KÜNYE
- Toplantı No: 2024/039
- Gündem No: 15
- Karar Tarihi: 09.10.2024
- Karar No: 2024/UY.I-1260
- Başvuru Sahibi: İnciyol Petrol Nakl. İnş. Peyzaj Tem. Mad. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Ondokuzmayıs Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2024/881170
- İhale Adı: 1 Kat (A Tipi) Sathi Asfalt Kaplama Yapım
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığını iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri ve analiz girdilerinin mevzuata uygun şekilde belirlenmediğini, sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen şartları taşımadığını tespit etmiştir. Özellikle, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olması, mazot fiyatının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90’ının altında kalması ve meslek mensubu kaşesi ile imzası bulunmayan fiyat tekliflerinin sunulması gibi teknik ve tutar açısından mevzuata aykırılıklar saptanmıştır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin şikâyetini reddetmiştir ancak Kurul kararıyla idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme sürecinde mevzuata uygun olmayan hususlar tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken iş kalemleri ve analiz girdilerinin nasıl belirlenmesi gerekmektedir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması talep edilirken, açıklama istenen iş kalemleri ve analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun, somut, ölçülebilir ve dayanağı olan şekilde belirlenmesi önemlidir. Belirsiz veya mevzuat dışı girdiler esas alınarak yapılan açıklama talepleri eksik veya yasaya aykırı sayılır ve bu durum teklifin reddine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatların mevzuata uygunluğunu değerlendirmede hangi ölçütler esas alınır?
Cevap: Birim fiyatların geçerliliği değerlendirilirken, özellikle işçilik ve malzeme fiyatlarının ihale tarihindeki resmi referanslar (örneğin asgari ücret, EPDK mazot fiyatları) gibi objektif kaynaklarla kıyaslanması gerekir. Bu fiyatların mevzuatın belirttiği esasların altında gösterilmesi, açıklamanın geçersiz sayılmasına neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin resmi nitelik taşıması zorunlu mudur?
Cevap: Evet, aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan belgelerin, meslek mensupları tarafından kaşe ve imza ile onaylanmış olması gerekir. Onaylayıcı imza ve kaşe bulunmayan belgeler mevzuat açısından eksik kabul edilmekte, bu da açıklamanın geçersiz sayılması sonucunu doğurabilmektedir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklaması isteme sürecinde hangi usul kurallarına dikkat etmelidir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme sürecinde, açıklama talebini mevzuata uygun gerekçelerle, kapsamlı ve somut şekilde yapması; talep edilen hususları net ve açık olarak belirtmesi gerekir. Ayrıca, açıklama sürecinin eşit ve adil rekabet ilkelerine uygun gerçekleştirilmesi, usul kurallarına uygun hareket edilmediğinde yapılan işlemler iptal edilme riski taşır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında belirlenen fiyatların yeterince somut ve ölçülebilir olmaması teklifler açısından ne tür sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Belirlenen fiyatların somut, ölçülebilir ve mevzuata uygun şekilde belirlenmemesi durumunda, açıklamalar geçerli kabul edilmemekte ve aşırı düşük teklif gerekçesiyle teklifin reddi gündeme gelmektedir. Bu durum, ihalenin hukuka uygun biçimde yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında gösterilmesi Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, işçilik fiyatlarının ihale tarihindeki yürürlükteki saatlik asgari ücretin altında gösterilmesini mevzuata aykırı buldu ve bu durumu teklifin aşırı düşük teklif açıklaması kriterlerine uygun olmaması yönünde kritik bir eksiklik olarak değerlendirdi.
Soru: İstekte bulunanın mazot fiyatını EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90’ının altında göstermesinin sonucu ne oldu?
Cevap: Mazot fiyatının Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen sınırların altında kalması, aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli sayılmaması sonucunu doğurdu ve bu durum teklifin reddedilmesine temel teşkil etti.
Soru: Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması belgelerindeki meslek mensubu kaşesi ve imzasının eksikliği teklif değerlendirmesinde nasıl bir etki yarattı?
Cevap: Meslek mensubu kaşesi ve imzası bulunmayan fiyat teklifleri mevzuata uygunluk açısından eksik kabul edildi; bu nedenle açıklama geçerli sayılmadı ve teklifin reddi kararı teyit edildi.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme sürecindeki usule ilişkin Kurul kararı vakada hangi sonucu doğurdu?
Cevap: Kurul, idarenin açıklama isteme sürecinde mevzuata aykırılıklar tespit ederek işlemin hukuka uygun yapılmadığını belirledi. Bu tespit teklifin reddedilmesine ve ihalenin mevzuata uygun şekilde yeniden sonuçlandırılması için düzeltici işlem yapılmasına hükmetti.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, ihale sürecinde belirlenen yaklaşık maliyetin oldukça altında teklif sunan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş, ancak yapılan açıklamanın mevzuata uygunluğu tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu açıklamaların dayanaklarının eksik olduğunu ve bazı fiyatların gerçeği yansıtmadığını belirterek, teklifin geçersiz sayılması gerektiğini iddia etmiştir. İdare bu itirazı uygun görmemişse de, Kamu İhale Kurulu yaptığı değerlendirmede açıklamanın hem şekli hem de içerik bakımından önemli eksiklikler içerdiği sonucuna ulaşmıştır.
Uyuşmazlığın temelinde yer alan konu, açıklamada kullanılan verilerin güvenilirliği ve bunların mevzuata uygun belge ve dayanaklarla desteklenip desteklenmediğidir. Özellikle işçilik ve akaryakıt kalemlerine ilişkin fiyatların resmi kaynaklarda yer alan seviyelerin altında olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında açıklamaya eklenen fiyat tekliflerinde de onaylayıcı nitelik şartı olan meslek mensubu kaşe ve imza gibi unsurların eksik olduğu görülmüştür. Bu tür eksiklikler, açıklamaların yalnızca içerik açısından değil, aynı zamanda formaliteler yönünden de geçersiz sayılmasına yol açmıştır.
Kurul değerlendirmesinde öne çıkan unsur, teklif açıklamasının temeline ilişkin unsurların eksik ya da yetersiz olmasıdır. Fiyat açıklamalarının dayanağını oluşturan temel girdilerin hukuken geçerli belgeyle sunulması, açıklamanın kabul edilirliği bakımından esaslı unsurlar arasında kabul edilmiştir. Bu vakada, hem işçilik fiyatının asgari ücretin altında belirlenmesi hem de mazot fiyatının yetkili kurum tarafından yayımlanan değerin altına düşmesi gibi kritik eksikler, teklifin reddi sonucunu doğuran belirleyici unsurlar olarak değerlendirilmiştir.
Pilot ortağın teklif açıklamasında sunması gereken mali ve teknik belgeler üzerinde bu çerçeveden ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır. Ancak açıklamalar somut olarak pilot ortaktan ziyade ortak teklifin geneli itibarıyla incelendiğinden, ortaklar arasında yüklenicilik ilişkisine dayalı bölünmüşlük üzerinden detaylı bir ayrıştırma izlenmemiştir. Değerlendirme, açıklamaların bütünüyle geçerli olup olmadığına odaklanmış, bu durumda pilot veya özel ortağa özgü ayrı bir teknik yeterlilik denetimi dışında açıklama içeriklerine göre karar verilmiştir.
Kurul, açıklamalar üzerindeki değerlendirmesinde yalnızca teklif sahibi sorumluluğuyla yetinmemiş, aynı zamanda idarenin açıklama isteme yöntemini de denetlemiştir. İş kalemlerinin nasıl belirlendiği ve davetin gerekçelendirme şekli yönünden, idarenin süreci yeterince açık ve mevzuata uygun yürütmediği sonucuna ulaşılmıştır. Hem idare sürecindeki usule ilişkin eksiklikler hem de teklif açıklamasındaki teknik uyumsuzluklar bir araya gelince, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddi ve ihalenin düzeltici işlemle yeniden ele alınması yönünde karar verilmiştir. Bu bağlamda, Kurulun kararının, şekli ve maddi unsurlar yönünden tam bir bütünlük içinde değerlendirildiği görülmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.