KÜNYE
- Toplantı No: 2021/007
- Gündem No: 66
- Karar Tarihi: 17.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-441
- Başvuru Sahibi: İntaş İnşaat Taahhüt Ticaret A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/185331
- İhale Adı: Mardin Ceylanpınar Ovaları Cazibe Sulaması 2 Kısım Şebeke İkmali İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde yeniden istenmemesi nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı şekilde eksik ve hatalı iş kalemleriyle istenmesi nedeniyle ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ve analizlerde yer alan iş kalemleri ve nakliye girdilerinin tamamının aşırı düşük teklif açıklaması talebinde gösterilmesi gerektiğini, ancak idarenin bazı iş kalemlerinde bu hususa uyulmadığını tespit etmiştir. Bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesine aykırı olduğu, dolayısıyla idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken yaklaşık maliyet ve analizlerde yer alan tüm iş kalemlerinin tek tek kapsam dışı bırakılması söz konusu olabilir mi?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve analizlerde bulunan tüm iş kalemleri ve ilgili girdiler aşırı düşük teklif açıklamasına dahil edilmelidir. Bunlardan herhangi birinin kapsam dışı bırakılması, istemin mevzuata uygun yapılmadığına işaret eder ve açıklamanın hukuki geçerliliği tartışmalı hale gelir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklaması talebinde iş kalemi kapsamını nasıl belirlemelidir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyet ve analizlerde yer alan bütün iş kalemlerini ve nakliye gibi giderleri dikkate alarak, teklifin ekonomik açıdan gerçekçi olup olmadığını gösterebilecek ayrıntılı açıklama talep etmelidir. Eksik kapsamlı talepler açıklamaların usulüne uygun yapılmadığı sonucunu doğurabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun yapılmadığında bunun ihale sürecine etkisi nedir?
Cevap: Mevzuata uygun şekilde yeniden açıklama istenmediği sürece, önceki aşırı düşük teklif açıklamalarının hukuki geçerliliği ortadan kalkar ve bu durum itirazen şikâyetlerin değerlendirilmesinde ihale işlemlerinin hukuka uygunluğu açısından problem yaratabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında iş kalemlerinin eksik veya hatalı talep edilmesi halinde idarenin nasıl bir yaklaşım izlemesi gerekir?
Cevap: İdare, eksik veya hatalı talep edildiği tespit edilen açıklama istemini düzelterek, yaklaşık maliyet ve analizlerdeki tüm iş kalemlerini kapsayacak şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep etmelidir. Aksi halde yapılan açıklama usul açısından sakat kabul edilebilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ve analizlere tam olarak dahil edilmeyen iş kalemleri, aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde ne tür riskler oluşturur?
Cevap: Bu tür eksiklikler, yapılan açıklamanın bütünlüğünü ve doğruluğunu zedeler; sonucu olarak açıklama mevzuata aykırı kabul edilir ve ihalenin ilerleyen aşamalarında iptal kararı veya şikâyet reddi gibi hukuki sonuçlar doğabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken hangi iş kalemlerinin açıklamaya dahil edilmesi gerektiği hususunda Kurul ne tespit yapmıştır?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ve analizlerde yer alan tüm iş kalemlerinin ve nakliye girdilerinin kapsamlı şekilde istenmesi gerektiğini, ancak idarenin bazı iş kalemlerinde bu gerekliliğe uymadığını tespit etmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun olarak yapmaması Kurul kararında nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasında bazı iş kalemlerini ve nakliye girdilerini kapsam dışı bırakması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı bulunmuş ve bunun sonucunda yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Mevzuata aykırı yapılan aşırı düşük teklif açıklaması sonucunda itirazen şikâyetin akıbeti ne olmuştur?
Cevap: Mevzuata uygun yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmediği için önceki açıklamaların hukuki geçerliliği kalmamış, bu nedenle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İdarenin hatalı aşırı düşük teklif açıklaması talebi, başvuru sahibi tarafından hangi hukuki talebe dayanılarak ele alınmıştır?
Cevap: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının hatalı ve eksik iş kalemleri ile istenmesi nedeniyle ihalenin iptalini talep etmiş, ancak Kurul bu talebi açıklamanın usule uygun yapılmaması sonucu açıklamaların geçersizliğiyle ilişkilendirip itirazen şikâyetin reddiyle sonuçlandırmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan istekliden alınan aşırı düşük teklif açıklamasının kapsamına ilişkindir. Başvuru sahibinin temel iddiası, idarenin bu açıklamayı talep ederken iş kalemlerini eksik ve hatalı şekilde belirlemiş olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmadığı yönündedir. Bu bağlamda, başvuru sahibi, ihalenin iptalini talep etmiş; ancak Kurul ihalenin iptali yerine itirazen şikâyetin reddiyle sonuca ulaşmıştır.
Aşırı düşük teklif değerlendirmesinin sağlıklı yapılabilmesi için yüklenici adayından talep edilen açıklamanın, yaklaşık maliyetin dayanağını oluşturan tüm iş kalemlerini içermesi beklenir. Bu vakada ise idarenin, aşırı düşük teklif sahibinden bunu isterken analizlerde ve yaklaşık maliyet cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerini ve özellikle nakliye girdilerini açıklama kapsamı dışında bıraktığı tespit edilmiştir. Bu eksiklik, açıklamaların şeffaflık ve doğruluk temelleri üzerinde inşa edilmesi gereken ihale sürecinde ciddi bir usul sorunu olarak değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alması gereken unsurların eksikliği nedeniyle “esaslı unsur” kavramı öne çıkmaktadır. Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının oluşturulmasında kullanılan girdilerin ve kalemlerin tamamının değerlendirme kapsamına alınmamasını, teklifin değerlendirilmesine esaslı etki edecek bir eksiklik olarak değerlendirmiştir. Bu bağlamda, açıklamanın yöntemi ve kapsamı bakımından esasa ilişkin bir aykırılığın oluştuğu kabul edilmiştir.
Başvuru dosyasında pilot ortağın iş deneyimiyle ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu nedenle, vakaya ilişkin hukuki inceleme yalnızca aşırı düşük teklif açıklama süreci etrafında şekillenmiş ve iş deneyim belgesi veya pilot ortak katkısı ile ilgili herhangi bir tartışma ya da karar unsuruna yer verilmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması talebinin mevzuata uygun biçimde yerine getirilmediği kanaatine varmış; ancak yeniden açıklama istenmediğini de tespit ederek, mevcut açıklamaların geçerliliğinin hukuken ortadan kalktığını belirtmiştir. Bu durum başvuru sahibinin iddiasını kısmen doğrulamakla birlikte, Kurul ihalenin iptali gereğine değil, açıklama sürecinin geçersizliğine odaklanmış ve bu eksiklik giderilmeden karar verilmiş olduğundan ötürü itirazen şikâyet başvurusunun reddine hükmetmiştir. Sonuç olarak, eksik isteme nedeniyle yapılan açıklamaların hüküm doğurmadığı, ancak bu durumun da ihalenin doğrudan iptalini gerektirecek kapsamda değerlendirilmediği görülmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.