KÜNYE
- Toplantı No: 2021/004
- Gündem No: 72
- Karar Tarihi: 27.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-249
- Başvuru Sahibi: Evrensel Yol İnş. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/370771
- İhale Adı: (Kahta-Narince)Ayr-Damlacık Ayril Yolu Km:0+000-13+700 Arası Kesiminin Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki iş makinesi beygir gücü uyumsuzluğu nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik kriterlerini sağlamadığını, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarece sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanakları ve belgeler incelenmiş, iş makinelerine ait ruhsat ve faturalar ile meslek mensubu onaylı belgeler değerlendirilmiştir. İhale konusu iş makinelerinin motor gücü (beygir gücü) değerleri, teklif edilen beygir gücü değerleri ile uyumlu bulunmamıştır. Ayrıca, benzer analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifleri ve tutanaklar karşılaştırılmış, bazı tutanaklarda sehven hata olduğu tespit edilmiştir. Meslek mensuplarının düzenlediği belgeler TÜRMOB’a bildirilmek üzere değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerdeki teknik değerlerin (örneğin iş makinesi beygir gücü) teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığını değerlendirmek için hangi belge ve kıstaslar dikkate alınır?
Cevap: Değerlendirmede teklif edilen teknik değerlerin, iş makinelerine ilişkin ruhsat, fatura gibi resmi belgeler ile meslek mensubu tarafından düzenlenen ve onaylanan analiz veya tespit tutanaklarındaki değerlerle uyumluluğu kontrol edilir. Tutarsızlık varsa, teklifin açıklaması yeterli kabul edilmez ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gündeme gelebilir. Ancak belge setleri arasında hafif farklılıklar bulunması durumunda, belirsizlik varsa ek inceleme gerekebilir.
Soru: Meslek mensubu onaylı belgelerde tespit edilen sehven hatalar aşırı düşük teklif açıklamasının geçerliliğini nasıl etkiler?
Cevap: Meslek mensubu belgelerinde sehven hata tespit edilmesi, belgelerin güvenilirliğini zayıflatabilir. Bu durumda, ilgili meslek kuruluşuna bildirim yapılması ve belgelerin doğruluğunun ayrıca incelenmesi gerekir. Değerlendirme sürecinde hatalı olduğu anlaşılan belgeler aşırı düşük açıklamasını desteklemez ve teklifin reddine sebep olabilir.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddiaları ihale kararlarını nasıl etkiler?
Cevap: Bu iddialar, yeterlik kriterlerini doğrudan etkileyen durumlar dışında öncelikle idarece detaylı şekilde incelenir. Eğer yeterlik belgesi, teknik kapasite veya diğer kriterler açıkça sağlanmamışsa durum değerlendirmeye alınır. Ancak yeterlik konusundaki inceleme aşırı düşük teklif açıklamasından ayrı ve bağımsız olarak ele alınmalı; yeterlilik sağlanmadan teklif değerlendirmeye alınmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif tespitinde teknik yeterlilik ve teklif tutarı arasındaki ilişki nasıl gözetilir?
Cevap: Aşırı düşük tespiti yapılırken sadece fiyat değil, söz konusu fiyatın dayanakları olan teknik değerlerin ve kullanılan girdilerin gerçekçi ve mevzuata uygun olup olmadığı kontrol edilir. Örneğin iş makinelerinin gücü gibi teknik parametrelerin teklif fiyatına uygunluğunun belgelenmesi gerekir. Teknik yeterlilik kriterlerinde eksiklik veya uyumsuzluk varsa teklif aşırı düşük açıklaması kabul edilmez.
Soru: İdarece sunulan belge ve tutanaklar arasındaki farklılıklara bağlı tereddütler aşırı düşük teklifler açısından nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: İdari belgeler ve meslek mensubu onaylı tutanaklar arasında tutarsızlık var ise, bu durumun sebepleri idarece titizlikle araştırılır. Sehveren kaynaklanan ufak farklılıklar ile kritik uyumsuzluklar arasında ayrım yapılmalı ve belirsizliğin fazla olduğu durumlarda ilave bilgi ve belgeler istenmelidir. Bu aşamada açıklamalar yeterli bulunmazsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu iş makinelerinin beygir gücü değerlerinin belgelerle uyumsuz bulunması üzerine hangi hukuki sonuç doğmuştur?
Cevap: İş makinelerinin beygir gücü değerlerinin meslek mensubu onaylı belgelerle uyumsuz olması nedeniyle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale süreci mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmüştür.
Soru: Başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddiası, karar sürecinde nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Karar metninde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin yeterlik kriterlerini sağlamadığına dair tespitte bulunulmamış, bu iddia karşısında esas olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu belgelerdeki beygir gücü uyumsuzluğu üzerine odaklanılmıştır.
Soru: Meslek mensubunca düzenlenen belgelerde tespit edilen sehven hatalar ihale kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Bazı tutanaklarda sehven hata tespit edilmiş olup, bu durum meslek mensubu onaylı belgelerin güvenilirliğini zedelediğinden, TÜRMOB’a bildirilmek üzere değerlendirilmiş ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin değerlendirmede bu eksiklikler teklifin reddedilmesi açısından etkili olmuştur.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirmede hangi kriterler esas alınmıştır?
Cevap: İdare; teklif edilen fiyatlara dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanakları, iş makinelerine ait ruhsat ve faturalar ile meslek mensubu tarafından onaylanmış belgelerin beygir gücü değerlerini karşılaştırmış ve bunların birbirleri ile tutarsız bulunması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun bulmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine dair ortaya çıkan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan iş makinelerine ilişkin beygir gücü değerlerinin, bu makinelerle ilgili sunulan belgelerdeki verilerle örtüşüp örtüşmediğine odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, hem bu isteklinin hem de ikinci sıradaki teklif sahibinin yeterlik kriterlerini sağlamadığını ve aşırı düşük teklif açıklamalarının geçersiz olduğunu ileri sürmüştür. Ancak Kamu İhale Kurulu’nca yapılan inceleme, ihale üzerinde bırakılan istekliye yoğunlaşmış ve özellikle teklif açıklamasında yer verilen iş makinelerinin teknik verilerinin dayanak belgelerle uyumsuz olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlık kapsamında temel tartışma iş makinelerinin motor gücüne ilişkindir. Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan beygir gücü değerlerinin, bu makineler için düzenlenen satış tutarı tespit tutanakları, faturalar, ruhsat belgeleri ve meslek mensubu onaylı tutanaklarla tutarlı olması beklenmektedir. Ancak yapılan incelemede, açıklamada sunulan değerler ile belgelerde yer alan veriler arasında belirgin uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Bu farklılıklar, sadece teklifin dayanağını oluşturan belgeler arasında teknik ayrışmalarla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda bazı tutanaklarda sehven hatalara da rastlanmasını içermiştir. Bu durum belgelerin güvenilirliği konusunda ciddi bir belirsizlik yaratmıştır.
Esaslı unsur kavramı burada, teklifin kabul edilebilirliği açısından belirleyici olan teknik yeterlilik verisi üzerinden şekillenmiştir. Beygir gücü gibi işin ifasında doğrudan etkili bir teknik özellikteki uyuşmazlık, yalnızca küçük bir şekil hatası olarak değerlendirilememiş, teklifin bütününe etki eden asli bir unsur olarak ele alınmıştır. Kurul’un değerlendirmesinde, teklif edilen iş makinelerinin teknik kapasitesinin belgelerle ispatlanamaması ya da çelişkili şekilde sunulmuş olması, açıklamanın yetersizliği anlamına gelmiş ve ihale sürecinin sağlıklı işlemesini engelleyen nitelikte görülmüştür.
Bu bağlamda pilot ortağın iş deneyimi yönünden özel bir değerlendirme yapılmamış, çünkü Kurul’un müdahalesi aşırı düşük teklif açıklamasındaki teknik belge uyumsuzluğuyla sınırlı kalmıştır. Her ne kadar başvuru sahibi ikinci sıradaki istekli için de yeterlik açısından itiraz sunsa da, karar metnine yansıyan esas değerlendirme ihale üzerinde bırakılan isteklinin beygir gücü verileriyle ilgilidir. Dolayısıyla değerlendirme sürecinde asıl odak noktası teklif açıklamasının teknik ve belgesel tutarlılığı olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, kararında sunulan açıklamaların belgelerle desteklenemediğini ve bazı belgelerdeki hataların teklifin ciddiyetini zedelediğini dikkate alarak, isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. Ayrıca, meslek mensubu tarafından düzenlenen belgelerde tespit edilen sehven hatalar nedeniyle bu durumun ilgili meslek kuruluşuna bildirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Sonuç olarak, ihale sürecinin bu tespitler doğrultusunda yeniden yürütülmesine karar verilmiş ve aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan teknik verilerin dayanağının açık, tutarlı ve belgelenmiş olması gerektiği yönünde önemli bir uygulama örneği ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.