KÜNYE
- Toplantı No: 2024/024
- Gündem No: 14
- Karar Tarihi: 12.06.2024
- Karar No: 2024/UY.II-758
- Başvuru Sahibi: Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/246947
- İhale Adı: Bucak Çevre Yolu (Km:0+000-9+277 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan LNG fiyatının ihale tarihine uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında EPDK tarafından yayımlanan 2024 Şubat ayı LNG fiyatının ihale tarihinden önce yayımlandığını ve bu fiyatın teklif hazırlığında kullanılması gerektiğini, dolayısıyla idarenin bu fiyatı değerlendirme dışı bırakmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım işlerinden oluştuğu ve teklifin hazırlanmasında ihale tarihi olan 28.03.2024 tarihine kadar yayımlanmış fiyatların esas alındığı; EPDK verilerine göre Şubat 2024 fiyatının 15.512315 TL/m3 olduğu ve bu fiyatın ihale tarihi öncesinde yayımlandığı, Mart ayı fiyatının ise ancak 15.04.2024 tarihinde açıklanacağı; dolayısıyla başvuru sahibinin teklifinde kullandığı Şubat ayı fiyatının ihale tarihine uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyat verilerinin hangi tarih esas alınarak değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan fiyatların, ihale tarihine kadar idarece yayımlanmış ve kamuoyuna açıklanmış veriler esas alınmalıdır. İhale tarihinden sonra yayımlanan fiyatlara dayanılması durumunda bu fiyatların değerlendirme dışı bırakılması uygun olabilir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında uygun döneme ait fiyatı değerlendirme dışı bırakırsa ne tür hukuki risklerle karşılaşabilir?
Cevap: İdarenin ihale tarihine uygun ve yayımlanmış fiyatları değerlendirme dışı bırakması, teklifin haksız yere elenmesi veya aşırı düşük teklif değerlendirmesinin hukuka aykırı yapılması sonucunu doğurabilir. Bu durum itirazen şikayet veya dava konusuna dönüşerek işlemin iptaliyle sonuçlanabilir.
Soru: İhale dokümanlarında işin konusu ile doğrudan ilgisi olmayan araç ve ekipmanların teminine ilişkin düzenlemeler bulunması durumunda nasıl bir yol izlenmelidir?
Cevap: İhale dokümanlarında iş ile ilgisi olmayan ekipman teminine ilişkin hükümler yer almamalı, eğer varsa bu tür düzenlemelerin kaldırılması gerekir. Kaldırılmaması halinde, bu unsurun ihalenin iptal gerekçesi olabileceği dikkate alınmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde kullanılan referans fiyatların kamu kaynaklarından yayımlanmış olması neden önemlidir?
Cevap: Kamuya açık ve resmi kaynaklardan yayımlanmış fiyatlar, tekliflerin objektif, şeffaf ve hesaplanabilir şekilde değerlendirilmesini sağlar. Özel veya resmi olmayan verilerin kullanılması halinde teklifin gerçekçi ve şeffaf olup olmadığı konusunda tereddütler ortaya çıkabilir.
Soru: İtirazen şikayet sürecinde, başvuru sahibinin iddialarının haklı bulunmaması halinde şikayet başvuru bedelinin iadesi zorunlu mudur?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmaması halinde, genel uygulama olarak itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi yapılmaz. Bu nedenle, başvuru bedelinin iadesi ancak iddiaların kısmen veya tamamen haklı bulunması durumunda gündeme gelebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı Şubat 2024 LNG fiyatının ihale tarihine uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Şubat 2024 LNG fiyatı ihale tarihinden (28.03.2024) önce yayımlandığı için teklif hazırlığında esas alınması mümkün bulundu. Bu nedenle idarenin söz konusu fiyatı değerlendirme dışı bırakması hukuken uygun görülmedi.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasında LNG fiyatını değerlendirme dışı bırakmasının hukuki sonucu ne oldu?
Cevap: İdarenin LNG fiyatını değerlendirme dışı bırakması yerinde bulunmadı ancak ihalenin idari karar ile iptal edilmesi nedeniyle itirazen şikayet konusu süreç sona erdi ve itirazen şikayet başvurusu reddedildi.
Soru: İhale dokümanlarında yer alan iş ile ilgisi olmayan araç ve ekipman teminine ilişkin düzenlemeler hakkında Kurul hangi tespiti yaptı?
Cevap: Kurul, bu tür düzenlemelerin kaldırılması gerektiğini, kaldırılmaması halinde ihalenin iptal edilmesi gerektiğini tespit etti.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet konusu iddialarına ilişkin Kurul hangi hukuki kanaate vardı?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmaması nedeniyle itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine karar verilmedi.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan LNG fiyatına ilişkin uyuşmazlık, teklif değerlendirme sürecinde hangi tarihli fiyatların dikkate alınacağı üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ihale tarihinde yürürlükte olan ve resmi kaynak olan EPDK tarafından yayımlanmış Şubat 2024 LNG fiyatını esas aldığını, bu verinin dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Bu bağlamda, LNG fiyatının güncelliği, açıklamanın makul ve hesaplanabilir olup olmadığı temelinde bir tartışma yaşanmış, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlanan işlem itirazen şikâyet konusu edilmiştir.
Uyuşmazlıkta odaklanılan husus, işin yapım işi niteliği taşıması nedeniyle enerji girdisi olarak kullanılan LNG fiyatının sağlıklı bir aşırı düşük teklif analizine esas olup olmayacağıdır. İhale tarihinde geçerli olan fiyatlar içinde, EPDK tarafından yayımlanan Şubat 2024 fiyatının teklif tarihi itibarıyla ilan edilmiş ve kamuya açık olması, bu verinin kullanılmasını teknik ve hukuki açıdan geçerli kılmaktadır. Buna rağmen idarenin bu fiyatı göz ardı ederek açıklamayı geçersiz sayması, maliyetin doğruluğu açısından nesnel değerlendirme esaslarının dışına çıkılması anlamını taşıyabilecektir.
Kurul değerlendirmesinde esaslı unsur kavramı, teklifin dayandığı maliyet verisinin şeffaf ve nesnel dayanağa sahip olup olmadığı yönünde ele alınmıştır. Kamuya açık bir düzenleyici kurum tarafından açıklanmış LNG fiyatı, ihale tarihinden önce ilan edilmiş olmak kaydıyla, herhangi bir öznellik içermeyen ve teknik olarak doğrulanabilir bir unsur niteliğindedir. Bu nedenle, bu fiyatın teklifin analizine esas alınması, açıklamanın esaslı unsurlarından biri olarak kabul edilmiştir. Fiyatın güncelliği tartışması, esaslılık bağlamında değerlendirildiğinde, dayanağın ihale tarihine uygunluğu önemli bir kriter olarak öne çıkmıştır.
Vaka özelinde pilot ortaklık, iş deneyimine değil, fiyat açıklamasında kullanılan verinin uygunluğuna ilişkin bir tartışma barındırmaktadır. Bu nedenle pilot ortağın tecrübesine yönelik müstakil bir değerlendirme yapılmamakla birlikte, teklifin teknik unsurları arasındaki maliyet tutarlılığı açısından ortaklık yapısının piyasadaki gerçek fiyatlara hâkimiyeti dolaylı olarak sorgulanabilir hale gelmektedir. Ancak Kurul değerlendirmesi, ortaklık yapısına değil, doğrudan teklifin teknik doğruluğuna ve fiyat verisinin hukuki geçerliliğine odaklanmıştır.
Sonuç itibarıyla Kurul, başvuru sahibinin teklifinde kullandığı LNG fiyatının ihale tarihinde geçerli olduğunu belirleyerek, idarenin bu fiyatı değerlendirme dışı bırakmasını yerinde bulmamıştır. Ancak ihalenin idarece daha sonra alınan bir kararla iptal edilmiş olması nedeniyle şikâyet konusu işlem hukuken sonuçsuz kalmış, başvuru esastan incelenmeksizin reddedilmiştir. Bu çerçevede, ayrıca ihale dokümanında iş ile doğrudan ilişkisi bulunmayan ekipmanların temini gibi düzenlemelere de atıf yapılmış ve bu tür düzenlemelerin ihale sürecini sakatlayabileceği değerlendirilmiştir. Başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı bulunmaması nedeniyle başvuru bedelinin iadesine de karar verilmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.