KÜNYE
- Toplantı No: 2021/016
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 21.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-849
- Başvuru Sahibi: Refüj Organizasyon A.Ş. - Atlas Maden Ürün. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/337382
- İhale Adı: İzmir Ödemiş Beydağ Sulaması 2 Kısım Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sahte imza iddiası üzerine teklifinin reddi ve başvurunun itiraz niteliği nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sahte belge kullandığını ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nün uzmanlık raporunda, fiyat teklifi üzerindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı, imzanın sahte olarak atıldığı tespit edilmiştir. Bu teknik inceleme sonucu, teklifin aşırı düşük teklif açıklamasında geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği ve teklifin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerde imza şüphesi doğduğunda idare veya Kurul hangi tür delillere dayanarak teklifin geçersiz sayılmasına karar verebilir?
Cevap: İmzanın gerçekliğine ilişkin tereddütlerde, uzman kriminal teknik inceleme raporları esas alınabilir. Bu raporlar, imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını açıkça ortaya koyarsa, açıklamada sunulan belgenin geçerliliği kabul edilmemekte ve teklifin reddi yönünde karar verilmektedir. Teknik inceleme dışındaki delillerin yeterliliği ise durumun somut özelliklerine göre değerlendirilir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sahte belge nedeniyle reddedilmesi halinde, idarenin ihaleyi sonlandırma veya yeniden değerlendirme yükümlülüğü nasıl ortaya çıkar?
Cevap: Sahte belge tespitiyle teklifin hükümsüz hale gelmesi sonucu idare, ihaleyi mevzuata uygun şekilde sonuçlandırmak için işlemleri yeniden yapmak ya da ihaleyi iptal etmek zorunda kalabilir. Bu durumda yeni bir değerlendirme veya ihale süreci işletilir; geçersiz teklifi dikkate almak mevzuata aykırıdır.
Soru: Kamu ihale başvuru süreçlerinde daha önce bir konuda verilen Kurul kararlarına dayalı yeni itirazların kabul edilmemesinin uygulamadaki nedeni nedir?
Cevap: Kurulun aynı konuda defalarca ve aynı delillerle yeniden inceleme yapması mevzuat açısından sınırlıdır. Bu nedenle, daha önce karar verilmiş hususlara ilişkin tekrar edilen itirazlar, yeni delil sunulmadığı sürece görev yönünden reddedilmektedir. Böylece kararlılık ve işlem güvenliği sağlanmaktadır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan belgelerde imza farklılığı tespit edilmesi, teklif değerlendirmesinde hangi riskleri taşır ve idarenin nasıl tedbir alması beklenir?
Cevap: İmza farklılığı, belgenin gerçek dışı olabileceği şüphesini doğurur ve teklifin dayanağını zedeler. İdare, bu durumda belgedeki imzanın gerçekliğini doğrulamak için uzman teknik incelemeye başvurmalı, doğruluğu teyit edilmezse belgeyi geçersiz sayarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermelidir. Aksi halde, hukuki itirazlara ve iptal risklerine yol açabilir.
Soru: Sahte olduğu tespit edilen belgeler nedeniyle teklifin reddedilmesi halinde, teklif sahibi açısından ihale sürecinde hangi hak kayıpları veya itiraz imkanlarının sınırlı olduğu unutulmamalıdır?
Cevap: Sahte belge nedeniyle teklifin reddi durumunda, teklif sahibi temel hak kaybına uğrar ancak bu konuda Kurulun aynı hususu yeniden inceleme yetkisi kısıtlıdır. Yeni ve somut deliller sunulmadıkça başvurular çoğunlukla görev yönünden reddedilir. Ayrıca idari merciler tarafından yapılan teknik inceleme sonuçlarına itiraz etmek ancak yargı yoluyla mümkündür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Sahte imza şüphesi üzerine hazırlanan kriminal teknik inceleme raporu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında nasıl bir rol oynamıştır?
Cevap: Teknik inceleme raporu, teklif üzerindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını net şekilde ortaya koyduğu için, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki belgenin geçerli kabul edilmemesine ve teklifin reddedilmesine temel teşkil etmiştir. Bu raporun varlığı, teklifin mevzuata uygun olarak değerlendirilmemesi için yeterli delil olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sahte belge kullandığına dair iddiasının reddedilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiaları, daha önce aynı konuda Kamu İhale Kurulu tarafından verilmiş kararlara itiraz niteliğinde olduğu için Kurulun yeniden inceleme yetkisinin bulunmaması nedeniyle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Sahte imza iddiası sebebiyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi sonrasında idari işlemin hangi aşamada ve nasıl bir işlem yapma zorunluluğu doğmuştur?
Cevap: Teklifin hükümden düşmesi nedeniyle idare, ihale sonuçlarını mevzuata uygun bir şekilde yeniden değerlendirmek ve işlemleri yeniden yapmak zorunda kalmıştır.
Soru: Başvuru sahibi açısından, sahte imza iddiası ve teklifin reddi sonucunda hangi başvuru sürecinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarının daha önce verilmiş Kurul kararlarına yönelik itiraz niteliğinde olması nedeniyle, aynı konuda yeniden inceleme yapılması mümkün olmamış, bu nedenle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu fiyat teklifinde yer alan imzanın sahte olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, bu belgede yer alan imzanın gerçek dışı olduğunu öne sürerek, belgede sahtecilik yapıldığını ve bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini belirtmiştir. Uyuşmazlık, esasen açıklama için sunulan belgenin geçerliliğine ve bu geçerliliğin teklifi taşıma gücüne indirgenmiştir.
İnceleme kapsamında, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken fiyat teklifinde yer alan imzanın gerçekliğine dair şüphe duyması üzerine konunun uzman birim tarafından incelenmesi yoluna gidilmiştir. Bu bağlamda, Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından hazırlanan teknik inceleme raporunda söz konusu imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı net şekilde ortaya konmuştur. Bu tespit, aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olan fiyat teklifinin usulüne uygun düzenlenmediğini ve dolayısıyla değerlendirilemeyeceğini göstermiştir.
Açıklamalarda kullanılan belgelerde yer alan bilgilerin doğru, belgenin ise gerçek ve dayanaklı olması, ihale değerlendirmesinde taşıdığı belirleyici rol bakımından esaslı bir unsur olarak dikkat çekmektedir. Bu vakada imzanın sahte olduğunun kriminal belge ile kesin olarak ortaya konmuş olması, açıklamanın dayanağını ortadan kaldırmakta ve belgenin sahihliğine ilişkin asgari güvenilirlik kriterinin sağlanamadığını göstermektedir. Bu yönüyle imza, sadece biçimsel değil, belgenin geçerliliğini doğrudan etkileyen esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş ve teklifin reddine yol açmıştır.
Bu değerlendirme neticesinde idarece, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin artık geçerli kabul edilemeyeceği açık hale gelmiştir. Teklif, açıklama yükümlülüğünün gerekli şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış ve bu karar doğrultusunda işlemlerin yeniden tesis edilmesi gerekliliği doğmuştur. Böylece idarenin, geçersiz hale gelen teklifi dikkate almadan yeniden ihale sonucu oluşturması hukuki zorunluluk halini almıştır.
Kamu İhale Kurulu ise dosya üzerindeki incelemesinde, sahte imza tespitinin teklifin geçersizliğini ortaya koyan yeterli teknik delil olduğuna işaret etmiş, ihale üzerinde bırakılan istekli hakkında alınan kararın bu yönüyle yerinde olduğuna hükmetmiştir. Öte yandan, başvuru sahibinin dile getirdiği hususların Kurulun daha önce benzer içerikli kararlarıyla karara bağlanmış olması nedeniyle, bu konuda yeniden değerlendirme yapılmasının mevzuat bakımından mümkün olmadığı belirtilerek başvuru görev yönünden reddedilmiştir. Ulaşılan sonuçta, hem teknik delillere hem de önceki içtihatlara dayanılarak işlem güvenliğini sağlayıcı bir çerçeveden hareket edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.