KÜNYE
- Toplantı No: 2022/056
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 30.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1511
- Başvuru Sahibi: Orka Altyapı Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/607745
- İhale Adı: Diyarbakır-Batman Yolu Km:65+900-73+849 Arası (Diktepe Geçişi) Toprak İşleri, Sanat Yapılar, Köprü İşleri ve Bsk Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ‘C 30/37 Beton Harcı’ analiz girdisi bakımından mevzuata aykırı bulunması nedeniyle teklifinin reddi ve işlemlerin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı, geçici teminat ve banka referans mektubu gibi belgelerin mevzuata uygun olmadığı, iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu ve fiyat dışı unsur puanlamasında hatalar yapıldığı iddialarıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ortaklık ve yönetim bilgileri ile EKAP kayıtlarının uyumlu olduğunu, geçici teminat ve banka referans mektuplarının mevzuata uygun olduğunu, bilanço ve iş hacmi kriterlerinin karşılandığını tespit etmiştir. İş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun olduğu ve mevzuata uygun düzenlendiği, iş deneyim tutarlarının yeterli olduğu belirlenmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamasında ise, analizlerin idare tarafından verilen format ve teknik şartnamelere uygun olduğu, girdilerin doğru ve eksiksiz açıklandığı, rayiç fiyatların mevzuata uygun kullanıldığı, işçilik bedellerinin asgari ücretin altında olmadığı, nakliye girdilerinin idarece belirlenen formüllere uygun hesaplandığı tespit edilmiştir. Ancak ‘C 30/37 Beton Harcı’ analiz girdisi için sunulan satış tutarı tespit tutanağında dayanak faturalarda malın ‘Hazır Beton’ olarak gösterilmesi ve bunun ihalede istenen ‘C 30/37 Beton Harcı’ niteliğini taşımaması nedeniyle açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu tespit, işin yapım amacı ve teknik içeriği açısından önem taşımaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan malzeme veya hizmet bilgilerinin teknik şartnameye uygunluğu neden kritik öneme sahiptir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması, teklifin gerçekçilik ve doğruluğunu göstermek amacıyla sunulan belge ve bilgileri içerir. Teknik şartnamede belirtilen malzeme veya hizmet özelliklerinin analiz girdilerinde veya dayanak belgelerde birebir karşılanmaması, teklifin teknik uyumsuzluğunu ortaya koyar. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya reddine yol açabilir. Özellikle malzeme türü ve niteliğinin teknik şartnameyle uyumlu gösterilmesi gerekir; örneğin beton harcı yerine farklı bir beton türünün belgelenmesi, şartnameyi karşılamadığı için açıklamanın geçersiz sayılmasına neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerdeki tanımlamaların (örneğin malzeme adı) ihalede talep edilen teknik tanımla tutarlı olmaması durumunda nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: Açıklamada yer alan belgelerde sunulan malzeme veya hizmet isimlendirmesi, ihalede aranan teknik özelliklere uygun olmalıdır. Uyumsuzluk tespit edilirse, açıklamanın tamamı veya ilgili kısmı mevzuata uygun kabul edilmez. İdare veya kurullar, bu tür teknik uyuşmazlıkları somut ve işin esasını etkileyen husus olarak değerlendirir. Böyle durumlarda, aşırı düşük teklif açıklaması reddedilebilir veya işleme devam edilmeyebilir.
Soru: İhalede aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirilirken işçilik ve nakliye girdilerinin hesaplanma yöntemlerinin teknik şartnameye ve idarece belirlenen kriterlere uygunluğu nasıl kontrol edilir?
Cevap: İşçilik ve nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tutarları, ilgili ihalede belirlenen asgari ücret ve idarenin formül veya fiyat kriterlerine uygun olmalıdır. Bunların altında veya kurallara uymaz şekilde hesaplanması teklifin teknik uyumsuzluğu olarak görülür. Bu girdiler, açıklamanın gerçekçi ve mevzuata uygun olduğunu gösteren temel unsurlardandır; uygunsuzluk halinde teklif gerekçeleri değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş deneyim belgeleri ve yeterlik belgeleri arasında EKAP kayıtları ve idari belgeler uyumlu değilse ihale değerlendirmesinde ne tür sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: İş deneyim belgeleri ve yeterlik bilgileri EKAP kayıtları ile tutarsız veya güncel değil ise, idarenin bu durumları tespit etmesi durumunda isteklinin yeterliği sorgulanabilir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya kesinleşmiş kararlarda iptale sebep olabilir. Ancak, belgelerin ve EKAP bilgilerinin uyumlu ve mevzuata uygun olması halinde bu sorunlar yaşanmaz.
Soru: Geçici teminat ve banka referans mektuplarının mevzuatla uyumunun denetiminde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Geçici teminat ve banka referans mektupları, mevzuatın öngördüğü hususları içermeli, miktar ve şekil şartlarına uygun olmalıdır. Ayrıca, teminatın geçerlilik süresi ihale süreçlerini kapsamalı ve teminat veren kurumun yetkili ve güvenilir olması beklenir. Bu belgelerde eksiklik veya usulsüzlük varsa teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak mevzuata uygun düzenlenen ve geçerliliği yeterli belgeler idarece kabul edilir ve itiraz konusu olmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında “C 30/37 Beton Harcı” analiz girdisi için sunulan faturalarda malın “Hazır Beton” olarak gösterilmesi teklifin reddi için nasıl bir gerekçe oluşturmuştur?
Cevap: İhale konusu işin teknik şartnamesinde “C 30/37 Beton Harcı” nitelikli mal talep edilmiştir. İsteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında ise bu malın dayanağı olan faturalarda “Hazır Beton” gösterilmiş ve bu malın ihale konusu beton harcı niteliğini taşımadığı tespit edilmiştir. Bu durum, teknik şartname ile uyumsuzluk oluşturduğu için açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış ve bu gerekçeyle isteklinin teklifi reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının yeterlik yönünden eksikliği tespit edilmiş midir?
Cevap: Hayır, iş ortaklığının yeterlik bilgilerinin EKAP kayıtları ile uyumlu ve güncel olması; geçici teminat, banka referans mektubu, bilanço ve iş hacmi belgelerinin mevzuata uygun ve yeterli bulunması nedeniyle yeterlik yönünden eksiklik tespit edilmemiştir. Ayrıca iş deneyim belgelerinin de benzer işe uygun ve mevzuata uygun olduğu Kurulca belirlenmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının diğer bileşenlerine ilişkin Kurulun değerlendirmesi nedir?
Cevap: Analizlerin idare tarafından verilen formata ve teknik şartnamelere uygun olduğu, açıklamalardaki girdilerin doğru ve eksiksiz açıklandığı, rayiç fiyatların mevzuata uygun kullanıldığı, işçilik bedellerinin asgari ücret altında olmadığı ve nakliye girdilerinin idarece belirlenen formüllere uygun hesaplandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, diğer analiz girdileri mevzuata uygun bulunmuş ve açıklama sadece “C 30/37 Beton Harcı” girdisi nedeniyle reddedilmiştir.
Soru: Diğer şikâyet konuları olan fiyat dışı unsur puanlaması, geçici teminat ve iş deneyim belgeleri konusunda Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlamasının EKAP sistemi üzerinden mevzuata uygun yapıldığı; geçici teminat ile banka referans mektuplarının mevzuata uygun olduğu; iş deneyim belgelerinin esaslı unsurunun ihale konusu işe uygun ve mevzuata uygun düzenlendiği, iş deneyim tutarlarının yeterli olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle diğer iddialar yerinde bulunmamış ve sadece aşırı düşük teklif açıklamasındaki teknik uyumsuzluk nedeniyle işlem iptal edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikâyet konusu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer verdiği “C 30/37 Beton Harcı” analiz girdisinin dayanağını oluşturan belgeler ile teknik şartname arasında uyumsuzluk bulunmasıdır. İhaleye katılan diğer bir istekli, öncelikle söz konusu isteklinin çeşitli yeterlik belgelerinde usulsüzlük olduğunu, iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığını ve aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli olmadığını ileri sürerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir. Kurul ise bu iddiaların tamamını detaylı şekilde inceledikten sonra yalnızca analiz girdilerinden biri olan beton harcı kalemine ilişkin açıklamada teknik şartnameye aykırılık bulunduğunu kabul etmiştir.
İhalede aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde, istekli tarafından teknik şartnamede belirtilen “C 30/37 Beton Harcı” girdisi için sunulan fiyat teklifleri ve dayanak belgeleri önemli bir inceleme konusu olmuştur. Açıklamada yer alan ve piyasadan temin edildiği belirtilen faturaların üzerinde malzeme tanımı olarak yalnızca “Hazır Beton” ifadesinin yer aldığı, oysa teknik şartname uyarınca betonun hem sınıfının hem de harç özelliğinin açıkça tanımlanması gerektiği tespit edilmiştir. Bu fark, açıklamanın dayanağının ihale konusu işin teknik gereklerine karşılık gelmediğini göstermiş ve açıklamanın geçersizliği sonucunu doğurmuştur. İlgili analiz kalemi esas alındığında malzeme türü ve sınıfı arasında fark olması, teklifin teknik anlamda yeterli görülmemesine neden olmuştur.
Beton harcı, ihalenin yapım konusu işinde teknik özelliği belirleyici bir unsur olduğundan, bu girdide ortaya çıkan tutarsızlık Kurul nezdinde “esaslı unsur” kapsamında değerlendirilmiştir. Çünkü aşırı düşük teklif açıklamasında sadece fiyata ilişkin değil, aynı zamanda teklifin işin gereklerine uygunluğu bakımından somut ve teknik bir değerlendirme yapılması beklenir. Bu nedenle, farklı bir malzeme tanımının dayanak gösterilmesi yüzeysel bir fark olarak değil, teklifin sağlıklı ve gerçekçi olduğuna dair ikna edici veri sunamama hali olarak kabul edilmiştir. Kurulun bu tür bir teknik uyuşmazlığı ihale konusu işin “esasına etkili” olarak değerlendirmesi, benzer uyuşmazlıklar için somut bir örnek niteliğindedir.
İsteklinin yeterlik kriterlerine ilişkin belgeleri ve sunmuş olduğu iş deneyim belgeleri ise bu inceleme kapsamında Kurul tarafından incelenmiş ve herhangi bir aykırılık veya yetersizlik tespit edilmemiştir. Özellikle iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olduğu, esaslı unsurlar bakımından ihale konusu iş ile örtüştüğü ve miktar itibarıyla yeterli düzeyde olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, iş deneyimi bakımından teklifin teknik yeterliğe sahip olduğu kanaati oluşmuştur. Diğer ortaklık ve mali yeterlik belgeleri de EKAP ve sunulan belgeler arasında uyum olup olmadığı yönünden incelenmiş ve olumlu sonuçlanmıştır.
Kurulun nihai değerlendirmesinde, tek başına “C 30/37 Beton Harcı” analizine ilişkin teknik aykırılık teklifin reddi yönünde belirleyici olmuştur. Diğer analiz kalemlerinin tamamı için açıklamaların şartnameye uygun olduğu, idare tarafından belirlenen formüller ve kriterlere göre hesaplandığı kabul edilmiştir. Aynı şekilde geçici teminat, banka referans mektubu, fiyat dışı unsur puanlaması gibi diğer itiraz konularında da mevzuata aykırılık görülmemiştir. Ancak beton harcı kaleminde yer alan belge uyumsuzluğu, teklifin teknik geçerliliğini doğrudan etkilediğinden, Kurul tüm değerlendirmeyi bu unsur üzerinden sonuçlandırmıştır. Sonuç olarak, teklifler mevzuata uygun biçimde yeniden değerlendirilmek üzere ihale işlem sürecinin iptaline karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.