KÜNYE
- Toplantı No: 2023/054
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 01.11.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1377
- Başvuru Sahibi: Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Karaca İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 11.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/415659
- İhale Adı: Çömlekköy Barajı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında imza yetkisi belgelerinin geçerliliği kabul edilerek idarenin reddi hukuka aykırı bulunmuş, ancak maliyet tespit tutanağındaki bazı faturaların geçici vergi dönemine uygun olmaması nedeniyle açıklamanın tamamı uygun bulunmamıştır.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan imza yetkisi belgelerinin yeterli olduğunu ve maliyet tespit tutanağının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine uygun şekilde düzenlendiğini savunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, imza sirkülerinin ve eklerinin noter onaylı ve geçerli belgeler olduğunu, imza yetkisi olan kişilerin açıkça tespit edildiğini belirlemiştir. Ayrıca, 7338 sayılı Kanun ile geçici vergi beyanname dönemlerinde yapılan değişiklikler dikkate alınarak, maliyet tespit tutanağının son ve bir önceki geçici vergi beyanname dönemlerine ilişkin olması gerektiği, ancak başvuru sahibinin sunduğu faturaların bir kısmının (Eylül 2022 tarihli) mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir. Kurul, ihale tarihine yakın dönem fiyatlarıyla açıklama yapılması gerektiği ve kaldırılan 4. geçici vergi dönemine ait faturaların da evleviyetle kabul edilmesi gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.
İdare Görüşü
İdare, imza yetkisi belgelerinin dosyada bulunmadığını ve maliyet tespit tutanağında yer alan bazı faturaların ihale tarihine göre son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine uygun olmadığını belirterek aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında imza yetkisi belgelerinin geçerliliğinin değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İmzaya yetkili kişilerin belirlenmesi için sunulan imza sirküleri ve eklerinin noter onaylı olup olmadığı; belgelerin güncelliği ve ihaleye yönelik şirket temsil yetkisini açıkça göstermesi önem taşır. Eksik veya güncel olmayan belgeler idarece reddi gerektirebilir; ancak noter onaylı ve yetkili kişileri net şekilde gösteren belgelerin varlığı halinde bu gerekçeyle açıklamanın reddi çoğunlukla hukuka aykırı olur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında maliyet tespit tutanağı kapsamında sunulan faturaların uygunluk dönemi nasıl belirlenmelidir?
Cevap: Maliyet tespit tutanağında yer alan faturaların, ihale tarihine en yakın son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olması beklenir. Bu dönem dışındaki faturaların kullanımı açıklamanın kabulünü zorlaştırabilir. Ancak, ilgili mevzuat hükümleri ve dönemlerde yaşanan değişiklikler dikkate alınmalı, iptal edilen veya kaldırılan geçici vergi dönemlerine ilişkin belgelerin durumuna göre esneklik gösterilebilir.
Soru: Geçici vergi beyanname dönemi değişiklikleri aşırı düşük teklif maliyet tespiti için açıklama sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Geçici vergi dönemlerinde mevzuat değişiklikleri olması durumunda, maliyet tespit tutanağının dönemsel uyumu konusunda tereddütler doğabilir. Bu durumda, idarelerin ve kurul kararlarının, son ve bir önceki geçici vergi dönemlerine ilişkin uygun belgeler kabul edilirken, iptal edilmiş ya da kaldırılmış dönemlere ilişkin belgelerin de uygunluk kriterleri özel olarak değerlendirilir. Dolayısıyla, dönem değişikliğine rağmen fiyatların ihale tarihine yakın olmasına öncelik verilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinde idarenin hangi eksiklikler hataya düşmeye daha yatkındır?
Cevap: İdarelerin, imza yetkisi belgelerinin doğrulanmasında noter onaylı ve güncel sirkülerlerin varlığına rağmen bunları göz ardı etmesi ya da maliyet tutanağındaki faturaların uygunluk dönemini mevzuat değişiklikleri ışığında değerlendirmemesi gibi durumlar, hatalı reddi beraberinde getirebilir. Bu tür eksiklikler başvuruların kısmen veya tamamen kabulüne yol açabilir.
Soru: İdarece aşırı düşük teklif açıklamasının kısmen reddedilmesi halinde idare hangi tür düzeltici işlemleri yapmak durumundadır?
Cevap: İdare, açıklamanın reddine esas teşkil eden somut uygunsuzluklar doğrultusunda; örneğin dönemsel uygunsuzluk taşıyan faturaların çıkartılması, uygun belgelerin tamamlanması ve yeniden değerlendirme yaparak teklifin adil biçimde incelenmesini sağlamalıdır. Bu süreçte aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesiyle ilgili mevzuata ve Kurul kararlarına uygun hareket edilmesi gereklidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını, sunulan imza yetkisi belgelerinin eksik olduğu gerekçesiyle reddetmesi bu vakada neden hukuka aykırı bulunmuştur?
Cevap: Kurul, dosyada yer alan noter onaylı imza sirkülerinin ve eklerinin geçerli belgeler olduğunu ve şirketi temsile yetkili kişilerin açıkça tespit edildiğini saptamıştır. Bu nedenle, imza yetkisi belgelerinin eksikliği gerekçesiyle yapılan reddi hukuka aykırı kabul etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu maliyet tespit tutanağındaki faturaların bazıları neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, maliyet tespit tutanağının, ihale tarihine en yakın son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine uygun olmasını beklemiştir. Ancak başvuru sahibinin sunduğu Eylül 2022 tarihli faturalar, iptal edilen geçici vergi dönemi ile ilişkilendirildiği için mevzuata aykırı bulunduğundan bu faturalar açıklama kapsamında kabul edilmemiştir.
Soru: Kurul, ihale tarihine yakın geçici vergi beyanname dönemine ilişkin maliyet tespiti konusunda nasıl bir yaklaşım benimsemiştir?
Cevap: Kurul, yapılan mevzuat değişikliği nedeniyle geçici vergi dönemlerinde düzenlemeler olduğunu dikkate alarak, maliyet tespit tutanağının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine uygun olmasını şart koşmuş; fakat kaldırılan geçici vergi dönemine ilişkin faturaların da değerlendirmeye alınması gerektiğini ifade etmiştir.
Soru: Bu vakada başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun sonucu nedir ve idareye ne tür bir yükümlülük getirmiştir?
Cevap: Kurul, imza yetkisi belgelerinin eksik olduğu gerekçesiyle idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesini hukuka aykırı bularak teklifin değerlendirilmesine karar vermiş, ancak maliyet tespit tutanağında yer alan bazı faturaların uygun olmaması nedeniyle açıklamanın tamamını kabul etmemiştir. Sonuç olarak, itirazen şikayet başvurusu kısmen kabul edilmiş ve idareye söz konusu eksikliğin giderilmesi yönünde düzeltici işlem yapma yükümlülüğü getirilmiştir.
Detaylı Analiz
İlgili uyuşmazlık, ihale sürecinde aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin sunduğu belgelerin değerlendirilmesine ilişkindir. Başvuru sahibi, açıklamasının imza yetkisi belgeleri ve maliyet tespit tutanağı yönünden yeterli olduğunu ileri sürerken; idare, imza yetkisi belgelerinin eksik olduğunu ve sunulan bazı faturaların geçici vergi beyan dönemiyle uyumsuz olduğunu belirterek açıklamayı reddetmiştir. Uyuşmazlığın çerçevesi, bu iki gerekçe üzerinden yapılan idari işlem ve Kurulun değerlendirmesi ile şekillenmiştir.
İhale sürecinde özellikle tartışma konusu olan belgeler, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan noter onaylı imza sirküleri ve maliyet tespitine dayanak oluşturan faturalardır. İdare, imza yetkisine dair belgelerin mevcut olmadığını öne sürerek açıklamanın biçimsel olarak dahi geçerli kabul edilemeyeceği yönünde bir değerlendirme yapmıştır. Diğer yandan, sunulan faturalardan bazılarının geçici vergi beyan dönemi dışında kaldığı, dolayısıyla teklifin mali verilerle yeterince desteklenmediği kanaatine ulaşmıştır.
Bu bağlamda “esaslı unsur” kavramı, açıklamanın tamamını sakatlayacak mahiyetteki unsurların belirlenmesinde belirleyici olmuştur. Kurul, imza yetkisine dair belgelerin noter tasdikli olduğunu ve temsil yetkisini haiz kişilerin açıkça belli olduğunu tespit ederek, idarenin bu hususu esaslı bir eksiklik olarak değerlendirmesini isabetli bulmamıştır. Buna karşılık, fatura tarihlerinin geçici vergi dönemine uyuşmazlığı, ihale tarihine yakınlık bakımından belirleyici nitelikte görülmüş ve bu unsur açıklamanın esaslı bir kısmı olarak kabul edilmiştir.
Somut değerlendirmede, pilot ortağa ait iş deneyimini temsil eden açıklamalarda sunulan faturaların bir kısmının Eylül 2022 tarihli olduğu ve yürürlükten kaldırılan geçici vergi dönemine ait bulunduğu anlaşılmıştır. Kurul, söz konusu dönemin iptal edilmiş olmasına rağmen, fiyatların ihale tarihine yakınlığını esas alarak değerlendirme yapılması gerektiğini ifade etmiş; ancak bu faturaların açıklamayı bütünüyle karşılamadığını da belirtmiştir. Bu yönüyle pilot ortağın maliyet dayanaklandırmasında kısmi bir uyumsuzluk tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Kurul imza yetkisine dair belgelerin geçerliliğine işaret ederek idarenin bu yöndeki ret gerekçesini hukuka aykırı bulmuş, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine hükmetmiştir. Bununla birlikte, geçici vergi dönemine uygunluk taşımayan faturaların açıklamada esaslı eksiklik oluşturduğu değerlendirilmiştir. Neticede, itirazen şikayet başvurusu kısmen kabul edilmiş ve idareye, eksik kısımların göz önüne alınarak uygun bir düzeltici işlem yapılması yönünde yükümlülük yüklenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.