KÜNYE
- Toplantı No: 2023/036
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 10.07.2023
- Karar No: 2023/UY.I-981
- Başvuru Sahibi: Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/161883
- İhale Adı: Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü 102(Artvin) Şube Şefliği ile Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Asfalt Mıcırı ile Alt Temel, Temel ve Sathi Kaplama Yapılması Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiç fiyatının kullanılması mevzuata uygun bulunarak teklifin değerlendirmeye alınmasına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında motorin girdisi için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2023 yılı rayiç fiyatının kullanıldığını, idarenin EPDK fiyatlarının kullanılmaması gerekçesiyle açıklamayı reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu ve itirazen şikayet masrafının iadesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım niteliği ve yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, ihale ilan tarihi itibariyle Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2023 yılı rayiç fiyatının (21,97 TL) kullanılması mevzuata uygundur. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesi uyarınca, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlarla açıklama yapan isteklilerin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmasına gerek yoktur. Dolayısıyla, EPDK fiyatlarının kullanılması zorunluluğu bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi resmi fiyatların kullanılması mevzuata uygun olabilir, sadece EPDK fiyatları mı tercih edilmelidir?
Cevap: Kamu İhale Genel Tebliği ve uygulama kararlarına göre, aşırı düşük teklif gerekçesinde ilgili girdilerin fiyatlandırılmasında sadece EPDK tarafından belirlenen fiyatlar değil, işin niteliği ve ihale tarihi kriter alınarak kamu kurumlarınca yayımlanmış rayiç fiyatlar da kullanılabilir. Bu durumda idarenin, kamu kurumları tarafından yayımlanan güncel ve işin özelliğine uygun resmi fiyatları kabul etmesi mümkün olup, EPDK fiyatlarının zorunlu kullanımı söz konusu değildir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kamu kurumlarınca yayımlanan rayiç fiyatların kullanılması durumunda istekliden ek belge talep edilmesi gerekir mi?
Cevap: Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, aşırı düşük teklif alındığında eğer istekliler açıklamalarını mevzuatta sayılan kamu kurumlarınca yayımlanmış resmi fiyatlar üzerinden yaparlarsa, bu durumda genellikle ilave belge veya fiyat hesap tablosu sunmaları istenmez. Yani resmi rayiç fiyatların kullanılması ek belge yükümlülüğünü ortadan kaldırabilir.
Soru: İdare aşırı düşük teklif açıklamasını, kullanılan fiyatların türü gerekçesiyle reddettiğinde bu uygulama hangi durumlarda hukuka aykırı kabul edilebilir?
Cevap: Mevzuat ve İdari Yargı kararları, aşırı düşük teklif açıklamasında kamu kurumlarınca yayımlanan diğer resmi fiyat kaynaklarının da geçerli olduğunu belirtmektedir. İdare yalnızca belirli bir kurumun fiyatlarını zorunlu koşarsa ve başka uygun kamu fiyat kaynaklarını kabul etmezse, bu durum açıklamanın haksız şekilde reddine yol açar ve hukuka aykırı sayılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan rayiç fiyatların ihale tarihine göre güncelliği nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: Rayiç fiyatların seçiminde ihale ilan tarihi veya teklif tarihi esas alınır; kullanılacak fiyatın güncel ve ihale ile uyumlu olması beklenir. Güncel olmayan veya ihale tarihinden çok önce yayımlanmış fiyatların kullanılması tereddüt yaratabilir, ancak kamu kurumunca yayımlanmış yeni ve tarihsel uyum gösteren fiyatlar tercih edilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif nedeniyle itirazen şikayet başvurusu yapıldığında idare işleminde bir hata bulunursa, başvuru sahibine ne tür haklar tanınabilir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata aykırı gerekçeyle reddetmesi halinde, itirazen şikayet merciinin kararı doğrultusunda işlem iptal edilir ve teklif değerlendirmeye alınarak prosedür yeniden yapılır. Ayrıca başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda ödediği başvuru bedelinin iadesi gibi haklar tesis edilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında motorin girdisi fiyatı olarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatının kullanılması hangi gerekçeyle mevzuata uygundur?
Cevap: İhale konusu işin yapım niteliği ve yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, ihale ilan tarihi itibariyle Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatının kullanılması mevzuat gereği kabul edilmiştir. Bu fiyat kamu kurumunca yayımlandığı için yasal dayanak teşkil etmektedir ve zorunlu olarak EPDK fiyatlarının kullanılması istenmemektedir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında EPDK fiyatlarının kullanılmaması nedeniyle açıklamayı reddettiğinde bu karar neden hukuka aykırı sayılmıştır?
Cevap: Çünkü mevzuata göre, aşırı düşük teklif açıklamasının dayanağında Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen kamu kurumlarınca yayımlanmış diğer resmi fiyatlar da geçerli olup, sadece EPDK fiyatlarının kullanılması zorunlu değildir. İdarenin bu yorumu eksik kaldığından açıklamayı reddetmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İsteklinin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiç fiyatını kullanarak yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasında ek belge sunmasına gerek var mıdır?
Cevap: Hayır, söz konusu rayiç fiyat kamu kurumunca yayımlandığı için istekliden Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ek belgeleri sunması talep edilmez; dolayısıyla ilave belge sunma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi sonucu oluşan itirazen şikayet başvurusunda ne tür bir karar verilmiştir?
Cevap: İdarenin açıklamayı reddetme işlemi hukuka aykırı bulunduğundan, başvuru sahibinin teklifi yeniden değerlendirilecek şekilde işlemler mevzuata uygun olarak yapılacak ve ayrıca başvuru bedelinin iadesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin uyuşmazlık, ihale kapsamında teklif sunan bir isteklinin motorin girdisi maliyetine dair fiyatlandırmada hangi resmi kaynağın esas alınması gerektiğine ilişkindir. Başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada, bu maliyete ilişkin olarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatlar esas alınmıştır. Ancak idare, bu açıklamayı yalnızca EPDK fiyatlarına yer verilmediği gerekçesiyle reddetmiş, bu tutum başvuru tarafından hukuka aykırı bulunarak itirazen şikayet yoluyla Kurul’a taşınmıştır.
Uyuşmazlıkta öne çıkan husus, aşırı düşük teklif açıklamasında dayanak olarak kullanılan resmi fiyatın kaynağıdır. İdarenin beklentisinin aksine, isteklinin açıklamasında motorin fiyatı olarak EPDK tarifesi değil, Bakanlıkça yayımlanmış bir rayiç fiyat tercih edilmiştir. Bu tercihin, teklifin geçerliliğini etkileyip etkilemediği tartışma konusu olmuştur. Kurul, yapım işi niteliğindeki bu ihalede, açıklamada kullanılan rayiç fiyatın ilan tarihiyle uyumlu ve kamu kurumu tarafından ilan edilmiş olması nedeniyle açıklamanın kabul edilebilir nitelikte olduğuna kanaat getirmiştir.
Bu değerlendirme kapsamında, açıklamada yararlanılan fiyatın “esaslı unsur” niteliği taşıyıp taşımadığı ve bu unsur bakımından açıklamanın yeterli sayılıp sayılmayacağı sorusu gündeme gelmiştir. Kurul, rayiç fiyatın kamu kurumu tarafından yayımlanmış olmasını esas alarak bu unsurun yeterince açıklandığını değerlendirmiştir. Bu kapsamda kullanılan rayiç fiyatın, işin türü ve ihale tarihi ile uyumlu ve güncel olması açıklamayı hukuken geçerli kılmakta, EPDK fiyatının dışlanması açıklamayı geçersiz hale getirmemektedir.
İnceleme konusu olayda pilot ortağa ilişkin iş deneyimi ya da yeterlik değerlendirmesi yapılmış değildir. Uyuşmazlık yalnızca aşırı düşük teklif çerçevesinde sunulan motorin fiyatı açıklamasının dayanağı olan kaynakla sınırlı kalmıştır. Bu bağlamda, konsorsiyum yapısı veya ortakların yüklenici yeterlikleri bakımından herhangi bir itiraza gidilmemiş ya da değerlendirmeye konu bir eksiklik ortaya konmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, ilgili açıklamanın kamu kurumunca yayımlanmış resmi rayiç fiyata dayandığını, bu nedenle mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. İdare tarafından yalnızca EPDK fiyatlarının esas alınabileceği yönündeki tutumun mevzuatla bağdaşmadığı değerlendirilmiş ve teklifin reddine ilişkin işlem iptal edilmiştir. Bunun yanında, başvuru sahibinin ödediği şikayet bedelinin de iadesine hükmedilerek, teklifin yeniden değerlendirmeye alınması kararı verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.