KÜNYE
- Toplantı No: 2017/021
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 26.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-1179
- Başvuru Sahibi: Yayla Enerji Üretim Turizm ve İnş. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2015/180719
- İhale Adı: Çorum-Sungurlu Göleti
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında analiz girdilerinin ayrı ayrı birim fiyat ve tutarlarının sunulmaması nedeniyle açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedilmesine itiraz etmektedir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu iş kalemlerinin teknik içeriği ve imalat süreci açısından, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan poz numaralarının (04.101 jel dinamit, 04.106/B elektrikli kapsül, 04.105/1 tavikli kapsül, 03.517 kompresör) ayrı ayrı birim fiyat ve tutarlarının analizde gösterilmesi gerektiğini, ancak başvuru sahibinin bu unsurları tek bir fiyat teklifi altında topladığını ve ayrı ayrı açıklama yapmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, mevzuat gereği aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerin açıklayıcı ve belgelendirici olması zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu fiyat teklifi şekil yönünden uygun olmakla birlikte açıklayıcılık unsurunu yerine getirmemiştir.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığını ve teklifin reddedildiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan malzeme ve işçilik girdilerinin birim fiyat ve tutarlarının ayrı ayrı gösterilmemesi ihalede nasıl bir soruna yol açabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklifin dayanağı olan maliyet kalemlerinin (malzeme, işçilik, ekipman gibi) birim fiyatları ve toplam tutarları ayrı ayrı belirtildiğinde, teklifin gerçekçi ve hesaplanabilir olduğu anlaşılır. Bu unsurların tek bir toplu fiyat altında gösterilmesi, açıklamanın yeterince şeffaf olmadığı ve belgelendirilmesinin zayıf kaldığı değerlendirilerek, teklifin reddine veya elenmesine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerin “açıklayıcı ve belgelendirici” olması neden önemlidir?
Cevap: İhale komisyonu ve kurullar, teklifin gerçekçi olup olmadığını maliyet kalemlerinin detaylı analizinden anlayabilir. Analizlerin sadece rakamsal değil, kullanılan girdilerin piyasa değerini ve teklifin dayanaklarını somut verilerle ortaya koyması gerekir. Bu sayede gerekirse teklifin aşırı düşük olduğu iddiası kolayca değerlendirilebilir. Açıklayıcılık ve belgelendirme koşullarının sağlanmaması, belirsizlik ve usulsüzlük şüphesi doğurabilir.
Soru: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamasında hangi durumlarda aynı anahtar kalemlerin toplam fiyatı tek kalem olarak gösterilebilir?
Cevap: Teklifin dayandığı maliyet analizinde, teknik ve finansal detayların net anlaşılıyor olması önemlidir. Eğer kalemlerin kapsamı birden fazla alt unsuru içeriyor ve bunların fiyatlandırılması farklı kalemlerce yapılabiliyor ise, bunların ayrı ayrı gösterilmemesi açıklamanın eksik sayılmasıyla sonuçlanabilir. Ancak bazı durumlarda, özellikle maliyet girdileri birbirinden tamamen bağımsız değil ve iyi belgelenmiş ise, tek kalem halinde sunulması kabul edilebilir. Bu değerlendirme her ihale ve kalem özelinde koşullara göre değişebilir.
Soru: İdare veya Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasını değerlendirirken hangi temel unsurlara dikkat eder?
Cevap: İdare ve Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat analizlerinin ayrıntılı, anlaşılır, mantıklı ve teknik şartnameye uygun olup olmadığına bakar. Analizdeki girdilerin birim fiyatları açık olmalı, toplam tutarlarla çelişmemeli ve teklifin aşırı düşük olduğu iddiasını net bir şekilde açıklamalıdır. Analizlerde eksiklik, belirsizlik veya tutarsızlık varsa teklif uygun bulunmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerin eksikliğinin itirazen şikâyet sürecinde nasıl değerlendirilme ihtimali vardır?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurularında, Kurul genellikle idarenin yaptığı değerlendirmenin gerekçelerine ve delillerine bakar. Eğer aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerin açıklayıcı ve belgelendirici olmadığına dair ciddi bir tespit varsa, bu eksiklik itirazın reddine neden olabilir. Ancak belgenin yetersiz olduğu durumlarda, detaylı bir inceleme veya ek belge talebi yapılabilir. Yine de somut ve yeterli açıklama olmadan şikâyetlerin kabul edilme ihtimali düşüktür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında patlatma işlemi için gerekli girdilerin birim fiyat ve tutarlarını ayrı ayrı belirtmemesinin sonucunda Kurul hangi eksikliği tespit etmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında jel dinamit, elektrikli kapsül, tavikli kapsül ve kompresörün birim fiyat ve tutarlarını ayrı ayrı belirtmemesi nedeniyle açıklamanın açıklayıcılık ve belgelendirme unsurlarını karşılamadığını tespit etmiştir.
Soru: İhale konusu iş kalemlerinin teknik içeriği ve imalat süreci açısından aşırı düşük teklif açıklamasında hangi bölümlerin ayrı ayrı analiz edilmesi gerekmiştir?
Cevap: Kurul, patlatma işlemi kapsamında yer alan jel dinamit, elektrikli kapsül, tavikli kapsül ve kompresör kalemlerinin birim fiyat ve tutarlarının ayrı ayrı analiz edilmesi gerektiğini, ama başvuru sahibinin bu unsurları tek bir fiyat teklifi altında topladığını belirtmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin ret kararının dayanağı ne olmuştur?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle söz konusu teklifi reddettiğini belirtmiştir; neden olarak ise analizde yer alan açıklayıcılık unsurunun eksik olması gösterilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu hakkında Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının açıklayıcılık unsurunu yerine getirmediği ve mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle başvurucunun itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, ihale kapsamında sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, patlatma işlemleri için gerekli olan jel dinamit, elektrikli kapsül, tavikli kapsül ve kompresör kalemlerinin maliyet hesaplarını ayrı ayrı belirtmemiştir. Bu unsurların toplulaştırılarak tek bir fiyat teklifi altında sunulması, teklifin değerlendirilmesinde temel uyuşmazlık noktasını oluşturmuştur. Başvuru sahibi, söz konusu açıklamanın teklifinin reddedilmesine gerekçe yapılamayacağını öne sürmüş; ancak idare, açıklamanın yeterli bulunmadığını belirterek teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır.
Uyuşmazlık sürecinde tartışmalı hale gelen husus, söz konusu girdilere ilişkin birim fiyat ve toplam tutarların ayrı ayrı yer almaması nedeniyle açıklamanın yeterli sayılıp sayılamayacağıdır. Patlatma işleminin teknik içeriği ve imalat süreci dikkate alındığında, bu kalemlerin ihale konusu işin maliyet yapısında önemli maliyet unsurlarını oluşturduğu anlaşılmaktadır. Ancak açıklamada bu kalemlerin her biri için ayrı maliyet analizi sunulmaması, teklifin hesaplanabilirliği açısından eksiklik olarak değerlendirilmiştir.
Kurul, bu vakada açıklamalarda esaslı unsur olarak değerlendirilen noktayı açıklayıcılık ve belgelendirme yükümlülüğüne dayandırmıştır. Her bir girdinin piyasadaki karşılığı, teknik işlevi ve maliyete katkısı farklı olduğundan, bunların toplam bir tutar halinde sunulması açıklamanın amacına uygun görülmemiştir. Kurul, sunulan toplu fiyatın şekli olarak yeterli sayılabileceğini belirtmiş, ancak açıklayıcılık bakımından yeterli bilgi sunulmadığını tespit etmiştir.
Pilot ortağın iş deneyimi yönünden bir değerlendirme yapılmadığından, bu bağlamda herhangi bir inceleme söz konusu olmamıştır.
Sonuç olarak Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili teknik girdiler yönünden şeffaf ve detaylı bir maliyet sunumu içermediği kanaatiyle, açıklamanın mevzuata uygun olmadığına hükmetmiştir. Bu gerekçeyle başvuru sahibinin yaptığı itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş ve idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik kararı yerinde bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.