KÜNYE
- Toplantı No: 2023/006
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 18.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-143
- Başvuru Sahibi: Magzen Enerji Yatırım İnş. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 5.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/1085062
- İhale Adı: Düzce- Uğursuyu Deresi Islahı 2 Kısım
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında aritmetik hata, analiz girdilerinde tutarsızlık, akaryakıt fiyatının EPDK raporunun %90 altı olması, nakliye mesafelerinin uygun olmaması, makine ve ekipman kapasite uyumsuzluğu, EKAP kayıtlarının eksikliği, geçersiz vekâletnameler, iş deneyim belgesinin uygun olmaması ve yeterlik kriterlerini karşılamaması iddialarında bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analizlerin idarece belirlenen analiz formatına uygun olduğunu, aritmetik hata bulunmadığını, analiz girdilerinin ve birim fiyatların tutarlı olduğunu, akaryakıt fiyatının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90 altı olmadığını, nakliye mesafelerinin idarece belirlenenlerle uyumlu olduğunu, makine ve ekipman kapasitesinin teknik şartnameye uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, teklif vermeye yetkili olma, iş deneyimi ve ekonomik yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun şekilde sağlandığını ve belgelerin EKAP üzerinden teyit edildiğini belirlemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analiz formatının idarece belirlenmiş olması neden önemlidir ve bu format dışına çıkılması durumunda ne tür sorunlar yaşanabilir?
Cevap: İhalede aşırı düşük tekliflerin açıklanması sürecinde, idarece önceden belirlenen analiz formatına uygunluk, teklifin değerlendirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu format, analiz girdilerinin ve maliyet unsurlarının sistematik ve karşılaştırılabilir şekilde sunulmasını sağlar. Format dışına çıkılması durumunda, teklifin gerçekçi olup olmadığına ilişkin değerlendirme zorlaşabilir, bu da teklifin reddi veya itirazlara konu olmasına neden olabilir. Uygulamada, formatın net olarak belirlenmemesi veya uygulanmaması, aşırı düşük tekliflerin sağlıklı analizini engelleyerek süreçte tereddüde yol açmaktadır.
Soru: EKAP kayıtlarında eksiklik veya doğrulanamayan belgelerin aşırı düşük teklifler ve yeterlik değerlendirmesi üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: EKAP kayıtlarının eksiksiz ve doğru olması, belgelerin idarece kolayca teyit edilmesi açısından önemlidir. Eksik veya doğrulanamayan belgeler, teklifin değerlendirilmesinde idarenin şüphe duymasına yol açabilir ve teklifin geçerliliğini olumsuz etkileyebilir. Ancak, EKAP üzerinden her belge mutlaka bulunamayabilir; bu durumda idarenin veya inceleme kurulunun diğer resmi belgeler ve bilgi kaynaklarıyla teyit yapma imkanı aranmalıdır. Teklif sahibi veya idare, belgelerin geçerliliğini kanıtlayabildiği sürece, doğrudan elenme sebebi olmayabilir.
Soru: İdare tarafından belirlenen nakliye mesafeleri ile tekliflerde belirtilen mesafeler arasında farklılık varsa bu durum aşırı düşük teklif açıklamasını nasıl etkiler?
Cevap: Nakliye mesafeleri ve diğer maliyet unsurlarının teklif verilen işler için gerçekçi ve belgelenebilir olması gerekir. İdarenin belirlediği standarda göre makul olmayan veya doğrulanamayan mesafelerin teklif maliyetini düşürmek amacıyla kullanılması, aşırı düşük teklif değerlendirmelerinde olumsuz yorumlanabilir. Ancak mesafe hesaplarında farklılıklar varsa, tarafların ölçüm yöntemleri, referans noktaları ve dokümanları karşılaştırılarak objektif bir inceleme yapılmalıdır. İdarece kabul edilen mesafe ölçümü, teklifin gerçek maliyetinin uygunluğunu teyit etmekte temel alınır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında akaryakıt fiyatı gibi piyasa değerlerinin ne kadar referans alınması uygundur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt gibi değişken piyasa fiyatlarının değerlendirilmesinde, ilgili döneme ait resmi ve güvenilir kaynaklar esas alınır. EPDK gibi kurumların yayımladığı referans fiyatlar, piyasa fiyatlarının uygunluğunu ölçmede yaygın kullanılan bir ölçüttür. Ancak piyasa koşulları, lokasyon ve fiyat değişim dönemleri göz önünde bulundurulmalı, sadece tek bir tarih veya sabit orana bağlı kalmadan makul band içinde karşılaştırma yapılmalıdır. Bu yaklaşım, tekliflerin piyasa koşullarına uygunluğunu daha gerçekçi şekilde yansıtır.
Soru: İş deneyim ve ekonomik yeterlik belgelerinin geçerlilik ve uygunluğunun ihale aşamasında tam olarak nasıl denetlenmesi gerekir?
Cevap: İş deneyim ve ekonomik yeterlik belgeleri, teknik ve ekonomik açıdan teklif sahibinin kapasitelerini göstermektedir. Bu belgelerin mevzuata uygun olması, sahte, geçersiz ya da yetkisiz kişiler tarafından düzenlenmemiş olması gerekmektedir. İnceleme sırasında, belgelerin EKAP gibi resmi sistemlerden teyidi, vekâletname ve yetki durumlarının kontrolü, belgenin kapsam ve niteliğinin ihale şartname gereklilikleriyle uyumu titizlikle yapılmalıdır. Eksiklik veya uyuşmazlık tespit edilirse, bu durum teklifin reddine veya model incelemeye gerekçe oluşturabilir. Ancak belgelerin mevzuata uygunluğu tam ise itirazlar genellikle kabul görmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında akaryakıt fiyatının EPDK raporlarının %90 altında olduğunu iddia eden başvuru sahibinin bu iddiasının reddedilmesinin sebebi nedir?
Cevap: Kurul, akaryakıt fiyatının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90’ından düşük olmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin EPDK fiyatlarıyla uyumsuzluk iddiası kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif analizinde aritmetik hata ve analiz girdilerinde tutarsızlık iddiaları nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerin idarece belirlenen formatlara uygun olduğunu, aritmetik hata bulunmadığını ve analiz girdileri ile birim fiyatların tutarlı olduğunu belirlemiştir. Dolayısıyla iddialar haksız bulunmuştur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi ve ekonomik yeterlik belgeleri ile ilgili başvuru sahibinin usulsüzlük iddiaları nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, söz konusu belgelerin ve yetki durumunun mevzuata uygun olduğunu, belgelerin EKAP üzerinden de doğrulandığını tespit etmiştir. Bu nedenle iş deneyim ve yeterlik belgelerine ilişkin itirazlar reddedilmiştir.
Soru: Nakliye mesafeleri ve makine ekipman kapasitesi ile ilgili olarak başvuru sahibinin iddialarının reddedilmesinin dayanağı nedir?
Cevap: Kurul, nakliye mesafelerinin idarece belirlenen kriterlere uygun olduğunu ve makine ile ekipman kapasitesinin teknik şartname ile uyumlu olduğunu inceleme sonucu kesin olarak belirlemiştir. Bu yüzden başvuru sahibinin bu hususlardaki itirazları kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olan uyuşmazlıkta, esas mesele ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ve yeterlik belgelerinin hukuka uygun olup olmadığıdır. Başvuru sahibi, teklif açıklamasında ciddi aritmetik hataların, analizlerde maliyet unsurlarına yönelik tutarsızlıkların, piyasa verilerine aykırılığın ve teknik kapasite açısından yetersizliklerin bulunduğunu ileri sürerek; ayrıca iş deneyimi ve ekonomik yeterlik belgelerinin geçersiz olduğunu iddia etmiştir. Ancak bu iddialar, Kurul tarafından kapsamlı bir incelemeye tabi tutulmuş ve reddedilmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialar özellikle analiz formatı, maliyet girdilerinin tutarlılığı ve piyasa ile uyumluluk üzerinden şekillenmiştir. Kurul, teklif açıklamasında kullanılan analizlerin idarece belirlenmiş analiz formatına uygun şekilde hazırlandığını ve format dışına çıkılmadığını belirleyerek bu konuda bir usulsüzlük tespit etmemiştir. Aritmetik hataya yönelik iddianın da yerinde olmadığı, çünkü açıklamada birim fiyatlar ve analiz kalemleri arasında uyumun bulunduğu ifade edilmiştir. Akaryakıt bedelinin EPDK referans fiyatlarının %90’ının altına düştüğü yönündeki iddia da, fiyatın bu sınırların üstünde olduğu tespit edilerek çürütülmüştür.
İşin esasını etkileyen hususlardan biri de “esasa etkili unsur” değerlendirmesidir. Bu vakada Kurul’un yaklaşımı, aşırı düşük teklif açıklamasındaki tutarsızlık iddialarının ihale sonucunu doğrudan etkileyen nitelikte olmadığı yönündedir. Teknik analiz formatına uygunluk ve maliyet bileşenlerinin idarece öngörülen parametrelerle uyumluluğu, bunların teklifin kabul edilip edilmeyeceğini belirleyen esaslı unsurlar olduğunu göstermektedir. Kurul, bu unsurların ilgili mevzuat ve ihale dokümanları çerçevesinde uygun olduğunu değerlendirerek başvuru sahibinin iddialarını sonuca etkili görmemiştir.
İş deneyimi açısından başvuru sahibinin sunduğu itirazlar pilot ortağın yeterliliğine odaklanmıştır. Ancak Kurul tarafından yapılan incelemede, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun biçimde düzenlendiği ve EKAP üzerinden teyit edildiği saptanmıştır. Bu bağlamda, pilot ortağın ihaleye katılım için gerekli teknik yeterliliği sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ekonomik yeterlik belgeleri ve teklif vermeye yetkili olunduğuna dair vekâletnamelerin de geçerli ve doğrulanabilir olduğu değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının içeriğini, analiz yapılma biçimini, teknik ve ekonomik yeterlik unsurlarını bir bütün olarak değerlendirmiş, idarece belirlenen kriterlerle uyumlu olduğu kanaatine varmıştır. Başvuru sahibinin iddialarını somut dayanaklardan yoksun ve değerlendirme sonucunu değiştirecek nitelik taşımadığı gerekçesiyle reddetmiş; böylece hem fiyat açıklamasının hem de yeterlik belgelerinin geçerli olduğunu teyit etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.