KÜNYE
- Toplantı No: 2024/022
- Gündem No: 1
- Karar Tarihi: 29.05.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-696
- Başvuru Sahibi: Gümüş Müh. Yeraltı Aram. Sond. İnş. Taah. ve Eml. Gıda Tur. İç-Dış Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Merzifon Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü
- İKN: 2024/390241
- İhale Adı: İki Adet İçme Suyu Kuyusu Açılması
Özet
Başvurunun EKAP üzerinden e-imza ile yapılmaması nedeniyle usulden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığını, akaryakıt ve boru stoklarının mevzuata uygunluğunun araştırılmadığını, aşırı düşük sorgulamasının usulüne uygun yapılmadığını, ihalenin iptal edilip başka usulle yapılması gerektiğini ve sözleşme süresinin yetersiz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilan tarihi 26.03.2024 olup, 15.04.2023 tarihinden sonra ilan edilen ihalelere yönelik başvuruların EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunludur. Başvuru sahibi tarafından idareye 07.05.2024 tarihinde elden/fiziki olarak yapılan başvuru, 15.04.2023 tarihinden sonra yürürlüğe giren mevzuat ve 14.06.2023 tarihli Kurul kararı gereğince usulüne uygun değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: 15.04.2023 tarihinden sonra ilan edilen ihalelerde şikayet başvurularının yapılma usulü nedir?
Cevap: 15.04.2023 tarihinden sonra ilan edilen ihalelere ilişkin şikayetlerin, EKAP sistemi üzerinden elektronik imza ile yapılması gerekmektedir. Bu usul zorunludur ve başvuru, bu yönteme uygun olarak yapılmadığında usulden reddedilebilir. Mevzuat ve buna ilişkin kurul kararları, elektronik ortam ve e-imza kullanımını başvuru şeklinin temel şartı olarak belirlemiştir.
Soru: Şikayet başvurusunun usulüne uygun olmayışı durumunda, başvuru hakkında esas inceleme yapılabilir mi?
Cevap: Usul şartlarına uyulmaması hâlinde, örneğin şikayet başvurusunun e-imza ve EKAP kullanımı zorunluluğuna riayet edilmemesi halinde, başvuru usul yönünden reddedilir ve bu nedenle içeriğine ilişkin esaslı değerlendirme yapılmaz. Bu uygulama, işlem güvenliğini ve başvuru takibini sağlamak amacıyla yaygın şekilde benimsenmektedir.
Soru: İhale şikayetlerinde e-imza ve EKAP kullanımı zorunluysa, fiziksel ya da e-imzasız başvurular ne şekilde değerlendirilir?
Cevap: Fiziksel ortamda ya da elektronik ortamda ancak e-imza olmadan yapılan başvurular, ilgili düzenlemeler gereği kabul edilmez. Bu durumdaki başvurular, usul yönünden usulsüz bulunur ve reddedilir. Bu uygulama, mevzuatın değiştiği tarihten sonra ilan edilen ihalelerde uygulanmaktadır.
Soru: Şikayet başvurusunun usulüne uygun yapılmaması sonucu ortaya çıkabilecek hukuki riskler nelerdir?
Cevap: Usulüne uygun yapılmayan başvurular genellikle usulden reddedilir. Bu da başvurunun esas yönünden incelenmemesi anlamına gelir. Dolayısıyla, ihale süreci içinde öne sürülen haklı iddialar dahi değerlendirilmeden işlem kesinleşebilir; bu ise başvuru sahibinin hak arama imkânını sınırlayabilir.
Soru: Başvuru sahipleri, EKAP ve e-imza kullanımına ilişkin zorunluluğun getirdiği teknik yükümlülükleri karşılayamazsa ne yapmalıdır?
Cevap: Mevzuat gereği EKAP üzerinden e-imza ile başvuru yapma zorunluluğu bulunmakta olup, bu teknik yükümlülüğün sağlanamaması durumunda şikayet başvurusu usulden reddedilir. Başvuru sahiplerinin, süreci takip ederek gerekli elektronik araçları ve imza altyapısını temin etmeleri gerekmektedir. Mevzuat ya da uygulama çerçevesinde bu zorunluluğun nasıl karşılanacağına dair farklı düzenleme ya da istisna öngörülmedikçe, bu yükümlülük esnetilemez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin şikayet başvurusunu EKAP üzerinden e-imza kullanmadan yapması hangi sebeple usulden reddedilmiştir?
Cevap: 15.04.2023 tarihinden sonra ilan edilen ihalelere ilişkin şikayet başvurularının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunlu olduğundan, başvuru sahibinin elden/fiziki başvuru yapması mevzuata uygun bulunmamış ve bu nedenle başvuru usulden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına dair yaptığı iddialar nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddiaları usul yönünden reddedilen başvuru kapsamında incelenmemiştir; çünkü şikayet başvurusu usul koşullarını sağlamadığı için esas yönünden değerlendirilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibi İhale süresinin yetersiz olduğuna ilişkin talebini değerlendirmek için hangi şartlar sağlanmalıdır?
Cevap: Başvuru sahibinin sürenin yetersiz olduğu iddiası, şikayet başvurusunun öncelikle EKAP üzerinden e-imza ile yapılması koşulunun sağlanması halinde, esas incelemede değerlendirilebilecektir. Ancak bu vakada ilgili usul şartı sağlanmadığından talep incelenmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin idari başvuruyu elden iletmesi, şikayet sürecindeki mevzuat değişikliğini nasıl etkilemiştir?
Cevap: 15.04.2023’ten sonra yürürlüğe giren düzenleme ile şikayet başvurularının sadece EKAP üzerinden e-imza ile yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu durumda, elden veya fiziki olarak yapılan başvurular mevzuata aykırı sayılarak kabul edilmemiş ve başvuru usulden reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Bu uyuşmazlıkta, başvuru sahibinin sunduğu şikâyetin içeriğinden ziyade, başvurunun nasıl yapıldığına ilişkin usul sorunu öne çıkmıştır. İlgili ihalenin ilanı, 15.04.2023 tarihinden sonra yapılmış olmasına rağmen, şikâyet başvurusu bu tarihten sonra zorunlu hale gelen EKAP üzerinden e-imza kullanılarak değil, fiziki olarak elden iletilmiştir. Bu durum, doğrudan başvurunun şekil yönünden uygunluğu sorunsalını gündeme getirmiştir. Dolayısıyla uyuşmazlık, esas yönünden bir değerlendirme yapılamadan, sadece başvurunun yöntemi nedeniyle çözümlenmiştir.
İhale süreci içerisinde başvuru sahibinin dikkat çektiği temel meseleler; aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığı, özellikle bazı kalemler üzerinden teknik ve mali yeterliliğin gerçekçi açıklanıp açıklanmadığı, ihalenin süresel çerçevesi ve yeniden yapılmasına duyulan gereksinimdi. Ancak bu içerikteki iddia ve taleplerin hiçbiri, başvurunun usule uygun yapılmamış olması nedeniyle incelenmemiştir. Buradaki önemli ayrım, içeriği ciddi iddialar barındırsa da başvurunun yöntemine dair hukuki eksikliğin, bu iddiaların değerlendirmeye alınmasını tamamen engellemiş olmasıdır.
Vakanın özelinde, “esaslı unsur” kavramı başvurunun şekliyle ilişkilendirilmiş ve başvurunun geçerliliği açısından belirleyici unsurun EKAP üzerinden e-imzalı olarak yapılmış olması gerektiği değerlendirilmiştir. Esaslı unsurdan kasıt burada, başvurunun içeriğinden ziyade, yapılma usulü olmuştur. Kurul, daha önceki kararlarına paralel olarak, bu şekli şartın sağlanmadığı hallerde içeriğe ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmayacağını açık biçimde ortaya koymuştur.
Somut olayda herhangi bir iş deneyimi değerlendirmesi ya da pilot ortak yeterliliğine ilişkin analiz yapılmamıştır. Başvuru esas yönünden incelenmediği için gerek iş deneyim belgeleri gerekse adayın teknik ve mali yeterliliğine yönelik detaylı bir değerlendirme süreci işletilmemiştir. Bu hususlar, ancak başvurunun usule uygun yapılması halinde gündeme gelebilecek başlıktır ve bu vakada belirleyici bir rol oynamamıştır.
Kamu İhale Kurulu, başvurunun şekli açıdan eksikliğini esas alarak, önceki mevzuat değişikliklerini ve Kurul kararlarını da dayanak göstererek usulden red kararı vermiştir. Böylelikle, aşırı düşük teklif açıklamalarına ve ihale süresine dair tüm başlıklar dikkate alınmadan sürecin sona ermesine yol açılmıştır. Bu yaklaşım, başvuru sahibinin iddialarının içeriği ne denli önemli olursa olsun, usul eksikliğinin tek başına başvurunun değerlendirme dışı bırakılması için yeterli olduğunu ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.