KÜNYE
- Toplantı No: 2022/020
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 30.03.2022
- Karar No: 2022/UY.I-422
- Başvuru Sahibi: Udk Mühendislik Müşavirlik İnşaat Nakliye Temizlik İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/403285
- İhale Adı: Karayolları 3(Konya) Bölge Müdürlüğü 35(Konya) ve 38(Aksaray) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kamyon amortisman bedelini kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun olarak açıkladığını, işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığını, nakliye hesaplamalarının idarenin belirlediği mesafeler ve katsayılar kullanılarak yapıldığını, analizlerde aritmetik hata bulunmadığını ve açıklamaların ihale dokümanındaki analiz formatlarına uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, isteklinin ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini, iş deneyim belgelerini ve geçici teminat mektubunu mevzuata uygun olarak sunduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, iş makinesi amortisman bedelinin resmi rayiçi olmayan durumlarda hangi yöntemle açıklanması kabul edilir?
Cevap: Resmi rayiç bulunmayan iş makinelerinde amortisman bedelinin, piyasadan veya ticaret sicil kayıtlarından alınan fiyatlar yerine, iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden hesaplanması ve bu yöntemin kamu ihale genel tebliğinde belirtilen kriterlere uygun olması durumunda açıklamanın geçerli sayılması genel uygulamadır. Bu sayede, rayiç bulunmaması halinde bile maliyet kalemi somut dayanakla açıklanmış olur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik giderlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi ne gibi sonuçlar doğurabilir?
Cevap: İşçilik girdilerinin ihale tarihindeki yürürlükte olan asgari ücretin altında gösterilmesi halinde, bu durum ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının gerçekçi ve mevzuata uygun olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmasına yol açabilir. Ancak işçilik hesaplamalarının asgari ücret veya üzerinde olması koşuluyla bu husus tereddüde sebep olmadan kabul edilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için teklif sahiplerine kullandırdığı analiz formatlarının mevzuata uygunluğu neden önemlidir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandırdığı analiz formatları, teklif sahiplerinin açıklamalarını objektif ve eşit şartlarda yapabilmesini sağlar. Formatlar mevzuata uygun şekilde düzenlenmediğinde, açıklamaların değerlendirilmesinde tereddütler ortaya çıkabilir ve itirazlara neden olabilir. Bu nedenle, idarenin düzenlediği formatların mevzuata uygunluğu, itirazların reddedilmesinde önemli bir dayanak oluşturur.
Soru: Ekonomik ve mali yeterlik ile iş deneyim belgelerinin eksik veya uyumsuz sunulması durumunda ihale sürecinde hangi sorunlar yaşanabilir?
Cevap: Ekonomik ve mali yeterlik ile iş deneyim belgelerinin ihale dokümanında istenilen şekilde ve mevzuata uygun sunulmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması, itirazlar sonucu iptal ya da askıya alınmasına yol açabilir. Bu belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulması, teklifin değerlendirmeye alınabilmesi için başlıca şartlardan biridir ve sıkça tereddüde düşülen bir uygulama alanıdır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin tüzel kişilik bilgileri ile ticaret sicili kayıtları arasındaki uyumsuzluklar ne tür hukuki sonuçlara sebep olabilir?
Cevap: Tüzel kişilik bilgileri ile ticaret sicili kayıtları arasında uyumsuzlukların bulunması, isteklinin teknik veya mali yeterlik açısından değerlendirilmesinde tereddütlere ve dolayısıyla teklifin elenmesine veya itirazlara yol açması mümkündür. İdareler ve kurullar, belgeler arasındaki bu tür uyumsuzlukları özellikle dikkatle inceleyerek mevzuata uygunluk açısından değerlendirme yapar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin kamyon amortisman bedelini açıklama şekli mevzuata uygunsa, başvuru sahibinin bu konuda iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, isteklinin kamyon amortisman bedelini resmi rayiç bulunmayan iş makinesi için satın alma bedeli üzerinden açıklamasının ilgili mevzuat ve Tebliğ hükümlerine uygun olduğunu tespit ettiğinden, başvuru sahibinin bu konuda iddiasını yerinde bulmadı ve reddetti.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdilerinin asgari ücretin altında gösterilmesi iddiası neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İncelemede, isteklinin işçilik giderlerini ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret seviyesinde gösterdiği anlaşıldığından, bu iddia da somut olarak dayanaksız bulunmuş ve reddedilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması için kullandırdığı analiz formatlarının mevzuata uygunluğu başvuru sahibinin itirazını nasıl etkiledi?
Cevap: Kurul, idarenin sunduğu analiz formatlarının mevzuata uygun olduğunu tespit ettiği için, başvuru sahibinin bu formatlara ilişkin itirazlarını yerinde bulmadı; bu da itirazen şikayetin reddi kararını destekledi.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik ve mali yeterlik ile iş deneyim belgelerinin mevzuata uygunluğu başvuru yönündeki iddiaları nasıl sonuçlandırmıştır?
Cevap: Kurul tarafından istemli firmanın ekonomik ve mali yeterlik ile iş deneyim belgelerinin talep edilen şartlara uygun şekilde sunulduğu belirlenmiş, böylece başvuru sahibinin eksiklik iddiaları reddedilmiş ve itirazlar sonuca bağlanmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirilmesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliğine odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle bazı maliyet kalemlerinin gerçek dışı şekilde düşük gösterildiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede Kurul, yalnızca aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin tartışmaları değil, ayrıca işçilik, amortisman, nakliye gibi girdilerin hesaplama yöntemlerini, iş deneyimi ve yeterlik belgelerinin sunum uyumunu da inceleyerek bir bütün halinde değerlendirme yapmıştır.
Vakanın merkezinde yer alan konu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kamyon amortisman bedelini hangi esaslara göre hesapladığıdır. Başvuru sahibi bu değerin hatalı veya eksik hesaplandığını öne sürmüşse de, Kurul değerlendirmesinde, amortisman giderinin rayiç bedeli bulunmayan iş makinesi için satın alma bedeli esas alınarak hesaplandığını ve bu yöntemin ilgili kamu ihale düzenlemeleriyle uyumlu olduğunu tespit etmiştir. Böylece, işin niteliği itibarıyla teknik altyapısı donanımlı olan isteklinin açıklamasının kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Teklifte yer alan analizlerde ayrıca işçilik giderlerinin geçerli asgari ücretin altında olmadığı ve nakliye kalemlerinin idarenin belirlediği parametrelere uygun olduğu görülmüştür.
Bu vaka, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde “esaslı unsur” kavramının nasıl yorumlandığına dair de dikkat çekicidir. Kurul’un gerekçesinde, teklifte yer alan her maliyet unsurunun yöntemsel olarak dayanaklı biçimde açıklanmış olması ve asgari yasal sınırların altında kalmaması, esaslı unsur açısından teklifin geçerli ve kabul edilebilir sayılması sonucunu doğurmuştur. Amortisman gibi özelleşmiş teknik maliyet kalemlerinde rayiç bedelin olmayışı, açıklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmamakta; ancak açıklamanın mantıklı ve mevzuata uygun bir yönteme dayanması yeterli görülmektedir. Bu husus, başvuru sahibinin iddialarının neden reddedildiğini açıklayan temel değerlendirme alanlarından biri olmuştur.
Ayrıca, yapılan inceleme kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimi ve mali yeterlik belgeleri de ayrı olarak değerlendirilmiş, bu belgelerin ihale şartlarını karşıladığı ve herhangi bir uyumsuzluk içermediği ortaya konmuştur. Özellikle pilot ortağın iş deneyimi yönünden eksiklik bulunduğuna yönelik iddialar reddedilirken, sunulan belgelerin dayandığı verilere ilişkin ticaret sicili kayıtlarının ve imza sirkülerinin de uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Bu durum, sadece fiyat açıklaması değil, teklifin bütünsel yapısının mevzuata uygun olduğunu ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu değerlendirmesinde, ihalenin üzerinde kaldığı istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının, hem şekil hem içerik itibarıyla kamu ihale düzenlemelerine aykırı olmadığını belirtmiş ve başvuru sahibinin iddialarını yeterli somut dayanağa dayanmadıkları gerekçesiyle reddetmiştir. Açıklamaların, ihale dokümanındaki formatlara uygun, teknik olarak hesaplanabilir ve yasal sınırlar içinde olduğu tespiti, Kurul’un bu karara ulaşmasında belirleyici etken olmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.