KÜNYE
- Toplantı No: 2023/038
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 26.07.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1057
- Başvuru Sahibi: Denizler Akaryakıt Mad. İnş. Nakliye Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Erdemli Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2023/76711
- İhale Adı: Erdemli Belediyesi 2023 Yılı 1 Grup 1 Kısım Sıcak Asfalt ve 2 Kısım Kaldırım Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye katsayısı hatası nedeniyle teklifin reddi ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yenilenmesi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif sorgulamasında nakliye mesafesi ve taşıma katsayısının usulüne uygun belirtilmediğini, açıklamaların mevzuata aykırı olduğunu ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanında nakliye mesafesinin 75 km olarak belirtildiğini ve isteklinin bu mesafeyi esas aldığını tespit etmiştir. Ancak nakliye maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan K katsayısının, ihale ilan tarihinden önce yayımlanan resmi birim fiyatlarda 910 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, isteklinin açıklamasında 770 olarak alındığını saptamıştır. Bu durum, yaklaşık maliyet içindeki nakliye kaleminin önemli bir teknik ve tutar unsuru olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun yapılmadığını göstermiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye maliyetlerini hesaplarken ihale dokümanında belirtilen mesafe ile resmi birim fiyatlarda yayımlanmış taşıma katsayısı arasındaki uyumsuzluk, teklifin değerlendirilmesinde nasıl bir etki doğurabilir?
Cevap: Nakliye maliyetlerinde kullanılan taşıma katsayısının, ihale ilanından önce yayımlanan resmi birim fiyatlarda yer alan değerden farklı ve özellikle düşük alınması, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması sonucunu doğurabilir. Bu durumda, teklifin aşırı düşük bulunması ve açıklamanın uygun yapılmaması nedeniyle teklifi veren istekli değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyat veya katsayıların, ihale ilanından önce yayımlanmış resmi kaynaklardan farklı olması ne gibi riskler doğurur?
Cevap: Resmi kaynaklarda yayımlanmış birim fiyat veya katsayıların ihale şartnamesindeki veya isteklinin açıklamasındaki değerlerden farklı olması, açıklama tutarlılığını zedeler. Bu durum, açıklamanın dayanağını zayıflatır ve aşırı düşük teklif nedeniyle şüphe oluşturur. Sonuç olarak idare, teklifin reddi yönünde işlem tesis etmek durumunda kalabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafesi ve kullanılan katsayıların belgelenmesi hangi ölçüde önem taşır ve tereddüt durumunda nasıl değerlendirilir?
Cevap: Nakliye mesafesi ve katsayının ihale dokümanlarında belirtilen veya resmi birim fiyatlarda ilan edilmiş değerler doğrultusunda açıklanması gerekir. İdare veya Kurul tarafından bu unsurların farklı veya usulsüz kullanıldığı tespit edilirse, açıklama geçersiz sayılabilir. Ancak mesafe doğru alınmışsa, sadece katsayı farklılığı nedeniyle açıklama reddedilebilir; her iki unsurun birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif gerekçelerinde teknik ve mali unsurların mevzuata uygunluğu nasıl denetlenmeli ve hangi tür hatalar teklifin elenmesine yol açabilir?
Cevap: Teknik ve mali unsurlar, resmi birim fiyatlar, ihale şartnamesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde denetlenmelidir. Özellikle nakliye gibi önemli maliyet kalemlerinde dayanak olarak şeffaf, güncel ve mevzuata uygun fiyatların kullanılması gerekir. Katsayıların ya da maliyet hesap yöntemlerinin resmî kaynaklardan farklı ve açıklanamayan biçimde alınması, teklifi usulden reddettirebilir.
Soru: İtirazen şikayet süreçlerinde, daha önce Kurul tarafından verilmiş kararların değiştirilmesine yönelik başvurular hangi gerekçelerle görev yönünden reddedilebilir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu, önceki Kurul kararına doğrudan itiraz niteliğinde ve aynı konuda ise görev yönünden reddedilebilir. Ayrıca, başvurunun dayanağı olan iddialar haklı bulunmadığında, başvuru bedelinin iadesi genellikle yapılmaz. Bu durumda, hem süreç hem de maddi talepler açısından başvurunun uygunluğu dikkatle incelenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye maliyetlerini hesaplamak için kullandığı taşıma katsayısının ihale dokümanındaki ve resmi birim fiyatlardaki değerden farklı olması ne tür bir hukuki sonuca yol açtı?
Cevap: Taşıma katsayısının resmi birim fiyatlarda belirlenen değerden daha düşük alınmış olması, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun yapılmadığını ortaya koydu. Bunun sonucunda, isteklinin teklifi reddedilerek işlemlerin mevzuata uygun şekilde yenilenmesine karar verildi.
Soru: Başvuru sahibinin, nakliye mesafesinin ve taşıma katsayısının usulüne uygun belirtilmediğine ilişkin itirazı, Kurul kararında nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul tarafından dokümanda nakliye mesafesinin doğru belirtildiği ve isteklinin bu mesafeyi esas aldığı tespit edildi. Ancak taşıma katsayısının ihale öncesi resmi birim fiyatlarda belirtilen değerin altında alınması nedeniyle açıklamanın usulüne uygun olmadığı kabul edildi.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak tespit edilen diğer mevzuata aykırılıklar nelerdir?
Cevap: İsteklinin iş ortaklığı teklifinde e-imza zorunluluğuna uymaması, yeterlik belgelerinin eksikliği, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması ve iş deneyim belgelerinin yetersizliği gibi mevzuata aykırılıklar Kurul kararıyla tespit edilmiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinin gerekçesi ve başvuru bedelinin iadesinin yapılmamasının nedeni nedir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunun, daha önce verilmiş Kurul kararına itiraz niteliğinde olması nedeni ile görev yönünden reddedilmesine karar verildi. Ayrıca, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmaması nedeniyle başvuru bedelinin iadesi uygun görülmedi.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan nakliye maliyeti hesaplamaları üzerinden ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu açıklamalarda nakliye mesafesi ve bu mesafe üzerinden hesaplanan taşıma katsayısının mevzuata uygun şekilde belirlenmediğini iddia etmiş ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. Bu kapsamda Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanında belirtilen teknik veriler ile isteklinin sunduğu açıklamalar arasındaki uyuşmazlığı ayrıntılı biçimde incelemiş ve özellikle taşıma katsayısı yönünden ciddi bir farklılık olduğunu tespit etmiştir.
İhalede aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan maliyet hesaplarındaki en belirgin sorun, nakliye mesafesine dayalı maliyet kalemi için kullanılan katsayıda ortaya çıkmıştır. İhale dokümanında nakliye mesafesi açık şekilde 75 km olarak belirtilmiş ve başvuruya konu istekli de bu mesafeyi esas almıştır. Ancak, bu mesafe için uygulanması gereken taşıma katsayısının, ihale tarihinden önce yayımlanmış resmî birim fiyatlar çerçevesinde 910 olması gerekirken, isteklinin açıklamasında 770 olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu tür bir farklılık, özellikle yaklaşık maliyetin önemli bir bileşenini oluşturan nakliye kalemi açısından açıklamanın dayanıksız ve mevzuata aykırı kabul edilmesine neden olmuştur.
Kurul değerlendirmesinde, nakliye maliyetlerinin ihalenin teknik ve mali esaslı unsurlarından biri olduğu vurgulanmış ve taşıma katsayısındaki sapmanın bu temel unsurun doğruluğunu zedelediği kabul edilmiştir. Esaslı unsur olarak değerlendirilen taşıma katsayısının, sadece küçük bir teknik ayrıntı değil, teklifin uygunluğunu doğrudan etkileyen bir parametre olduğu kanaatine varılmıştır. Bu durumda katsayının düşük alınması suretiyle maliyetin gerçeği yansıtmayan şekilde azaltıldığı ve bu durumun teklifin ciddiyetini sorgulanabilir hâle getirdiği değerlendirilmiştir.
Bununla birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortaklık yapısına dair açıklamalarda da çeşitli noksanlıklar tespit edilmiştir. Özellikle iş ortaklığı beyanında e-imza yükümlülüğüne uyulmaması, yeterlik belgelerinin eksik sunulması, geçici teminat mektubunun uygun formatta hazırlanmaması ve iş deneyim belgelerinde yetersizlik bulunması gibi birçok husus, teklifin şekil ve içerik yönünden sorunlu olduğunu göstermiştir. Ancak Kurul kararı, doğrudan taşıma katsayısı temelli açıklamanın yetersizliğine dayandırıldığından, bu diğer eksiklikler kararda tamamlayıcı nitelikte değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, nakliye maliyetleri için kullanılan taşıma katsayısının resmi birim fiyatlardan sapma gerekçesiyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmamış ve teklifin reddine karar vermiştir. Ayrıca daha önce karara bağlanmış hususlara yeniden itiraz niteliği taşıyan başvuru sebebiyle görev yönünden reddi gerekli görülmüş, başvuru bedelinin iadesi de iddialarda tam haklılık bulunmadığı gerekçesiyle uygun görülmemiştir. Tüm bu değerlendirmeler, Kurul’un aşırı düşük teklif açıklamalarında teknik uygunluk ve dayanaklılık ilkesine ne ölçüde önem verdiğini ve teklif değerlendirme sürecinde ayrıntı gibi görünen unsurların esasa etkili kabul edildiğini göstermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.