KÜNYE
- Toplantı No: 2022/056
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 30.11.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1478
- Başvuru Sahibi: Halil EĞİLMEZ
- İhaleyi Yapan İdare: Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2022/963677
- İhale Adı: Aşık Öğütçü Bölgesi Terasman Kotu Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz formatının gönderilmemesi nedeniyle işlem düzeltilmeli
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemine ilişkin analiz formatının EKAP üzerinden gönderilen yazıda yer almamasının mevzuata aykırı olduğunu ve yaklaşık maliyet tespiti aşamasında analiz formatının oluşturulmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanında birim fiyat tariflerinin yer aldığını, ancak paçal iş kalemi niteliğindeki T02 iş kalemine ilişkin analiz formatının ne ihale dokümanında ne de aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazı ekinde yer almadığını tespit etmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, paçal iş kalemlerinde analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif açıklaması yazı ekinde isteklilere verilmesi zorunludur. Bu nedenle, analiz formatının gönderilmemesi mevzuata aykırıdır ancak bu eksiklik düzeltici işlemle giderilebilir. Yaklaşık maliyet tespiti aşamasında analiz formatının oluşturulmaması ise ihalenin iptalini gerektirmez.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatının isteklilere sunulmaması tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Paçal iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatının aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilere iletilmemesi, mevzuata aykırılık oluşturur. Bu durumda, aşırı düşük tekliflerin sorgulanması işlemi eksik yapılmış sayılır ve sorgulamanın analiz formatı gönderilerek yenilenmesi gerekir. Aksi takdirde tekliflerin değerlendirilmesi hukuken hatalı olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet belirlerken analiz formatı hazırlanması zorunlu mudur ve hazırlanmadığında ne olur?
Cevap: Yaklaşık maliyet tespiti aşamasında analiz formatının oluşturulmaması ihale iptalini gerektirmez. Bu durum mevzuat açısından eksiklik olarak değerlendirilebilir ancak iptal sebebi teşkil etmediği için ihalenin devamına engel olmaz.
Soru: İhale dokümanında yer almayan ancak aşırı düşük teklif sorgulamasında kritik olan analiz formatları nasıl temin edilmelidir?
Cevap: Paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanında bulunmaması halinde, aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen isteklilere bu analiz formatları ayrıca yazı ekinde gönderilmelidir. Bu gönderim yapılmazsa mevzuata aykırılık nedeniyle sorgulama işlemi eksik kalır ve işlem düzeltilmelidir.
Soru: Analiz formatının gönderilmemesi durumunda ihalede hangi süreç izlenmelidir?
Cevap: Analiz formatının aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilere gönderilmemesi tespit edildiğinde, bu eksikliğin giderilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamasının analiz formatı ile birlikte yeniden yapılması gerekir. İhale işlemleri bu düzeltmenin ardından mevzuata uygun şekilde devam ettirilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken hangi belgeler isteklilere sunulmalıdır?
Cevap: Özellikle paçal iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarının detaylı gösterildiği analiz formatları ihale dokümanı içinde yer almıyorsa, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere bu formatların ek olarak gönderilmesi gerekmektedir. Bu, tekliflerin adil ve şeffaf değerlendirilmesi açısından önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet aşamasında analiz formatu hazırlamaması, ihalenin iptalini gerektirir mi?
Cevap: Hayır, Kurul yaklaşık maliyet aşamasında analiz formatının oluşturulmamasını ihalenin iptal gerekçesi saymamıştır.
Soru: Paçal iş kalemine ilişkin analiz formatının aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilere gönderilmemesi ne tür bir hukuki sonuç doğurur?
Cevap: Bu durum mevzuata aykırılık oluşturur ve aşırı düşük teklif sorgulamasının analiz formatı gönderilerek yenilenmesini gerektirir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemine ilişkin analiz formatının ihale dokümanında yer almaması, işlemin iptalini zorunlu kılar mı?
Cevap: İhale dokümanında analiz formatının bulunmaması tek başına iptal gerekçesi değildir; ancak bu eksiklik düzeltici işlemle giderilmelidir.
Soru: Eksik analiz formatının gönderilmemesi halinde hangi işlem yapılmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif sorgulamasının analiz formatı gönderilip yenilenmesi ve bundan sonra ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde tekrarlanması gerekir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemine ilişkin analiz formatının kendilerine gönderilmemesi nedeniyle teklif değerlendirme sürecinin eksik yürütüldüğü iddiasına dayanmaktadır. Tartışma, yaklaşık maliyetin belirlenmesi sürecinde analiz formatı hazırlanıp hazırlanmadığından ziyade, özellikle paçal nitelikteki bir iş kalemine dair girdilerin ve miktarların yer aldığı analiz formatının isteklilere sunulmamış olması üzerine kurulmuştur. Başvuru sahibi, bu eksikliğin tekliflerin sağlıklı şekilde değerlendirilmesini engellediğini ve ihalenin iptalini gerektirdiğini ileri sürmüştür.
Bu vakada iş deneyim belgeleri değil, ağırlıklı olarak teknik açıklamaların yapılmasını zorunlu kılan paçal iş kalemleri çerçevesinde maliyet bileşenlerinin detaylandırılması gündeme gelmiştir. Özellikle paçal iş kalemlerinin analizinde, her malzeme ve işçilik kalemi için ayrı bir analiz oluşturulması teknik olarak mümkün olmadığından bu tür kalemlerin toplam maliyetlerinin gerekçelendirilmesi, idarenin oluşturduğu paçal analiz formatı üzerinden yürütülmektedir. Aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde isteklilerden teknik ve mali gerekçeler sunmaları istenirken, söz konusu paçal kaleme dair analiz formatının sunulmamış olması tekliflerin uygunluk denetimini zorlaştırmış ve ihale kuralları bakımından sıkıntı yaratmıştır.
Analiz formatının yokluğu meselesi, esaslı unsur kavramı bağlamında ele alınmıştır. Paçal iş kalemleri için analiz formatı, isteklilerin açıklamalarını dayandırmaları gereken temel veri olduğundan, söz konusu belgenin yokluğu açıklamaların objektif bir temele oturmasını engeller. Bu yüzden, sadece şekli bir eksiklik olarak değil, teklif değerlendirme sürecini doğrudan etkileyen bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Ancak Kamu İhale Kurulu, bu eksikliğin işlemler geri alınmaksızın düzeltici işlemle giderilebileceğini, yani açıklama süreci eksiksiz yürütüldüğünde değerlendirme işlemlerinin yeniden yapılabileceğini kabul etmiştir.
Kurul kararında yer alan değerlendirmelere göre, bu durumda ihale bütününün iptali gerekmemekte, yalnızca eksik bilginin tamamlanarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi öngörülmektedir. İhalede pilot ortağa dair bir iş deneyimi itirazı ya da buna bağlı bir değerlendirme bulunmamaktadır, dolayısıyla pilot ortağın yeterliği vakaya özgü bir tartışma konusu teşkil etmemiştir. Tartışma tamamen açıklama sürecinin dayanağı olan teknik veri setinin iletimine odaklandığından, başvuru sahibinin ihalenin iptaline yönelik geniş kapsamlı talebi yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan tespitler doğrultusunda söz konusu analiz formatının, ihale dokümanında ya da açıklama yazılarında yer almaması mevzuat açısından açık bir eksiklik olarak değerlendirilmiş, ancak bu durumun düzeltilebilir nitelikte olduğu kabul edilmiştir. Kurul, ihale sürecinin iptali yönündeki başvuruyu reddetmiş; buna karşılık, aşırı düşük teklif sorgulamasının analiz formatı gönderilerek yeniden yapılması ve sonrasında ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde devam etmesi talimatını vermiştir. Bu yaklaşım, tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesini temin etmekle birlikte, işlemlerin gereksiz yere sekteye uğramasını da önlemeyi amaçlamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.