KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 13
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UY.II-885
- Başvuru Sahibi: Ok-Sa İnşaat Nak. Tur. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Lima Yapı Endüstri İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2020/453390
- İhale Adı: Tü Diş Hekimliği Fakültesi Binası Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı unsurlar nedeniyle reddi ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu, metraj farklılıklarının %10’u aşması nedeniyle haksız avantaj sağlandığını, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu, açıklama istenmeyen iş kalemlerine sıfır bedel yazılmasının mevzuata aykırı olduğunu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin son geçici vergi dönemine ilişkin olmaması ve EK-O5/EK-O6 belgelerinin mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri için açıklama istenilen 43 iş kaleminde metrajların idarenin metrajlarından %10’u aşan farklılıklar içerdiğini ancak bu farklılıkların teklif sıralamasını değiştirmediğini tespit etmiştir. İşçilik girdilerinin 2020 yılı saatlik asgari ücretin altında olmadığı, ancak bazı EK-O6 belgelerinin son geçici vergi beyanname dönemine (2020/3) ilişkin olmadığı, dolayısıyla mevzuata aykırı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, açıklama istenmeyen iş kalemleri için toplam bedel öngörülmesinin mevzuata uygun olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarının 2020 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve açıklamaların genel olarak Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin, son geçici vergi beyannamesine ait olması neden önemlidir?
Cevap: Sunulan belgelerin, son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olması gerekir çünkü mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği, aşırı düşük teklif açıklamasının güncel ve geçerli ekonomik verilerle desteklenmesini şart koşar. Bu, teklifin gerçekçi ve doğrulanabilir olduğunu göstermeye yarar. Dönemi farklı veya güncel olmayan belgeler, teklifin mevzuata uygunluğunu şüpheli hale getirebilir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş kalemlerinde metraj farklılıklarını %10 sınırı aşsa bile hangi koşulda teklifin elenmesine karar vermeyebilir?
Cevap: Metraj farklılıkları %10’u aşsa bile eğer bu farklılıklar teklif sıralamasını değiştirmiyor ve teklifin eşik değerlerin altında kalmaması sağlanıyorsa, ihale komisyonu bu metraj farklılıklarına rağmen teklifin elenmesine gerek görmeyebilir. Bu durumda metraj farkı tek başına karar verici olmayabilir.
Soru: İşçilik giderlerinin asgari ücretin altında olması hâlinde ihale işleminde nasıl bir yaklaşım sergilenmelidir?
Cevap: İşçilik giderlerinin ilgili dönemde geçerli olan asgari ücretin altında olup olmadığı dikkatle incelenir. Eğer işçilik ücretleri asgari ücretin altında ise bu durum teklifin gerçekçi olmadığını gösterir ve teklifin reddi gündeme gelebilir. Ancak asgari ücretin altında olmadığı tespit edilirse, işçilik unsuru nedeniyle teklifin reddi gerekmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama istenmeyen iş kalemlerinin bedellerinin sıfır gösterilmesinin ihale değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Açıklama istenmeyen iş kalemlerinin bedellerinin sıfır gösterilmesi, genellikle mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında uygundur. Çünkü bu kalemlerin toplam bedeli idarenin birim fiyatları üzerinden belirlendiği için ayrıca açıklama gerektirmeyebilir. Bu durum, tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli değildir.
Soru: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması hangi koşullarda sorun yaratabilir?
Cevap: Bu fiyat tekliflerinin, aşırı düşük teklif açıklamasına esas olan son geçici vergi dönemiyle uyumlu ve mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş olması gerekir. Dönem uyuşmazlığı veya mevzuata aykırılık taşıyan belgeler, açıklamanın geçerliliğini zedeler ve teklif değerlendirme dışı kalabilir. Dolayısıyla üçüncü kişilerden alınan belgelerin güncel olması ve mevzuat şartlarına uygun düzenlenmesi kritik önemdedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki metraj farklılıkları, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına esas teşkil etmiş midir?
Cevap: Hayır, Kurul metraj farklılıklarının %10’u aşmasına rağmen bu farklılıkların teklif sıralamasını değiştirmediğini tespit etmiş, dolayısıyla metraj farklılıkları teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmamıştır.
Soru: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmış mıdır?
Cevap: Hayır, Kurul işçilik ücretlerinin 2020 yılı saatlik asgari ücretin altında olmadığını tespit etmiş, bu nedenle işçilik ücretleri nedeniyle teklifin reddine karar verilmemiştir.
Soru: Son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmayan EK-O6 belgelerinin sunulması teklifin sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmayan EK-O6 belgeleri mevzuata aykırı bulunmuş ve bu durum, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmuştur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama istenmeyen iş kalemlerine sıfır bedel yazılmasının mevzuata uygunluğu konusunda Kurul nasıl bir sonuca varmıştır?
Cevap: Kurul, açıklama istenmeyen iş kalemlerinde sıfır bedel yazılmasının mevzuata uygun olduğunu, idarenin 2020 yılı birim fiyatlarının kullanıldığını ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uyulduğunu belirlemiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan bazı unsurların mevzuata aykırı olduğu iddiası etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, teklif açıklamasında yer alan metraj farklarının %10’u aştığını, bazı işçilik giderlerinin asgari ücretin altında olduğunu, açıklama istenmeyen iş kalemlerine sıfır bedel yazılmasının usulsüz olduğunu ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin geçerli vergi beyan dönemine dayanmadığını öne sürerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. Bu kapsamda Kurul, başvuruya konu edilen tüm öğeleri ayrı ayrı inceleyerek teklifin geçerliliğine dair nihai kararını vermiştir.
İhalenin kritik unsurlarından biri olan iş deneyimi ya da teklifin dayandığı açıklamaların doğruluğu, bu kararda üçüncü kişi belgeleri ve metraj verileri üzerinden tartışılmıştır. Özellikle metrajlarda ortaya çıkan %10’u aşan farklar, başvuru sahibince teklifin gerçek dışı olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Ancak Kurul, bu farkların her ne kadar mevcut olsa da teklif sıralamasını değiştirmediğini tespit etmiş; dolayısıyla bu unsurun doğrudan tek başına değerlendirme dışı bırakmaya gerekçe teşkil etmediğini ortaya koymuştur. Aynı şekilde, işçilik girdilerinin asgari ücretin altında olmadığı yönündeki tespit de, teklifin bu yönüyle geçerli sayılmasını sağlamıştır.
Esaslı unsur niteliğindeki belgelerin güncelliği ise bu vakada belirleyici olmuştur. Aşırı düşük teklif açıklamasına esas gösterilen bazı EK-O6 belgelerinin, ilgili mevzuatın öngördüğü son geçici vergi beyanname dönemini yansıtmadığı, yani güncellik koşulunu karşılamadığı anlaşılmıştır. Bu tür belgelerin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılması, teklifin mevcut ekonomik koşullar ışığında değerlendirilmesine olanak tanımaz. Kurul da bu tespitle birlikte anılan belgeleri esaslı eksiklik olarak değerlendirmiştir. Böylelikle belge bazlı teknik uyumsuzluğun, teklifin geçerliliğini ortadan kaldıran bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.
Aşırı düşük teklif açıklamasında pilot ortağın iş deneyimine ilişkin özel bir değerlendirme yer almamakla birlikte, teklifin dayanaklarını teşkil eden bilgi ve belge sunumunda bu ortağın katkısının yeterli olup olmadığına dair herhangi bir olumsuz tespit yapılmamıştır. Burada önem arz eden husus, aşırı düşük teklif açıklamalarının ekipman, işçilik ve malzeme gibi teknik girdiler açısından dayanağının pilot ortak tarafından sağlandığı durumlarda, bu girdilerin hangi döneme ait olduğu ve ne şekilde belgelendiğinin tüm ortaklar bakımından geçerli olduğudur. Mevcut kararda bu yönlü bir tartışma yer bulmasa da belge geçerliliği bağlamında pilot ortak veya diğer ortakların hukuki sorumluluğu eşdeğerde değerlendirilir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, metraj farklarının ve işçilik maliyetlerinin, teklifin geçerliliğini tek başına ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı kanaatine varmış, ancak üçüncü kişilerden alınan ve son geçici vergi dönemine ait olmayan EK-O6 belgelerini mevzuata uygun bulmamıştır. Bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş ve ihale işlemlerinin yenilenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Böylece Kurul, açıklamaların yalnızca içeriği değil, aynı zamanda dayandığı belgelerin formatı ve güncelliğine ilişkin gerekliliğin altını çizmiş ve kararını belge temelli teknik uygunluk ilkesiyle şekillendirmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.