KÜNYE
- Toplantı No: 2022/041
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 01.09.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1040
- Başvuru Sahibi: Burakcan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Hüsamettin Peker İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/305732
- İhale Adı: (Nurdağı - Musabeyli) Ayr - Gaziantep Devlet Yolu Km:0+000-53+645 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Bsk Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan aritmetik yuvarlama hatası nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle ÖZEL OTO-1 poz numaralı iş kaleminde yapılan aritmetik hataların değerlendirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, idare tarafından istenen aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan analizlerde her bir girdi miktarı ile birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarların virgülden sonra farklı ondalık basamaklara yuvarlandığını, bu durumun Tebliğ’in 39. maddesine aykırı olduğunu tespit etmiştir. Tebliğ’e göre analizlerdeki tutarlar virgülden sonra iki ondalık basamağa kadar yazılabilir ancak toplam teklif tutarı en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanmalıdır. Başvuru sahibinin analizinde farklı hanelerde yuvarlama yapılması aritmetik hata oluşturmuş ve bu hata teklifin açıklanmasında mevzuata aykırılık teşkil etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında aritmetik işlemlerde yuvarlama nasıl yapılmalıdır, farklı ondalık basamaklarda yuvarlama yapılması teklifin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlerde birim fiyat ile miktar çarpım sonucu tutarların genellikle iki ondalık basamağa kadar gösterilmesi, toplam teklif tutarının ise en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanması beklenir. Farklı ondalık basamaklarda, örneğin bazı kalemlerin üç veya daha fazla ondalık basamağa yuvarlanması analizlerde aritmetik hata olarak değerlendirilir. Böyle bir hata teklifin açıklamasını mevzuata aykırı hale getirebilir ve sonrasında teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir.
Soru: İdare aşırı düşük teklif açıklaması isterken hangi aritmetik ve biçimsel hususlara dikkat etmelidir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklaması talep ederken verilecek analizlerde tutarların Virgülden sonra iki ondalık basamağa kadar gösterilmesi gerektiğini ve toplam tutarın da bu hassasiyette yuvarlanmasını talep etmelidir. Eğer analizlerde birim fiyat ile miktar çarpımı sonucu tutarlarda farklı ondalık basamaklarda yuvarlama yapılırsa bu durum mevzuata aykırı kabul edilebilir ve açıklamanın reddi sonucunu doğurabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında yapılan aritmetik hatalar teklifin elenmesine yol açabilir mi?
Cevap: Evet. Aşırı düşük teklif açıklamasında, örneğin yuvarlamalar veya hesaplama hataları gibi aritmetik yanlışlıklar, açıklamanın mevzuat gerekliliklerine uygun olmadığını gösterir. Bu durumda açıklama uygun bulunmayabilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Dolayısıyla aritmetik doğruluk ve mevzuata uygunluk teklifin kabulü açısından kritik unsur teşkil eder.
Soru: Tekliflerde aşırı düşük teklif açıklamalarında toplam teklif tutarının yuvarlanmasının önemi nedir?
Cevap: Toplam teklif tutarının belirli ondalık basamak sayısına, genellikle iki basamağa, yuvarlanması hesaplamaların tutarlılığı açısından önemlidir. Analizlerdeki ara tutarların farklı basamaklarda yuvarlanması toplamla çelişkilere ve hatalı hesaplama izlenimine yol açabilir. Bu da açıklamanın reddine ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebebiyet verebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizlerin içindeki farklı yuvarlama kuralları uygulaması mevzuat açısından nasıl karşılanır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı ve ilgili tebliğler, aşırı düşük teklif açıklamalarında birim fiyat x miktar sonucu tutarların standart bir yuvarlama kuralına tabi olmasını öngörür. Analizlerde farklı yuvarlama hanelerinin kullanılması, yani tutarların standart olmadan farklı ondalık basamaklarda yuvarlanması, mevzuata aykırı sayılır ve açıklamayı geçersiz kılar. Bu nedenle analizlerde standart yuvarlama metodunun uygulanmasına dikkat edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ÖZEL OTO-1 poz numaralı iş kalemi analizinde yaptığı aritmetik yuvarlama hatası hangi şekilde mevzuata aykırı bulunmuştur?
Cevap: Başvuru sahibi analizde her bir girdi miktarı ve birim fiyat çarpımı sonucu bulunan tutarları farklı ondalık basamaklara yuvarlamış, ancak Kamu İhale Genel Tebliği bu tutarların toplam teklif tutarının en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanmasını öngörmektedir. Bu nedenle, farklı ondalık basamaklarda yapılan yuvarlamalar aritmetik hata olarak değerlendirilmiş ve mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: Aritmetik yuvarlama hatası ihale sürecinde başvuru sahibinin teklifinin hangi aşamada olumsuz etkilenmiştir?
Cevap: Aritmetik yuvarlama hatasının tespiti üzerine, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamış ve bu nedenle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Sonuç olarak, söz konusu isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını isteme sürecinde analizlerde tutarların nasıl gösterilmesi gerektiği yönünde Kurul’un tespiti nedir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarındaki analizlerde her bir girdi miktarı ile birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarların virgülden sonra iki ondalık basamağa kadar yazılması gerektiğini, toplam teklif tutarının ise en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanması gerektiğini tespit etmiştir. Analizlerde farklı ondalık basamaklarda yuvarlama yapılması mevzuata aykırıdır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olarak sunulan bir analizde, belirli bir iş kalemi üzerinden yapılan sayısal işlemlerin mevzuata uygun şekilde yürütülüp yürütülmediği ekseninde şekillenmiştir. Özellikle, “ÖZEL OTO-1” poz numaralı iş kalemi kapsamında başvuru sahibi tarafından sunulan analizde yapılan aritmetik hataların, yuvarlama kurallarına uyulmadan gerçekleştirilmiş olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması itirazen şikâyete konu olmuştur. Başvuru sahibi, açıklamasının yeterli olduğunu, idarece redde gerekçe gösterilen sayısal farklılıkların esasa etkili olmadığını öne sürmüştür.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan husus, analizlerde birim fiyatla miktarın çarpımı sonucu elde edilen değerlerin hangi ondalık basamağa kadar gösterilebileceği ve bu değerlerin toplam teklif tutarına etkisinin nasıl değerlendirileceğidir. İncelenen dosyada, başvuru sahibi her pozun girdisine ilişkin ara tutarları virgülden sonra farklı basamaklara (örneğin üç ya da daha fazla hane şeklinde) yuvarlayarak açıklamasını oluşturmuştur. Ancak burada Kurul’un vurguladığı temel nokta, analizlerdeki değerlerin standart biçimde — yani virgülden sonra yalnızca iki ondalık basamakla sınırlı olarak — yazılması gerektiğidir. Her poz için farklı basamak sayılarında yuvarlama yapılması biçimsel bir teknik hata olmaktan çıkmakta, teklifin iç tutarlılığını zedeleyen ve hesaplamaların denetlenebilirliğini ortadan kaldıran bir durum olarak öne çıkmaktadır.
Bu çerçevede değerlendirme yapılırken “esasa etkili olmayan işlem farklılığı” iddiası da gündeme gelmiştir. Ancak bu değerlendirmede, yapılan doğru ile yanlış arasındaki farkın hesaplamaya etkisinin az ya da çok olmasından ziyade, teklifin analitik bütünlüğünün ve şeffaflık ilkesinin ihlal edilip edilmediği dikkate alınmıştır. Kaldı ki, standart olmayan yuvarlama işlemleri, açıklamaların doğruluğunun objektif olarak değerlendirilmesini zorlaştırmakta ve bu açıdan ihale sürecinde teklifi açıklamakla yükümlü olan istekli aleyhine sonuç doğurmaktadır. Özellikle aşırı düşük teklif değerlendirmesi gibi fiyat kompozisyonunun önem arz ettiği süreçlerde bu tür farklılıklar, ihale kararının sağlıklı şekilde verilmesine doğrudan etki etmektedir.
Kurul, somut olayda ilgili poz numaralı kalemde yapılan yuvarlamaların Tebliğ’in düzenlediği teknik sınırlara aykırı olduğunu tespit etmiş ve bunu aritmetik hata olarak değerlendirmiştir. Bu hata, başvuru sahibinin analizinin geçersiz sayılmasına yol açmış ve dolayısıyla teklifin açıklaması kabul edilmemiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve itirazen şikâyet başvurusu da açıklamanın mevzuata aykırılık taşıdığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bu bağlamda Kurul’un yaklaşımı, teklifin şekli yönünden değil, içerik itibarıyla geçerliliğini sağlayan hesaplama mantığının bütünlüğüne odaklanmış ve ihale sistematiğinde yer bulan hesaplama kurallarının ihlali karşısında teklifin değerlendirme dışı kalmasını yerinde bulmuştur. Özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik doğruluk taşımasının gerekliliği bu vakada açık şekilde vurgulanmış; farklı hesaplama temel ve yöntemlerinin oluşturduğu tutarsızlıklar teklifin geçersizliğine neden olmuştur. Bu karar, piyasada faaliyet gösteren firmalar açısından teklif açıklamalarında aritmetik disipline ve standart hesaplama yöntemlerine dikkat edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.