KÜNYE
- Toplantı No: 2024/035
- Gündem No: 48
- Karar Tarihi: 11.09.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1127
- Başvuru Sahibi: Hasan Vardar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Pam İnşaat ve Tur. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2024/486647
- İhale Adı: Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyatların altında tutar esas alınması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasındaki analiz tutarlarının teklif birim fiyat cetvelindeki tutarlarla uyuşmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım içeriği ve teknik özellikleri dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasında teklif edilen birim fiyatlardan daha düşük tutarların esas alınması isteklinin lehine bir avantaj sağlamamaktadır. İhale komisyonu kararında açıklamanın tutarlarının tevsikine ilişkin bir uygunsuzluk belirtilmemiştir. Mevzuat ve ihale dokümanı hükümleri gereği, aşırı düşük teklif açıklamasının teklif edilen birim fiyatlarla işin sağlıklı yapılabilirliğini açıklaması gerekirken, başvuru sahibi açıklamasını daha düşük tutarlar üzerinden yapmıştır. Bu durumun mevzuata aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki tutarların teklif birim fiyatları ile uyuşmadığını belirterek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyat cetvelindeki tutarların altında tutar esas alınması teklifin reddi için geçerli bir gerekçe midir?
Cevap: Teklif birim fiyatlarının altında tutarlar esas alınarak yapılan aşırı düşük teklif açıklaması, doğrudan teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe sayılmayabilir. Özellikle bu alt tutarların işin sağlıklı yapılabilirliğini açıklaması bakımından uygun ve mevzuata aykırı olmayan bir durum oluşturması halinde, teklifin bu nedenle reddedilmesi hukuka aykırı bulunabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınan tutarlarla teklif birim fiyatları arasında uyuşmazlık olması durumunda ihale makamları nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İhale makamları, aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınan tutarların teklif birim fiyatları ile tam olarak uyuşmaması durumunda otomatik olarak teklifi değerlendirme dışı bırakmak yerine, açıklamanın işin yapılabilirliği açısından yeterli ve uygun olup olmadığını ayrıntılı olarak incelemelidir. Sadece tutarsal uyumsuzluk var diye red kararı verilmesi, söz konusu açıklamanın içeriğine bağlı olarak hatalı olabilir.
Soru: İhale komisyonları aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan tutarların teklif birim fiyatlarından farklı olmasını hangi koşullarda kabul edebilir?
Cevap: Komisyonlar, aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyatlarından düşük veya farklı tutarlar esas alınmış olsa bile, bu tutarların işin yapım içeriği, teknik özellikleri ve genel şartlar çerçevesinde işin sağlıklı yapılabileceğini açıklaması durumunda bu farklılığı kabul edebilir. Bu durumda, açıklamanın tutarlılığı ve işin karşılanabilirliği öncelikli değerlendirme kriteri olmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu değerlendirilirken hangi unsurlar ön plana çıkar?
Cevap: Değerlendirmede, açıklamanın işin teknik ve yapım özelliklerine uygun olup olmadığı, teklif edilen fiyatların makul ve gerçekçi gerekçelerle desteklenip desteklenmediği ve idare tarafından istenen belgelerin eksiksizliği esas alınır. Aşırı düşük teklif açıklamasının sadece teklif birim fiyat cetveli ile tam örtüşmesi zorunlu olmayabilir; esas olan teklifin doğruluğu ve işin yapılabilirliğidir.
Soru: Şikayet sürecinde aşırı düşük teklif nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması nasıl sonuçlanabilir?
Cevap: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı, açıklamanın tutarlarının mevzuata uygun ve işin yapılabilirliğini açıklayıcı nitelikte olması halinde iptal edilebilir. Bu durumda Kurul, teklifin yeniden değerlendirilmesini ve itiraz sahibine iade bedelinin verilmesini karara bağlayarak, şikayet hakkının kullanılmasını sağlamış olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyatlarının altında belirtilen tutarları esas alarak yapılan açıklamayı gerekçe göstererek teklifi neden değerlendirme dışı bırakamaz?
Cevap: Çünkü Kurul kararıyla, aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyatlarının altındaki tutarların esas alınmasının mevzuata aykırılık oluşturmadığı, bu durumun isteklinin lehine doğrudan bir avantaj sağlamadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, bu gerekçe ile teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyat cetvelindeki tutarlardan farklı tutarlar esas almasının ihale sürecine etkisi nedir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında teklif birim fiyat cetvelindeki tutarlardan farklı, daha düşük tutarları esas almasının mevzuata uygun olduğunu ve işin sağlıklı yapılabilirliği açısından uygunluk teşkil ettiğini belirlemiştir. Bu nedenle, ihale komisyonunun bu farklılıktan dolayı teklifi reddetmesi uygun bulunmamıştır.
Soru: İhalede aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin mevzuat ve ihale dokümanı hükümleri ne şekilde yorumlanmıştır?
Cevap: Kurul, mevzuat ve ihale dokümanı hükümleri gereği aşırı düşük teklif açıklamasının teklif edilen birim fiyatlar üzerinden işin yapılabilirliğini açıklaması gerektiğini, ancak bu vaka özelinde açıklamanın alt tutarlara dayandırılmasının mevzuata aykırılık yaratmadığını belirtmiştir. Yani mevzuat, verilen açıklamadaki tutarların teklif birim fiyatlarını aşan veya altında olmasını mutlak olarak yasaklamamıştır.
Soru: İhalenin nihai sonucuna göre, başvuru sahibinin şikâyet hakkı nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğuna hükmederek, idarenin teklifini değerlendirme dışı bırakma kararını iptal etmiş, teklifin yeniden değerlendirilmesine ve başvuru bedelinin iadesine karar vermiştir. Bu şekilde şikâyet hakkı etkin şekilde kullanılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin yaptığı şikâyet, ihale sürecinde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olup bu açıklamada, teklif birim fiyat cetvelindeki tutarlardan daha düşük tutarların esas alındığı ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı iddiasına dayanmaktadır. Uyuşmazlığın merkezinde, açıklama ile teklif fiyatları arasındaki tutarsal uyumsuzluğun, teklifin geçerliliğini etkileyecek ölçüde mevzuata aykırılık oluşturup oluşturmadığı sorunu yer almaktadır. Talep edilen, yapılan açıklamanın işin yapılabilirliğini yeterince ortaya koyup koymadığı yönünden değerlendirilmesi ve salt tutarsal farklılık nedeniyle teklifin elenmesinin iptali olmuştur.
İhale süreci içerisinde, başvuru sahibinin yaptığı açıklamada teklif birim fiyat cetvelindeki tutarlar yerine bunlardan daha düşük maliyet öngörüleri esas alınmıştır. İdare bu farklılığı, açıklamanın dayandığı değerlerin teklif birim fiyatlarla uyumlu olmaması şeklinde değerlendirmiş ve isteklinin teklifini geçersiz saymıştır. Ancak yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklamasına esas tutarların daha düşük belirlenmesinin, doğrudan işin yapılabilirliğini ortadan kaldırmadığı ve bu yönüyle açıklamanın başlı başına yetersiz sayılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Yani, teklif birim fiyat cetvelindeki rakamlarla birebir eşleşmeyen açıklama tutarlarının, ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiştir.
Bu dosyada, “esaslı unsur” kavramı açısından belirleyici olan unsur, teklifin arkasındaki mali ve teknik açıklamanın işin yapılabilirliğini sağlam biçimde ortaya koyup koyamadığıdır. Kurul, teklif açıklamasındaki farklı rakamların açıklamayı geçersiz kılacak nitelikte esaslı bir uyumsuzluk teşkil etmediği kanaatine varmıştır. Yani açıklamada esas alınan tutarlar, teklifin iç tutarlılığı ve işin gerekliliklerini karşılama açısından değerlendirildiğinde esaslı bir eksiklik ya da yanıltıcılık içermemekte; bu nedenle teklifin reddi için yeterli dayanak oluşturmamaktadır. Bu bağlamda, salt tutar farklılığının, açıklamanın esasını sakatlayan bir unsur olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi bu vakada doğrudan tartışma konusu yapılmamıştır. Ancak aşırı düşük teklif açıklamasındaki değerlendirme bağlamında, açıklamanın yapım işinin teknik özellikleriyle bağdaşır biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı önem taşımıştır. Açıklamada kullanılan tutarların düşük olması, işin proje gereklerini karşılayamayacağı yönünde somut bir belirti ortaya koymadığı için, açıklama geçerli görülmüştür. Bu çerçevede, açıklamayı yapan ortaklık yapısındaki unsurların ya da ortaklardan birinin deneyimi değil, açıklamanın içeriği ve işin yapılabilirliğini gösterme gücü dikkate alınmıştır.
Sonuç itibariyle Kamu İhale Kurulu, yapılan açıklamanın, sunulan teklifin içeriğini ve işin sağlıklı biçimde gerçekleştirilmesini açıklayıcı nitelikte olduğunu değerlendirerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını hukuka aykırı bulmuştur. Kurul, idarenin yalnızca tutarsal uyuşmazlığa dayanarak yaptığı eleyici işlemde, açıklamanın içeriğini dikkate almadığını ve bu yönüyle kararın yerinde olmadığı kanaatine varmıştır. Bu doğrultuda teklifin yeniden değerlendirilmesine ve başvuru bedelinin iadesine hükmedilmiştir. Karar, şikâyet yolunun etkin kullanımı bakımından da önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.