KÜNYE
- Toplantı No: 2023/060
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 13.12.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1532
- Başvuru Sahibi: DBH Yol Yapı A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2023/787887
- İhale Adı: 2023 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçmesuyu ve Atıksu Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi 1
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı hazırlanması nedeniyle teklifin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğunu, analizlerin idarece verilen formatlara ve teknik şartnamelere uymadığını, işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olduğunu, kullanılan rayiç fiyatların güncel olmadığını ve belgelerin usulüne uygun düzenlenmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analizlerin idarece verilen formatlara uygun olduğunu, işçilik bedellerinin Sözleşme Tasarısı’nın 33.3 maddesine uygun olarak belirlendiğini, kullanılan rayiç fiyatların 2023 yılı cari yıl fiyatları olduğunu ve analiz girdilerinin mevzuata uygun şekilde belgelendirildiğini tespit etmiştir. Ancak, bazı fiyat tekliflerine dayanak tutulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının geçici vergi beyanname dönemleri ile faturaların uyumsuzluğu, bazı faturaların ihalenin ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması ve tutanaklarda eksiklikler bulunması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan belgelerin tarih ve içerik bakımından uygunluğu neden önemlidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında dayanak teşkil eden belgelerin (faturalar, tutanaklar, beyanlar) ihale tarihiyle uyumlu güncel ve tutarlı olması gerekir. Belgelerdeki tarih uyuşmazlıkları veya sonradan düzenlemeler, açıklamanın güvenilirliğini zedeler ve mevzuata uygunluk açısından tereddüt yaratabilir; bu durum teklifin reddine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan maliyet analizlerinin idarece belirlenen format ve standartlara uygun hazırlanması neden gereklidir?
Cevap: İdarece belirlenen form ve teknik şartnamelere uygunluk, açıklamalardaki bilgiler arası karşılaştırma, kontrol ve doğrulamayı kolaylaştırır. Format dışı ya da eksik sunulan analizler, değerlendirmede tereddüte yol açarak açıklamanın reddini doğurabilir. Bu nedenle hazırlanan analizlerin idarenin belirttiği şekle uygun olması önemlidir.
Soru: İşçilik bedellerinin, aşırı düşük teklif açıklamasında asgari ücretin altında gösterilmesi hangi durumlarda sorun yaratabilir?
Cevap: İşçilik bedellerinin mevzuatta ve sözleşme tasarısında öngörülen asgari standartların altında olması, söz konusu kalemlerin gerçekçi olmadığını gösterir ve aşırı düşük teklif açıklamasını geçersiz kılabilir. Ancak işçilik tutarlarının sözleşme hükümlerine ve güncel düzenlemelere uygun biçimde hesaplanması halinde bu husus itiraz nedeni olarak değerlendirilmez.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması içinde yer alan maliyet ve satış tutarlarının tutanaklarla desteklenmesi neden kritik bir husustur?
Cevap: Maliyet ve satış tutarlarının tespitine ilişkin tutanakların eksiksiz, açık ve süre uyumlu olması gerekir. Bu tutanaklar ile faturalar arasında çelişki olması, açıklamanın sağlamasını güçleştirir ve hesaplamaların doğruluğunu şüpheli hale getirir. Eksik veya uyumsuz tutanaklar açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucunu doğurabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde, iddianın reddedilmesine yol açan teknik puanlama hatalarının mevcut olup olmadığının önemi nedir?
Cevap: Teknik değerlerin fiyat dışı unsur puanlamasında idari şartname hükümlerine uygun verilmiş olması, değerlendirme sürecinin mevzuata uygun yapıldığını gösterir. Teknik puanlama kaynaklı hatalar idarenin yanlış değerlendirme yapması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle teknik puanlamanın şartnameye ve usule uygun olması sıkı denetlenir; aksi halde ihalenin iptali veya itiraz sebebi olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki geçici vergi beyanname dönemleri ile faturaların uyumsuzluğu teklifin reddine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki geçici vergi beyanname dönemleri ile faturaların uyumsuz olması, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat hükümlerine uygun şekilde belgelenmediğine işaret etmiş, bu durum teklifin reddedilmesini doğurmuştur.
Soru: İşçilik bedellerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası Kurul kararında nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, işçilik bedellerinin ihale sözleşme tasarısı hükümlerine uygun olarak belirlendiğini tespit etmiş ve işçilik bedellerinin uygun bulunduğu görülerek başvuru sahibinin bu iddiasını reddetmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan rayiç fiyatların güncelliği ve format uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, kullanılan rayiç fiyatların 2023 yılı cari yıl fiyatları olduğunu ve idarece verilen formatlarla uyumlu olarak hazırlandığını tespit etmiş, bu husus bakımından bir uygunsuzluk bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin fiyat dışı unsur puanlamasına yönelik itirazı ne şekilde sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, fiyat dışı unsur puanlamasında teknik değer nitelik puanı verilmemesine ilişkin iddianın haklı olmadığını, değerlendirmelerin idari şartnameye uygun yapıldığını belirterek ihtirazı reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, mevzuatın belirlediği usul ve esaslara uygun biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı noktasında yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, açıklamada yer verilen analizlerin biçimsel açıdan eksik ve hatalı olduğunu, içeriğin ihale ilanı ve teknik şartname gereklerine aykırı düzenlendiğini, özellikle maliyet kalemlerinin geçerli verilerle desteklenmediğini ileri sürmüştür. Bu bağlamda, işçilik bedeli hesaplamaları, rayiç fiyatların dayanağı ve kullanılan belgelerin geçerliliği açısından sunulan açıklamaların ihalenin güvenirliğini zedelediği iddia edilmiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan belgelerin doğruluğu ve tutarlılığı, açıklamanın esasını belirleyen unsurlar arasında yer alır. Somut olayda, isteklinin açıklamalarında dayanak olarak sunduğu bazı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının tarihsel olarak geçici vergi beyan dönemleri ve fatura düzenleme tarihlerine uyumlu olmadığı, bazı belgelerin ilan tarihinden sonra oluşturulduğu ve bazı tutanakların eksik düzenlendiği Kurul tarafından tespit edilmiştir. Her ne kadar analizlerin genel anlamda idare tarafından belirlenen formatlara uygun olduğu değerlendirilmiş olsa da, dayanak belgelerdeki bu uyumsuzluklar açıklamanın belgelendirme yönünden yeterli olmadığına işaret etmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, “esaslı unsur” niteliği taşıyan belgelerdeki uyuşmazlıklara özel önem atfedilmiştir. Özellikle, maliyet hesaplarının doğrulanması için temel kabul edilen tutanaklar ve faturalar arasında kronolojik ve içeriksel tutarsızlıkların bulunması, isteklinin sunduğu açıklamaların kamu ihale düzeni açısından güvenilirliğini zayıflatmıştır. Açıklamanın belgelendirme standartlarını karşılayamaması, mevzuatsal anlamda sadece şekli ihlal olarak değil, esasa etkili bir kusur olarak görülmüştür. Bu nedenle, söz konusu belgeler yalnızca destekleyici yan unsur olarak değerlendirilmemiş, açıklamanın geçerliliğini doğrudan etkileyen temel öğeler olarak ele alınmıştır.
İsteklinin açıklamasında işçilik maliyetleri ve rayiç fiyatlara ilişkin kısımlar ise mevzuata uygun bulunmuştur. İşçilik hesaplamalarında sözleşme tasarısındaki hükümlere bağlı kalındığı, işçilik bedellerinin asgari ücretin altına düşmediği Kurulca tespit edilmiştir. Ayrıca kullanılan rayiç fiyatlara dair bir güncellik sorunu bulunmamış, 2023 yılına ait güncel fiyatların esas alındığı ve analizlerin idarenin belirlediği forma uygun düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu noktada, açıklamanın yalnızca belirli bölümlerinin uygun olmaması, tamamının geçersiz sayılmasına neden olacak düzeyde esasa etkili bir eksiklik olarak değerlendirildiğinden, açıklamada yer alan diğer doğru unsurlar sonucu değiştirmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, yapılan tüm değerlendirmeler sonucunda, teklifin bütünü açısından mevzuata uyumsuzluk oluşturan yönlerin ağırlık taşıdığı kanaatine varmıştır. Özellikle belge uyumsuzluklarının açıklamanın güvenilirliğini ortadan kaldırdığı ve mevzuatın açıklık ve şeffaflık ilkeleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilemeyeceği ve teklifin reddine karar verilmesi gerektiği yönünde hüküm kurulmuştur. Diğer yandan, teknik puanlama gibi ikincil itirazlar bakımından bir hukuka aykırılık tespit edilmeyerek bu iddialar yerinde bulunmamıştır. Bu çerçevede ihale işlemlerinin yeniden gözden geçirilmesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.