KÜNYE
- Toplantı No: 2021/005
- Gündem No: 84
- Karar Tarihi: 03.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-334
- Başvuru Sahibi: Hsc İnşaat Nakliye Gsan ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
- İKN: 2014/112384
- İhale Adı: Kütahya Gediz 500 Kişilik Prefabrik Öğrenci Yurdu İkmal İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasındaki proforma faturaların meslek mensubu beyanı mevzuata uygun olmadığından teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu, proforma faturaların kabul edilmemesi ve ihale komisyonu kararının iptal edilerek düzeltici işlem yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan proforma faturaların üzerinde bulunması gereken meslek mensubuna ait beyanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesine birebir uygun olmadığı ve faturaların dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağı ya da deftere ilişkin tarih ve sayının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu husus, Tebliğ’in 16.6.1(b) maddesinde bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemez, çünkü meslek mensubuna ait beyan asli unsurdur ve tamamlatılamaz. Dolayısıyla, idarenin eksikliği bilgi eksikliği sayarak tamamlatma yoluna gitmesi mevzuata aykırıdır.
İdare Görüşü
İdare, Kurul kararını bilgi eksikliği olarak değerlendirip, eksik beyanların tamamlatılması yoluna gitmiş ve bu şekilde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerde meslek mensubuna ait beyanın Tebliğ hükümlerine tam uygun olmaması durumu, idarelerin hangi şekilde değerlendirilmelidir?
Cevap: Meslek mensubuna ait beyan aşırı düşük teklif açıklamasında asli bir unsur olarak kabul edilir ve Tebliğ’de öngörülen şekle tam uygunluğu aranır. Bu beyanda mevzuata aykırılık veya eksiklik varsa, idareler bu kusuru bilgi eksikliği olarak görüp tamamlatma yoluna gitmemelidir. Beyanın mevzuata uygun olmaması halinde teklif, usulüne uygun şekilde değerlendirme dışı bırakılmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında proforma faturaların dayanağını oluşturan satış tutarı tespit tutanağı veya deftere ilişkin tarih ve sayının sunulmaması halinde idarenin uygulaması nasıl olmalıdır?
Cevap: Satış tutarı tespit tutanağına veya deftere ilişkin tarih ve sayıya dair bu bilgiler Tebliğ kapsamında teklifin değerlendirilmesi açısından asli belge olarak görülür. Eksikliği bilgi tamamlama kapsamında değerlendirilmez ve idareler bu tür eksiklikleri gidermek üzere sonradan belge istemekten kaçınmalıdır. Belgeler tamamlanmadan teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İhale sürecinde, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan proforma faturaların üzerine meslek mensubu beyanı tam olarak mevzuata uygun değilse idarenin yapması gereken işlem nedir?
Cevap: İdarenin, eksik veya hatalı meslek mensubu beyanını bilgi eksikliği sayarak tamamlatması mevzuata aykırıdır. Doğru işlem, bu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını sağlayarak ihale sürecinin mevzuata uygun şekilde devam ettirilmesidir.
Soru: İdarenin bilgi eksikliği olarak gördüğü ancak aslında asli belge kapsamında bulunan eksik veya hatalı beyanların tamamlatılması mümkün müdür?
Cevap: Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirlenmiş kimi belgeler asli belge niteliğinde olup, bunlarda eksiklik veya uygunsuzluk varsa sonradan tamamlatılamaz. İdarelerin bu tür eksiklikleri bilgi eksikliği sayıp tamamlatma yoluna gitmesi mevzuata aykırıdır ve hukuki sorunlara yol açabilir. Bu durumda teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasındaki belgelerdeki eksiklikleri idare bilgi eksikliği kapsamında görüp tamamlatmaya çalıştığında ortaya çıkabilecek yaygın hata nedir?
Cevap: İdarenin asli belge sayılan meslek mensubu beyanı gibi unsurlarda bilgi eksikliği kapsamında tamamlatma yapması, mevzuata aykırı olması nedeniyle teklifin iptali ve idari işlemin hukuka aykırılık gerekçesiyle iptaline yol açabilir. Bu tür hatalar kamu ihale süreçlerinde sık görülen tereddütlü noktalardandır ve dikkatli değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma faturaların üzerindeki meslek mensubu beyanının mevzuata uygun olmaması durumunda idarenin bu eksikliği tamamlatma yoluna gitmesi doğru mudur?
Cevap: Hayır, bu durum mevzuata aykırıdır. İncelemede, meslek mensubuna ait beyanın asli unsur olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında tamamlatılamayacağı tespit edilmiştir. Dolayısıyla idarenin eksikliği bilgi eksikliği sayarak tamamlatmaya izin vermesi mevzuata uygun değildir.
Soru: Proforma faturaların dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağı veya deftere ilişkin tarih ve sayının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması ihale sürecinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: Bu eksiklik, Tebliğ’de belirtilen bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmez ve eksikliğin giderilmesi için tamamlatma yapılamaz. Dayanağa ilişkin tarih ve sayının bulunmaması, teklifin uygun değerlendirilmesini engelleyen asli bir unsurdur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kabul edilmeyen proforma faturaların etkisi ne olmuştur?
Cevap: Meslek mensubu beyanları mevzuata uygun olmadığından ve tamamlatma yoluna gidilemeyeceğinden, bu teklif değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale işlemleri bu aşamadan itibaren mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmiştir.
Soru: İdarenin, eksiklikleri tamamlatmak amacıyla eksik beyanları bilgi eksikliği olarak değerlendirmesi Kurul kararı açısından nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, idarenin bu yaklaşımını mevzuata aykırı bulmuş ve bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. İdarenin söz konusu eksikliği bilgi eksikliği sayarak tamamlatması yok hükmünde sayılmıştır.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma faturalar üzerindeki meslek mensubuna ait beyanın mevzuata uygunluğu tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, bu beyanların Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekli şartları sağlamadığını ve anılan belgelerin dayandığı satış tutarı tespit tutanağı veya deftere ait tarih ve sayının eksik olduğunu öne sürerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir. İdare ise bu eksiklikleri bilgi eksikliği kapsamında değerlendirmiş ve ilgili belgelerin tamamlatılması yönünde işlem tesis etmiştir.
İhale sürecinde tartışma, aşırı düşük teklif açıklamasının dayanağı olan proforma faturaların geçerliliği üzerinden yürütülmüştür. Söz konusu faturalar üzerinde yer alması gereken meslek mensubuna ait beyanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen ifadeyle birebir örtüşmediği ve dayanak gösterilen kayıtların tarih-sayısına dair bilgilerin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu eksiklikler, teklifin mali gerekçelerinin doğruluğunu destekleyen unsurların şeklen ve içerik olarak eksik sunulup sunulmadığı yönünden değerlendirilmiştir.
Özellikle meslek mensubu beyanlarına ilişkin eksiklik, Kurul tarafından usule dair basit bir eksiklik değil, içeriği itibarıyla teklifin doğruluğunu ispatlayan asli bir unsur olarak ele alınmıştır. Beyanın içeriği, Tebliğ’de emredici biçimde düzenlenmiş olup, bu kapsamda yer verilmeyen, eksik veya farklı şekilde yer alan ifadeler tamamlatılabilir nitelikte görülmemiştir. Dolayısıyla eksikliğin bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi ve sonradan giderilmeye çalışılması, Kurul nezdinde teklifin esaslı unsurlarından birinin yokluğu anlamına gelmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, proforma faturaların üzerinde bulunması gereken beyanın eksikliği ve dayanak kayıtların yeterli şekilde ortaya konmamış olması, pilot ortak dâhil isteklinin yeterliliğini doğrudan etkileyen ciddi bir prosedür eksikliği olarak değerlendirilmiştir. Mevzuatın öngördüğü şekli ve içeriği taşımayan belgelerin sonradan tamamlatılması yolu, pilot ortağın teklifinin hukuka uygun şekilde değerlendirilmesini engelleyen nitelikte görülmüştür.
Sonuç olarak Kurul, meslek mensubu beyanının ve ona dayanak teşkil eden kayıtların, teklifin kabulü açısından tamamlatılması mümkün olmayan asli belgeler kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. İdarenin, bu belgelerdeki eksikliği bilgi eksikliği sayarak tamamlama yoluna gitmesi, tekliflerin eşit ve şeffaf değerlendirilmesi ilkesine aykırı bulunmuştur. Bu nedenle anılan teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar alınarak, ihale işlemlerinin bu aşamadan itibaren mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.