümanı kriterlerine ve objektif ölçütlere göre yapılır. Oranın düşük olması puanlama kriterlerine aykırı bulunmuyorsa tam puan verilebilir. Yani oran düşük diye otomatik puan kesintisi yapılması gerekmez, puanlama ölçütleri net olmayan bir durumda idare takdir yetkisiyle hareket eder.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğuna ilişkin tereddüt hâlinde hangi kriterler doğrultusunda değerlendirme yapılır?
Cevap: Tereddüt hâlinde, açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen asgari kriterlere uyup uymadığı, teklif fiyatının gerçekçi olup olmadığı, açıklama detaylarının yeterli açıklıkta bulunup bulunmadığı ve istenen belgelerin uygun sunulup sunulmadığı değerlendirilir. Açıklamalar bu kriterlere uyuyorsa, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi uygun kabul edilir; aksi durumda teklifi reddetmek mümkün olabilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurularında aşırı düşük teklif ve fiyat dışı unsurlarına ilişkin puanlama hatası iddialarının kabulü için hangi unsurların varlığı aranır?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu veya fiyat dışı puanlamada hatalı değerlendirme yapıldığı iddia ediliyorsa, bu iddiaların somut ve dayanaklı kanıtlarla desteklenmesi gerekir. Genel veya sübjektif değerlendirmelerden ziyade somut dokümanlar ve mevzuata açıkça aykırı hususlar bulunması istenir. Kanıtlanamayan iddialar Kurulca kabul edilmez ve itiraz reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analizin, Kamu İhale Genel Tebliği ve ihale dokümanındaki formata uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının hem ihale dokümanında istenen analize uygun şeklide yapıldığını hem de Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uyduğunu tespit etti; bu nedenle açıklamaların mevzuata uygun olduğu karara bağlandı.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat tekliflerinin usulüne uygunluğu neden kabul edildi?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörülen şekilde düzenlendiğini ve dayanak tutanakların sunulmasının zorunlu olmadığını belirtti; bu yüzden fiyat tekliflerinin usulüne uygun olduğu sonucuna vardı.
Soru: İş kaleminin toplam teklife oranının %2,14 olması, fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan verilmesine engel midir?
Cevap: Kurul, iş kaleminin toplam teklife oranının %2,14 olduğunu ve bunun fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan almasına engel teşkil etmediğini değerlendirdi; dolayısıyla puanlama hatası bulunmadı.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılık ve puanlama hatası iddialarının sonucunda itirazen şikâyet talebi nasıl karşılandı?
Cevap: Kurul, iddiaların yersiz olduğuna karar vererek itirazen şikâyet başvurusunu reddetti ve ihale sonucunda bir değişiklik yapılmadı.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu edilen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları ile fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan almasına ilişkin değerlendirmeleri kapsamaktadır. Başvuru sahibi, teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olarak düzenlendiğini, destekleyici belgelerin eksik olduğunu ve belirli bir iş kaleminin toplam teklif içerisindeki oranının düşük kaldığını öne sürerek hem açıklamaların uygun olmadığını hem de puanlamada objektiflikten sapıldığını iddia etmiştir. Bu çerçevede, iddialar hem teklifin geçerliliğine hem de rekabeti etkileyen puanlama kriterlerine yönelmiş durumdadır.
Kurulun değerlendirmesinde ağırlıkla aşırı düşük teklif açıklamalarının biçimsel ve içeriksel unsurları ele alınmıştır. Bu kapsamda, açıklamalar incelenmiş ve hem ihale dokümanında öngörülen analiz formatına hem de Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan ilkelere uygunluk arz ettiği sonucuna varılmıştır. Fiyat tekliflerinin sunum şeklinin ve kullanılan girdilerin mevzuata göre yeterli olduğu, bu nedenle açıklamalarla teklifin anlamlı biçimde desteklendiği değerlendirilmiştir. Ayrıca, açıklamaların dayanağı olan tutanakların sunulmasının zorunlu tutulmaması da teklif sahibinin lehine yorumlanmıştır.
İş kaleminin teklif içerisindeki oranına ilişkin tartışmada, başvuru sahibi oranın düşüklüğünün değerlendirmede tam puan verilmesine engel olduğunu savunmuştur. Ancak Kurul, bu oranın düşük olmasının tek başına puanlamada hatalı bir yaklaşımı göstermediğini belirterek, %2,14 oranının ihale dokümanındaki ilgili başlık altında tam puan verilmesini engelleyici bir eşik oluşturmadığını ifade etmiştir. Bu çerçevede esaslı unsur değerlendirmesi yalnızca salt oranlara dayandırılmamış, dokümana uygunluk ve değerlendirme sistematiği birlikte ele alınmıştır.
Söz konusu değerlendirme ayrıca isteklinin ortaklık yapısı yönünden pilot ortağın iş deneyimine dayalı bir tartışma içermemekte, teknik yeterlik ya da ortaklık kompozisyonuna ilişkin bir uyuşmazlık gündeme gelmemektedir. Dolayısıyla, karar pilot ortağın katkısına değil, teklifin açıklanma biçimi ve analiz yapısının yeterliliği üzerine odaklanmıştır. Bu yönüyle iş deneyimi, sürecin merkezî belirleyicisi konumunda değildir.
Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin iddialarını somut ve mevzuata aykırılığı ortaya koyacak düzeyde görmemiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarında usulsüzlük ya da belirsizlik saptanmamış, fiyat dışı unsur puanlamasında da objektiflikten sapıldığına dair bir bulguya rastlanmamıştır. Böylece, teklifin geçerliliği korunmuş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilerek ihale sonucuna yönelik herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.