KÜNYE
- Toplantı No: 2024/036
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 18.09.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1160
- Başvuru Sahibi: Avm Kurumsal Hizmetler İnşaat Maden Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/795002
- İhale Adı: Bartın-Amasra-Kurucaşile Devlet Yolu Üzerindeki Bartın-3 (A-B) Köprüsü İle (Devrek-Zonguldak) Ayr - Çaycuma-Bartın Devlet Yolu Üzerindeki Ecekler (A-B) Köprüsü Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının resmi rayiçlere uygun olması nedeniyle kabul edilmesi ve teklifin değerlendirmeye alınması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesini, idarenin resmi rayiç bedeli bulunmadığı gerekçesiyle açıklamayı kabul etmemesini ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını itiraz konusu yapmıştır.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu iş kaleminde yer alan paletli delgi makinası ve WSM ekipmanı için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından euro bazında belirlenmiş ve bağlı bölge müdürlüklerine bildirilmiş rayiç fiyatların (1.300.000 euro ve 250.000 euro) bulunduğunu, başvuru sahibinin açıklamasında bu rayiç fiyatların %10 artırımlı tutarlarını kullanarak ihale ilan tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden TL’ye çevirdiğini tespit etmiştir. İdarenin yaklaşık maliyet hesabında da bu rayiç fiyatları esas aldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin açıklamasının idarece esas alınan rayiç fiyatlardan düşük tutar öngörmediği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, açıklamanın resmi olarak yayınlanmamış bir rayiç bedeline dayandırılarak Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğunu belirterek şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatların resmi rayiç fiyatlarla kıyaslanmasında hangi ölçütler esas alınır ve bu kıyaslamada nelere dikkat edilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatların, idarece esas alınan resmi rayiç fiyatlardan düşük olmaması beklenir. Resmi rayiç fiyatlar, genellikle ilgili kamu kurumları tarafından belirlenmiş ve resmi kanallardan yayımlanmış fiyatlardır. Açıklamada bu rayiçlere dayandırılmayan ya da bunların altında kalan fiyatlar kabul edilmeyebilir. Dönüşüm yapılması gereken durumlarda, resmi rayiçlerin ihale tarihi itibarıyla geçerli olan döviz kurları veya diğer kriterlerle uyumlu olarak değerlendirilmesi önemlidir. Bu kıyaslamalar yapılırken idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı resmî verilerle tutarlılık aranır.
Soru: İdarenin resmi rayiç olmadığını iddia ederek aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi durumunda Kurul’un yaklaşımı nasıl olur?
Cevap: İdarenin resmî rayiç olmadığını ileri sürmesi, eğer resmi kurumlarca yaygın kullanılan ve ihale sürecinde esas alınan fiyatlar mevcutsa tek başına açıklama reddi gerekçesi oluşturmayabilir. Kurul, resmi kaynaklardan ya da ilgili genel müdürlüklerden alınmış ve bölge müdürlüklerine bildirilen standart rayiçlerin varlığını araştırır. Eğer aşırı düşük teklif açıklaması, idarenin yaklaşık maliyette esas aldığı ve yaygın olarak kabul görmüş bu rayiçlere uygun şekilde yapılmış ise açıklamanın kabulü yönünde karar verilebilir.
Soru: Resmi rayiç fiyatların döviz üzerinden olması halinde aşırı düşük teklif açıklamasında hangi döviz kuru ve oranlar dikkate alınmalı?
Cevap: Resmi rayiç fiyatların yabancı para birimi üzerinden belirlenmiş olması halinde aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu fiyatların Türk Lirası karşılığı, ihale ilan tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz alış kuru esas alınarak hesaplanmalıdır. Ayrıca, resmi rayiçlerde belirlenen tutara genellikle %10 oranında ekleme yapılması yaygın bir uygulamadır ve bu oran dikkate alınarak açıklama hazırlanmalıdır. Bu şekilde yapılmayan dönüştürmeler, Kurulca geçerli bulunmayabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ile aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen fiyatların uyumsuzluğu söz konusu olduğunda nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasında esas alınan resmi rayiç fiyatlar ile aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen fiyatların karşılaştırılması önemlidir. Eğer açıklamada kullanılan fiyatlar idarenin veya ilgili kurumun resmi rayiçlerinden düşük değil ya da uygun artırımlarla uyumlu ise, açıklama geçerli sayılır. Ancak açıklanan fiyatlar yaklaşık maliyetin dayandığı rayiçlerin altında ise açıklama reddedilebilir. Burada idarenin yaklaşık maliyet hesabının dayanaklarının da açık ve resmi olması gerekir; aksi halde tereddüt yaşanabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen isteklinin itirazen şikayet başvuru bedeli hakkında nasıl bir karar verilebilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunması ve isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması sonucunda başvuru sahibince yapılan itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine karar verilebilir. Bu uygulama, başvuranın hakkının korunduğuna dair bir gösterge olarak, maddi külfetin hafifletilmesi amacı taşır. Ancak itirazen şikayette bulunulan konunun özel koşulları ve idari kararlar çerçevesinde farklı uygulamalar da olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı birim fiyatların kabul edilmemesinin idarece gerekçesi neydi ve bu gerekçe Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: İdare, başvuru sahibinin açıklamasını resmi olarak yayınlanmamış bir rayiç bedeline dayandırdığı gerekçesiyle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğunu belirterek reddetti. Ancak Kurul, paletli delgi makinası ve WSM ekipmanı birim fiyatlarının Karayolları Genel Müdürlüğü’nün euro bazlı resmi rayiçlerine dayandığını, başvuru sahibinin bu rayiç fiyatlara %10 artırımlı şekilde ve ihale ilan tarihindeki döviz kuru üzerinden dönüşüm yaptığını tespit etti. Bu nedenle idarenin gerekçesinin hatalı olduğunu ve açıklamanın resmi rayiçlere uygun olduğunu kabul etti.
Soru: Kurul, yaklaşık maliyet hesabı ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını nasıl karşılaştırdı ve bu karşılaştırmanın sonucunda ne karar verdi?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyet hesabında idarenin Karayolları Genel Müdürlüğü rayiç fiyatlarını esas aldığını belirledi. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatların ise bu resmi rayiç fiyatların altında olmadığını saptadı. Bu karşılaştırma sonucunda açıklamanın geçerli olduğu, dolayısıyla teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği karara bağlandı.
Soru: İhale sürecinde, aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinin sonrasında işlemlerin nasıl yürütülmesi gerektiği konusunda Kurul’un kararı ne oldu?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının resmi rayiçlere uygun olduğu tespit edildiğinden açıklamanın kabul edilmesi gerektiğine ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiğine hükmetti. Bunun sonucunda, ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması gerektiğine karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru bedelinin durumu nedir ve Kurul bu konuda ne karara vardı?
Cevap: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilip teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğinin tespiti üzerine, Kurul itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olan uyuşmazlıkta, başvuru sahibi firmanın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki iki önemli ekipman kalemi olan paletli delgi makinası ve WSM ekipmanı için öngörülen birim fiyatların idarece geçerli kabul edilip edilmeyeceği tartışma konusu olmuştur. İdare, başvuru sahibinin açıklamasının resmî olarak yayımlanmış bir rayiç bedel dayanaktan yoksun olduğunu savunarak açıklamayı reddetmiş ve teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır. Başvuru sahibi ise açıklamasının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmiş mevcut rayiç fiyatlar çerçevesinde olduğu ve idarece de aynı rayiçlerin esas alındığını ileri sürerek bu dışlama kararına itiraz etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde, teklif açıklamasında kullanılan iş kalemlerine ilişkin maliyetlerin resmî verilere uygunluğu yer almaktadır. Kurul tarafından yapılan incelemede, başvuru sahibinin paletli delgi makinası ve WSM ekipmanına ilişkin maliyet açıklamasında Karayolları Genel Müdürlüğü’nün euro cinsinden tespit ettiği rayiçlere dayandığı ve bu rayiçlerin yaklaşık maliyet hesabında da idare tarafından esas alındığı belirlenmiştir. Ayrıca başvuru sahibi, rayiçlerde belirtilen tutarları %10 artırımlı biçimde alarak bunları ihale ilan tarihindeki TCMB döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevirmiştir. Bu çerçevede yapılan hesaplamaların usule uygun olduğuna kanaat getirilmiştir.
Olayda esaslı unsur, açıklamada yer verilen fiyatların dayanağı yönünden mevzuatla aranan resmiyet ve doğruluk ölçütlerinin sağlanıp sağlanmadığıdır. Kurul değerlendirmesinde bu unsurun somut biçimde karşılandığı görülmüştür. İdarece geçerli kabul edilen ve yaklaşık maliyetin de temellendirildiği rayiç fiyatlar, açıklamada esas alınmıştır. Ayrıca, açıklamada kullanılan fiyatlar bu rayiçlerin altında kalmadığı gibi, yaygın uygulamada olduğu üzere %10 artırımlı biçimde ele alınmıştır. Bu durum, açıklamanın objektif verilere dayandığını teyit eder nitelikte olup, açıklamanın reddine gerekçe yapılan “resmî rayiç yokluğu” şeklindeki tespit Kurul tarafından isabetsiz bulunmuştur.
İhalenin teknik içeriğinde öne çıkan bu ekipmanların maliyeti, toplam fiyat içinde önemli bir yer tuttuğundan, pilot ortağın iş deneyimi koşulları ve fiyat açıklamasında sunulan verilerin tutarlılığı özellikle önem kazanmıştır. Her ne kadar başvuru bu vakada doğrudan iş deneyimi belgesi üzerinden şekillenmese de, fiyat açıklamasının güvenirliği, ilgili ekipmanın temin ve kullanımıyla ilgili deneyim varsayımını da etkilemektedir. Bu yönüyle, pilot ortağın kalan taahhütlerini yerine getirebilirlik açısından fiyat verilerinin piyasa gerçekliği ile uyumu incelenmiştir.
Sonuç olarak Kurul, açıklamada kullanılan fiyatların idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı rayiçlerle örtüştüğünü ve açıklamanın bu yönüyle geçerli olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemine yönelik olarak başvuru sahibinin itirazı haklı bulunmuş, teklifin yeniden değerlendirmeye alınarak işlemlerin mevzuata uygun şekilde sürdürülmesine hükmedilmiştir. Ayrıca, başvuranın haklı çıktığı dikkate alınarak itirazen şikayet başvuru bedelinin de iadesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.