Aşırı düşük teklif açıklamasındaki malzeme türleri ve fiyat bilgilerinin gerçek dışı olduğu iddiası ve önceki Kurul kararlarına itiraz niteliği - 2023/UY.I-499

KÜNYE

  • Toplantı No: 2023/020
  • Gündem No: 16
  • Karar Tarihi: 22.03.2023
  • Karar No: 2023/UY.I-499
  • Başvuru Sahibi: Icc Grup İnşaat A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2022/905600
  • İhale Adı: Kınık-Karadere Barajı

Özet

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddialarının önceki Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olması nedeniyle görev yönünden reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bazı malzeme türleri, miktarları ve fiyatlarının gerçeği yansıtmadığını, sunulan belgelerde usulsüzlükler olduğunu ve ticari faaliyetin gerçeğe aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale konusu işin yaklaşık maliyeti ve önceki Kurul kararları dikkate alınarak, başvuru sahibinin iddialarının 04.01.2023 tarihli ve 2023/UY.I-40 ile 2023/UY.I-43 sayılı Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu ve Kurul kararlarının yeniden incelenmesine ilişkin mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin aynı konu hakkında daha önce Kurul kararları varsa yeni başvurular nasıl değerlendirilir?
Cevap: Kurul, aynı konuda daha önce verdiği kararlara ilişkin itiraz niteliğindeki başvuruları genellikle görev yönünden reddeder. Çünkü mevzuatta Kurul kararlarının yeniden incelenmesine dair özel bir düzenleme bulunmadığından, benzer konuların tekrar incelenmesi mümkün olmaz. Bu durumda başvurunun esastan değerlendirilmemesi sık karşılaşılan uygulamadır.

Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunduğu belgeler gerçeğe aykırı iddiası hangi şartlarda doğrudan reddedilebilir?
Cevap: Eğer bu iddialar, daha önce aynı konuda kurulmuş kararlara itiraz teşkil ediyorsa ve mevzuat Kurul kararlarının tekrar incelenmesine izin vermiyorsa, iddialar esas yönünden incelenmeden görev yönünden reddedilebilir. Bu durumda, belge içeriğinin doğruluğu somut olarak araştırılmayabilir.

Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda iddialar görev yönünden reddedildiğinde başvuru bedeli nasıl uygulanır?
Cevap: İdari yargı veya Kurul kararlarıyla başvuru görev yönünden reddedildiğinde, başvuru bedelinin iadesi ilgili kişinin yazılı talebi üzerine yapılabilir. Bu olduğu gibi uygulamada, başvuru bedelinin iadesi için yazılı talep şartı bulunması önemli bir ayrıntıdır.

Soru: Aşırı düşük teklif iddialarında daha önceki Kurul kararlarına itiraz niteliği taşıyan taleplerin esastan değerlendirilmemesi uygulaması hangi riskleri doğurabilir?
Cevap: Bu uygulama, aynı iddiaların sürekli tekrarlanıp süreklilik kazanmasına karşı bir refleks olmakla birlikte, bazen yeni dayanak ve belgelerin ortaya konduğu hallerde somut incelemenin dışlanması itiraz sürecinde adalet algısını olumsuz etkileyebilir. Ancak mevcut mevzuat açısından Kurul kararlarının tekrar incelenmesine imkân tanınmaması nedeniyle uygulamada genellikle reddetme yoluna gidilir.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan bilgi ve belgelerin gerçeğe aykırılığı iddiası nasıl kanıtlanabilir ve hangi durumda Kurul inceleme yapar?
Cevap: Bu tür iddiaların geçerlilik kazanabilmesi için somut, açık ve güvenilir delillerle desteklenmesi gerekir. Eğer iddialar daha önceki Kurul kararlarında ele alınmamış ve yeni bilgi niteliğinde ise Kurul esastan inceleme yapabilir. Ancak benzer iddialar hali hazırda karar konusu olmuşsa ve mevzuatta yeniden inceleme imkânı bulunmuyorsa, Kurul bu iddiaları doğrudan değerlendirmeyebilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki malzeme türleri, miktarları ve fiyatlarına ilişkin gerçek dışı iddiaları neden değerlendirilmemiştir?
Cevap: Çünkü başvuru sahibinin bu iddiaları, daha önce Kurul tarafından karara bağlanmış ve kararlarda bu tür iddiaların reddi yönünde sonuçlar çıkmıştır. Mevzuatta Kurul kararlarının yeniden incelenmesi öngörülmediği için, aynı konudaki iddialar daha önceki kararlara itiraz niteliğinde sayılarak görev yönünden reddedilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının usulsüz olduğu iddiası hangi nedenle Kurulca dikkate alınmamıştır?
Cevap: Bu iddia, önceki Kurul kararlarına doğrudan itiraz niteliğinde olduğu tespit edilmiştir ve Kurul kararlarının yeniden incelenmesine yönelik mevzuat düzenlemesi bulunmadığı için bu tür iddialar kesin olarak değerlendirilmemiş ve başvuru görev yönünden reddedilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru bedelinin alınan karar sonucu iadesi nasıl gerçekleşmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddialarını incelemek yerine görev yönünden reddettiğinden, başvuru bedelinin iadesi başvuru sahibinin yazılı talebi üzerine gerçekleştirilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin iddialarının önceki Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu tespiti nasıl bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: Bu tespit, Kurulun iddiaları esasına girerek incelemesini engellemiş ve başvurunun mevzuat gereği red edilmesine neden olmuştur; dolayısıyla iddialar hakkında herhangi bir maddi değerlendirme yapılmamıştır.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibi tarafından yapılan şikâyet, aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verilen bazı malzeme türleri, miktarları ve fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, sunulan belgelerde usulsüzlük bulunduğu yönündedir. Bu iddia, yüklenici tarafından sunulan açıklamaların ticari faaliyeti yansıtmadığı gerekçesine dayandırılmaktadır. Başvuru sahibinin temel talebi, söz konusu açıklamaların maddi gerçeklikten uzak olduğu iddiasıyla değerlendirilmesi ve ihalenin sağlıklı bir şekilde yürütülmediği yönünde bir denetim yapılmasıdır. Ancak bu çerçevede öne sürülen unsurların daha önce Kurul kararı konusu yapılmış olduğu dikkate alındığında, söz konusu başvurunun değerlendirme alanı, esas değil görev yönünden incelenebilirlik boyutunda kalmıştır.

Uyuşmazlık, sunulan belgelerin içeriğine değil, bu içeriklerin daha önceki Kurul kararlarıyla bağlayıcı şekilde sonuçlandırılmış bir konu olup olmadığında düğümlenmiştir. Başvuruya konu edilen malzeme fiyatlarının piyasa şartlarına aykırı olduğu, açıklamada gerçeğe aykırı bilgi verildiği ve belgelendirmenin usulsüz olduğu yönündeki iddialar, daha önce benzer şekilde Kurul tarafından değerlendirilen ve uygun bulunmayan iddialarla örtüşmektedir. Bu paralellik, Kurul’un aynı konuda daha önce kesinleşmiş karar verdiği durumlarda, yeni başvuruyu esas yönünden inceleyip inceleyemeyeceği noktasında kritik bir eşik oluşturmaktadır.

Esaslı unsur değerlendirmesi bağlamında, başvuru sahibinin öne sürdüğü yeni belgeler veya veriler mevcut değildir. Kurul da mevcut iddiaların daha önce karara bağlanan unsurların tekrarı niteliğinde olduğunu belirtmiş ve bu nedenle esaslı bir fark teşkil eden yeni unsur içermediği kanaatine varmıştır. Bu durum, iddiaların içeriği ne olursa olsun, onların önceki Kurul kararlarına doğrudan bağlı biçimde yeniden gündeme getirilmesinin, kararların kesinliği prensibi karşısında etkisiz kalmasına yol açmıştır. Yani sunulan iddialar, daha önce netleşmiş bir değerlendirme alanında yeni bir açılım veya farklı bir içeriğe sahip olmadığından hukuken anlamlı bir değişiklik yaratmamaktadır.

Pilot ortağa ilişkin iş deneyimi veya aşırı düşük teklif açıklamasına dair somut yeterlilikler bu değerlendirme dışında kalmıştır. Çünkü Kurul, önceki kararlarının yenilenerek incelenmesini mümkün kılacak bir dayanağın bulunmadığını belirtmiş ve esas inceleme yapmadan sadece önceki karara itiraz niteliği taşıdığı gerekçesiyle başvuruyu ele almıştır. Bu yönüyle, başvuruda yer alan teknik açıklamalar ya da olası usulsüzlük tartışmaları, içerik olarak değerlendirme dışı bırakılmış ve somut etkileri göz önüne alınmamıştır. Böylelikle pilot ortaklık veya iş deneyimi değerlendirmesi yapılmaksızın başvurunun şekil yönü esas alınmıştır.

Kurul, yerleşik uygulamasına paralel olarak, aynı türdeki taleplerin yeni bir unsur içermemesi halinde yeniden değerlendirme konusu yapılamayacağını ortaya koymuş; ilgili başvuruyu görev yönünden reddetmek suretiyle tekrar eden iddiaların önünü kesmiştir. Kurul ayrıca, alınan bu karar sonucunda, başvuru bedelinin geri ödenmesine imkân tanıyarak idari süreci tamamlamıştır. Nihayetinde Kurul, yetkisini önceki kararların kesinliğine dayandırmış ve esas hakkında herhangi bir içeriksel incelemeye girmeden uyuşmazlığı şekli nedenlerle sona erdirmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.