KÜNYE
- Toplantı No: 2022/037
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 03.08.2022
- Karar No: 2022/UY.II-922
- Başvuru Sahibi: Doğan İnş. Asf. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/434309
- İhale Adı: Salihli-Alaşehir-Yeşilyurt Ayr Yolu Km:0+000-38+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında mazot girdisi için ilan tarihindeki rayiç fiyatın kullanılması gerektiği ve bu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında mazot girdisi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 yılı 1’inci dönem rayiç fiyatının kullanılmasının yeterli olduğunu ve bu açıklamanın reddedilmesinin hatalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale ilan tarihinin 05.05.2022 olduğunu, ilan tarihinde cari yıl birim fiyatların henüz yayımlanmadığını, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 maddesi uyarınca önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılmasının mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatları kullanması nedeniyle Tebliğ’in 45.1.6 maddesi kapsamında ek belge sunmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, 2022 yılı 2’nci dönem rayiç fiyatının (24,18 TL) ihale tarihinde geçerli olduğunu, bu nedenle 1’inci dönem fiyatının kullanılması halinde işin yapılmasının imkansız hale geleceğini ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatlar hangi tarihe ve hangi veriye göre belirlenmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında, birim fiyatların ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış ve geçerli fiyatlar esas alınmalıdır. İlan tarihinde cari yıl birim fiyatları yayımlanmamışsa, önceki yılın resmi ve yayımlanmış fiyatlarının kullanılması mevzuata uygundur. Bu yaklaşım, fiyatların objektif ve güncel verilere dayandırılmasını sağlar.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında resmi rayiç fiyatları kullanıldığında ek belge sunma zorunluluğu bulunur mu?
Cevap: Resmi ve yayımlanmış rayiç fiyatlar kullanıldığında, bu fiyatlar önceden doğrulanabilir ve standart kabul edildiğinden açıklama kapsamında ek belge sunmak genellikle gerekmez. Ek belge talebi ancak kullanılan fiyatların belirsiz veya resmiyet taşımadığı durumlarda gündeme gelir.
Soru: İhalenin ilan tarihi itibarıyla resmi fiyat yayımlanmamışsa, teklif sahibi hangi dönemin fiyatını kullanabilir?
Cevap: İlan tarihinde henüz cari yıl fiyatları yayımlanmamışsa, teklif sahibi önceki yılın yayımlanmış resmi birim fiyatlarını kullanabilir. Bu durum, Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili uygulama kararlarında da desteklenmektedir ve bu haliyle aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilebilir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında ilan tarihinden sonraki döneme ait fiyatlar üzerinden itiraz edebilir mi?
Cevap: İhale işlemlerinde esas alınması gereken fiyat dönemi ilan tarihidir; daha sonraki dönem fiyatlarının kullanılması uygun olmayabilir. İdare, ilan tarihinden sonra yayımlanan fiyatları dayanak göstererek açıklamayı reddettiğinde bu değerlendirme Kurul tarafından genellikle kabul edilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin idari işlemin iptali ve ihalenin yeniden yapılması hangi hallerde gündeme gelebilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının dayanağı mevzuata uygun biçimde kabul edilmesine rağmen idare tarafından hukuka aykırı şekilde reddedilmesi durumunda, Kurul iptal kararı verip ihalenin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesini ister. Böylece, hak kayıplarının önüne geçilir ve işlem açıklık kazanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında mazot girdisi için ilan tarihindeki 1’inci dönem rayiç fiyatını kullanması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin mazot girdisi için ihale ilan tarihinde geçerli olan 1’inci dönem rayiç fiyatını kullanması mevzuata uygundur. Kurul, ilan tarihindeki birim fiyatların henüz yayımlanmamış olması nedeniyle önceki yılın yayımlanmış fiyatlarının kullanılması gerektiğini değerlendirmiştir.
Soru: İdarenin, aşırı düşük teklif açıklamasında 2’nci dönem rayiç fiyatının kullanılması gerektiği yönündeki itirazı neden reddedilmiştir?
Cevap: İdarenin itirazı, ihale ilan tarihinde 2’nci dönem fiyatlarının henüz yayımlanmamış olması nedeniyle reddedilmiştir. Kurul, ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli, yayımlanmış fiyatların esas alınması gerektiği gerekçesiyle, 1’inci dönem fiyatının kullanılmasını mevzuata uygun görmüştür.
Soru: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında rayiç fiyatlarını kullanırken ek belge sunmak zorunda mıdır?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin rayiç fiyatlarını kullanarak yaptığı açıklamada ek belge sunmasına gerek yoktur. Kurul, kullanılan rayiç fiyatların resmi ve yayımlanmış veriler olması dolayısıyla, bu haliyle açıklamanın yeterli olduğunu belirtmiştir.
Soru: Kurulun kararı ihaleye ilişkin hangi işlemlerin nasıl yapılması yönünde sonuç doğurmuştur?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesi ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu, idarenin açıklamayı reddetme işleminin iptalini ve ihalenin bu değerlendirmeyle tekrar yapılmasını ifade etmektedir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, bir ihalede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan mazot girdisine ilişkin rayiç fiyatın hangi döneme ait olması gerektiği yönündeki tartışmadan kaynaklanmaktadır. Başvuru sahibi, teklifinde 2022 yılı 1’inci dönem rayiç fiyatını esas almıştır. İdare ise bu fiyatın güncelliğini yitirdiğini, ihale tarihinde 2’nci dönem rayiçlerinin mevcut olduğunu ve dolayısıyla açıklamanın geçersiz sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. Taraflar, açıklamada kullanılacak fiyatın tespiti açısından ihale ilan tarihini esas alıp almama konusunda farklı değerlendirmelerde bulunmuşlardır.
Uyuşmazlıkta temel tartışma, mazot birim fiyatı için hangi döneme ait rayiç verilerin esas alınacağının, teklif açıklamasının geçerliliği üzerinde belirleyici olup olmayacağıdır. Başvuru sahibi, ihale ilan tarihi olan 5 Mayıs 2022 itibarıyla geçerli bulunan 1’inci dönem fiyatını kullandığını ve bu yöntemin kamu ihale mevzuatına uygun olduğunu belirtmiştir. Buna karşın, idare 2’nci dönem fiyatlarının kullanılması gerektiğini öne sürmüş ve 1’inci dönem fiyatlarının piyasa gerçekliğini yansıtmadığı iddiasında bulunmuştur. Bu noktada, açıklamanın dayanağı olan verilerin niteliği ve açıklayıcılığı, teklifin yasallığı ve karşılaştırılabilirliği açısından önem kazanmıştır.
Kurulun değerlendirmesinde, açıklamanın dayanağını oluşturan fiyatın esaslı bir unsur olup olmadığına da dolaylı biçimde değinildiği görülmektedir. Girdi fiyatında dönemsel farklılıklar olsa da, zamanlamaya bağlı olarak değerlendirme kriterlerinin değişkenlik gösterebileceği kabul edilmiştir. Bu çerçevede, ilan tarihi itibarıyla mevcut ve geçerli olan rayiç bedellerin esas alınması gerektiği tespiti, açıklamanın teknik doğruluğundan ziyade yapıldığı dönemin şartlarına uygunluğunu “esaslı unsur” kapsamında gündeme getirmiştir. Dolayısıyla burada esas alınan, rakamın yüksekliği ya da düşüklüğünden ziyade, dayandığı resmi kaynağın ilan tarihiyle örtüşüp örtüşmediğidir.
Teklifin pilot ortağı konumundaki başvuru sahibi, aşırı düşük teklifini rayiç fiyatlar temelinde açıklarken, ayrıca herhangi bir destekleyici belge sunmamış, yalnızca Bakanlık tarafından yayımlanan resmi verileri esas almıştır. Kurul, bu yaklaşımı uygun bulmuş; rayiç fiyatın resmî ve doğrulanabilir olduğuna dikkat çekerek bu durumda ek belge sunulmasının aranmayacağını değerlendirmiştir. Bu değerlendirme, işin niteliği ve pilot ortak sorumluluğu bağlamında değil, açıklamada kullanılan verinin hukukiliği çerçevesinde yapılmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, ihale ilan tarihi itibarıyla 2022 yılı 1’inci dönem rayiçlerinin yayımlanmış ve geçerli olduğunu tespit etmiş; bu nedenle teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmiştir. İdarenin, sonraki döneme ait fiyatları referans alarak açıklamayı geçersiz sayması yerinde bulunmamış ve ilgili idari işlemler iptal edilerek ihalenin yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Bu yaklaşım, ilan tarihinin belirleyici olduğu ve yayımlanmış resmî verilerle yapılan açıklamaların hukuken yeterli sayılması gerektiği yönünde tutarlı bir uygulamayı ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.