KÜNYE
- Toplantı No: 2021/015
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 14.04.2021
- Karar No: 2021/UY.II-805
- Başvuru Sahibi: Gkm Yol Yapı İnşaat ve Tic. A.Ş. - Türütler İnş. Tur. Tem. Nak. En. Orm. Ür. Gıda Hayv. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/192680
- İhale Adı: (Rize – Güneysu) Ayrım – Küçükçayır İl Yolu (By) Km: 3+900 – 4+286,87G/6+365İ – 12+700 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı İşleri ve Tünel İşleri (Bsk) Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında motorin fiyatının dayanağı bulunmaması ve iş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı olması nedeniyle bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan motorin fiyatının Rize ilinde faal bayisi olmayan bir firmaya dayandırıldığını ve bu nedenle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini; ayrıca iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kayıtlarına göre, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan LIFEPET firmasının Rize ilinde faal bayisi olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle motorin fiyatının dayanağı bulunmamaktadır. Ayrıca, iş ortaklığının pilot ortağı ve özel ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgeleri, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olma ve temsile yetkili olma koşullarını sağlamadığı için mevzuata uygun değildir. Ancak, bu mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebileceği ve ihale sonucuna etkili olmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında dayanak gösterilen fiyat-destek belgelerinin, bölgesel bayi veya satış bilgisiyle uyumlu olmaması nasıl değerlendirilir?
Cevap: Dayanak gösterilen fiyat veya belge, ilan edilen il veya bölgede geçerlilik kazanacak yetkili bayi veya satıcı bilgileri ile tutarlı değilse; bu belge aşırı düşük teklif açıklaması için geçerli dayanak kabul edilmeyebilir. Bu tür durumlarda teklif, dayanak eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş ortaklıklarının teklif vermesi durumunda, ortakların sunduğu iş deneyim belgelerinde hangi koşulların sağlanması gerekir?
Cevap: İş ortaklığı ortaklarının sunduğu iş deneyim belgelerinin geçerli sayılabilmesi için, belgelerde tüzel kişiliğin yarısından fazlasına sahip olma veya temsil yetkisine sahip olma gibi koşulların sağlanması beklenir. Bu koşullar sağlanmadığında, belgeler mevzuata aykırı bulunabilir ve teklifin değerlendirilmesi olumsuz etkilenebilir.
Soru: Mevzuata aykırılık taşıyan iş deneyim belgeleri nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde, bu aykırılıkların ihale sonucuna etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgelerindeki mevzuata aykırılıklar, eğer düzeltici işlem imkânı varsa ve ihale sonucunu değiştirme potansiyeli bulunmuyorsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir ancak ihalenin geçerliliği ve sonucu genellikle etkilenmeyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat dayanakları ile ilgili belge veya kayıtların doğruluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: Genellikle resmi kurumların kayıtları (örneğin, enerji piyasası düzenleyici kurumları) veya ihaleye konu bölgedeki bayi/faaliyet durumları sorgulanarak fiyat dayanağının gerçekliği kontrol edilir. Belgede belirtilen fiyatın dayanak şirketin ilgili bölgede faal olup olmadığı somut olarak araştırılır; aksi halde belge geçersiz sayılır.
Soru: İş ortaklığının teklifinde sunulan iş deneyim belgeleri, sadece ortaklardan birine ait olması durumunda nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İş deneyim belgesinin, ortaklık yapısında belirtilen gerçek temsile yetkili ve sermaye yeterliliğine sahip ortak tarafından sunulması önemlidir. Belgeler sadece kısmi ortakların şahsına ait ve ortaklık payı veya temsil yetkisini karşılamıyorsa, belge geçersiz kabul edilir ve teklif bu nedenle reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan motorin fiyatının dayanağının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kayıtlarında yer almaması ne tür bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kayıtlarına göre motorin fiyatına dayanak gösterilen firmanın belirtilen ilde faal bayisi olmaması nedeniyle, aşırı düşük teklif açıklaması için dayanak oluşturacak belge geçerli sayılmamış ve ilgili teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İş ortaklığının pilot ve özel ortaklarının sunduğu iş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı bulunmasının gerekçesi ne olmuştur?
Cevap: İş ortaklığının pilot ve özel ortaklarının sunduğu iş deneyim belgelerinde, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olma ve temsile yetkili olma şartlarının sağlanmaması nedeniyle belgeler mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı olmasına rağmen bu durumun ihale sonucuna etkisinin olmamasının anlamı nedir?
Cevap: Mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebileceği ve ihale sonucunu değiştirmediği tespit edilmesi nedeniyle, bu eksikliklere rağmen ihale sonucu aynen korunmuş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İlgili iş ortaklığının teklifi neden değerlendirme dışı bırakılmıştır?
Cevap: Hem aşırı düşük teklif açıklamalarında dayanak gösterilen motorin fiyatının geçerliliğinin bulunmaması hem de iş ortaklığının pilot ve özel ortaklarına ait iş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı olması nedeniyle söz konusu iş ortaklığının teklifi mevzuata uygun bulunmayıp değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, bir iş ortaklığının sunduğu teklifin hem aşırı düşük teklif açıklamasındaki motorin fiyatı hem de ortakların iş deneyim belgeleri yönünden yeterli dayanaklara sahip olup olmadığı temeline dayanmaktadır. Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda, teklif açıklamalarında kullanılan motorin fiyatına ilişkin belgeye dayanak oluşturduğu belirtilen firmanın, ilgili ilde faal bir bayisinin bulunmadığı ileri sürülmüş; ayrıca iş ortaklığını oluşturan pilot ve özel ortağın sunduğu iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği ifade edilmiştir. Bu kapsamda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması talebi incelenmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinde öncelikle aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan motorin maliyet verisinin gerçekliğine odaklanılmıştır. İlgili kayıtlarda, fiyat dayanağı olarak sunulan firmanın belirtilen il sınırlarında herhangi bir faal bayisinin bulunmadığı tespiti yapılmıştır. Bu tespite göre, açıklamada kullanılan motorin bedeline ilişkin belge, coğrafi geçerlilik açısından dayanak kabul edilememiştir. Dolayısıyla teklifin ekonomik yönünü desteklemesi amaçlanan bu unsurun, ihale dokümanları açısından somut ve doğrulanabilir bir temele dayanmadığı sonucuna varılmıştır.
Uyuşmazlığın diğer yönü, teklif sunan iş ortaklığını oluşturan şirketlerin iş deneyim belgelerinin uygunluğu üzerinedir. İş ortaklığının hem pilot hem özel ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgeleri incelendiğinde, belge düzenleyen tüzel kişiliğin hissedarlık yapısı ve temsil yetkileri dikkate alınmış; bu yönüyle belgelerin geçerli sayılabilmesi için gerekli olan asgari niteliklerin sağlanmadığı tespit edilmiştir. Hisselerin yarısından fazlasına sahip olunmaması, temsil yetkisinin belgelerle doğrulanamaması gibi eksiklikler nedeniyle, söz konusu belgelerin ihalede değerlendirilebilir nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir.
Bu vakada “esaslı unsur” kavramı da ayrı bir önem taşımaktadır. Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan motorin fiyatı, teklifin maliyet kurgusunda belirleyici bir unsur olarak değerlendirilmiş; ancak dayanağa sahip olmaması söz konusu teklifin teknik ve mali yeterliliğini doğrudan etkilemiştir. Diğer yandan iş deneyim belgelerine ilişkin eksiklikler esaslı olmakla birlikte, düzeltici işlemlerle giderilebilecek nitelikte görülmüştür. Bu ayrım, teklifin tümden geçersiz sayılmasından ziyade, belirli sınırlandırmalarla değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
Kamu İhale Kurulu yaptığı değerlendirmede, hem motorin fiyatının dayanak yetersizliğini hem de iş deneyim belgelerinin uygunluk sorunlarını ayrı ayrı dikkate alarak, teklifin bütüncül olarak değerlendirme dışı kalması gerektiği sonucuna varmıştır. Ancak, bu eksikliklerin ihale sonucunu değiştirecek nitelikte olmadığı, yani ihale sıralamalarında herhangi bir farklılık yaratmadığı görüldüğünden, başvurunun sonucu açısından Kurul tarafından esasa etkili bir hak ihlali tespit edilmemiştir. Bu nedenle, şikayet yerinde bulunmakla birlikte, itirazen şikâyet talebi reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.